Gesprek met de overkant
Conversación con el más allá
In memoriam Hans Faverey
Poëzie van Germain Droogenbroodt

…e ́l conoscer chiaramente che quanto piace al mondo
è breve sogno
Francesco Petrarca
HOMENAJE
para y a la manera de Hans Faverey
Rara vez el cisne indefenso
tiene algo en común
con el cisne indefenso que se desliza
más allá del reconocimiento, del horizonte.
No la nave, sino el delfín
nada delante, delante de la nave
hasta que cansado de nadar
delante de la nave, desaparece en las olas.
Y así será
que arriará los remos –
de la blanca vela llevará los vientos y se mezclará con el agua, convirtiéndose en ondeo suave
y así resucitará, en el poema.
******
HOMMAGE
voor en op de wijze van Hans Faverey
Zelden heeft de weerloze zwaan
ook maar iets gemeen
met de weerloze zwaan die verder
dan de herkenning, de horizon schuift.
Niet het schip, maar de dolfijn
zwemt uit, zwemt uit voor
het schip, tot hij moe gezwommen vóór het schip, in de golven verdwijnt.
En aldus zal geschieden
dat hij de riemen-
en uit het witte zeil de winden strijkt zich met het water vermengt
en zachte deining wordt
aldus heropstaat, in het gedicht.
******
EL TERCER OJO
viendo
continúo recordándome
Hans Faverey
Mirando hacia adentro
vive ahora el tercer ojo
su vida anterior.
oye aún las aves, que sólo mueren
por error, y ve los árboles que cargan
con la promesa de cosecha abundante, los arriates
tan cuidados, como plantados para siempre
pero en el la telaraña de la tarde
acecha el cuervo de la noche
en mala hora oscurece la tarde
sustrae del ojo la última luz.
******
HET DERDE OOG
door te zien
blijf ik mij herinneren
Hans Faverey
Op het netvlies leeft nu
binnenwaarts gericht, het derde oog
zijn eerder leven
hij hoort de vogels nog, die enkel sterven
bij abuis, hij ziet de bomen torsen
de belofte van een rijke oogst, de perkjes
zo zorgzaam, als voor eeuwig aangelegd
maar in het spinsel van de avond
loert de ekster van de nacht
die bij ontij de avond verduistert
uit het oog ontvreemdt het laatste licht.
******

FRUTO OTOÑAL
Transcurrido el tiempo de verano
atenuado el fuego
pero el ojo escoge aún
lo que el corazón
como fruto de otoño ha guarecido
las dulces moras
del recuerdo.
******
NAJAARSFRUIT
De zomertijd verstreken
het vuur gedempt
maar het oog leest
wat in het hart
als najaarsfruit geborgen
de zoete bessen
der herinnering.
******
Cuando la noche destrozaba sus bosques…
Paul Celan
COMO SE SABE
que un río subterráneo
no es visible y sin embargo existe
él sabe
que indefenso el cuerpo
vierte y destruye su vida
precisamente ahora
que vivir sería tan sencillo
como nunca antes.
******
Als die Nacht ihre Wälder verheerte…
Paul Celan
ZOALS MEN WEET
dat een onderaardse rivier
niet zichtbaar is en niettemin bestaat
weet hij
hoe weerloos het lichaam
zijn leven uitstort en vernielt
precies op dit moment
nu leven zo eenvoudig lijkt
als nooit voorheen.
******
QUÉ HURACAN es ése, sino la duda
galopando como una horda de caballos sueltos
por el laberinto de sus pensamientos
que azota implacable la tarde
ciega la esperanza
hace añicos el espejo
y hurta al ardor vespertino
la chamarasca del alba.
******
WELKE STORMWIND is dit, als niet de twijfel
die als een horde losgeslagen paarden
door het labyrint van zijn gedachten holt
zo meedogenloos de avond zweept
de hoop met blindheid slaat
de spiegel verbrijzelt
en uit de avond de gloed ontvreemdt
de aanmaaktwijgen van de dageraad.
******
AVISO DE CAMPANA
¿no huele en tu voz la piel
todavía caliente que el
viento dejó atrás y abandonó?
Hans Faverey
Es esa la campanada
que certera golpeará el tímpano
que rasga el telón
colma el ojo de horror
olor a muerte y podredumbre
aunque le quede vida aún
reconocible como voz
y deseo
aunque alguien
ha retirado ya la nasa de la vida.
******
VOORSLAG
Geurt je stem niet naar de
nog warme huid die de
wind achterliet en prijsgaf?
Hans Faverey
Is dit de voorslag nu
zo pal op het trommelvlies
dat het voorhangsel scheurt
het oog overstelpt met afschuw
lijkgeur en verrotting
alhoewel nog ongestorven leven
herkenbaar als stem
en verlangen achterblijft
waar toch iemand
het leefnet heeft gelicht.
******
LO QUE QUEDABA
Así se ha encontrado a si mismo:
el cuerpo gastado y expoliado
con garfios en el alma
que nadie puede quitar.
El futuro del tiempo
le es negado
lo que le queda es anhelo
en una realidad traspasada
donde a si mismo
se pierde.
******
WAT BLEEF
Zó heeft hij zich aangetroffen:
het lichaam afgedragen en verbeurd
met angels in de ziel
die geen hand weet te onthaken.
De toekomst van de tijd
is hem ontzegd
wat bleef is ontbering
in een doortrapte werkelijkheid
waarin hij zichzelf
uit het oog verliest.
******

COMO EL TIEMPO
iniciaba hacia lo intemporal
su irreversible
cuenta atrás
y tras la tenue membrana
del silencio, una y otra vez,
le parece oír una voz.
******
HOE DE TIJD
zichzelf nu aftikt
onomkeerbaar
tijdeloosheid wordt
en hoe hij telkens weer
door het dunne vlies van stilte
een stem meent te horen.
******
ESPEJO DEL TIEMPO
Siente su casa desalojada
el umbral traspasado
robada la sesgada luz amaranta
del atardecer.
En vano busca el futuro
en el espejo del tiempo
lo que queda es lo irreversible
vive ahora su propia vida.
******
TIJDSPIEGEL
Hij weet zijn huis ontruimd
de drempel overschreden
uit het strijklicht van de avond
het amaranten licht geroofd
tevergeefs zoekt hij naar verder
in de spiegel van de tijd
wat blijft is wat ontbrak
leidt nu zijn eigen leven.
******

COMO UN PEZ en el garlito
se halla más cerca de sí
dejando aproximarse
a lo lejano
una ilusión
con que él
– todavía
cree una irrealidad
donde el estanque se hace red
y la red estanque.
******
ALS EEN VIS in het leefnet
vindt hij zichzelf dichterbij
door de verte naar hem toe
te laten komen
een illusie
waarmee hij
– vooralsnog
een onwerkelijkheid creëert
waar de vijver vangnet
en het vangnet vijver is.
******
LO QUE NO SE HA CUMPLIDO
y queda
está consignado
en el vuelo elegante del águila
y en el código
que vela
o desvela
al cual cansado de nadar
se agarra el náufrago
como si el destino
que lentamente se revela
fuese una boya en que confiar.
******
WAT ONVERVULD IS
en blijft
staat geboekstaafd
in de sierlijke adelaarsvlucht
en in de code
die hij prijsgeeft
of weerhoudt
waaraan de moegezwommen
drenkeling zich vastklampt
alsof het lot
dat zich gaandeweg prijsgeeft
een betrouwbare boei zou zijn.
******
LO QUE SE ECHA EN FALTA
La señal, que el río
ha asaltado su fuente.
Hans Faverey
No es poco la palabra
sobre la cual él reina aún
lo que se quebró
es el frágil equilibrio
la vértebra del tiempo.
No incautable queda
lo que faltó, la espina
arrancada de la rosa.
******
HET ONTBROKENE
het teken, dat de rivier
zijn bron heeft bestormd.
Hans Faverey
Niet weinig is het woord
waarover hij nog heerst,
wat brak
is het broze evenwicht
de wervel van de tijd
onverbeurbaar blijft
het ontbrokene, de doorn
ontdaan van de roos.
******
A PESAR DE
A pesar
del cuerpo
un instante ser aún
Impasibles
tan verdes las plantas
como si la pared no se agrietara
ni la casa se partiese
tan traspasado ya
el umbral de dolor de la esperanza.
******
IN WEERWIL
In weerwil
van het lichaam
nog even zijn
Onaangedaan
de planten zo groen
alsof de muur niet verschilfert
het huis niet splijt
zo ver overschreden
de pijngrens van de hoop.
******

RECUERDO
Ojo girado
en la estancia
de la memoria
Brote silvestre
en el espejo
de la esperanza
Declarada en ruinas
toda morada
salvo la palabra.
******
HERINNERING
Keeroog
in de kamer
van het geheugen
wildgroei
in de spiegel
van de hoop
onbewoonbaar verklaard
het onderkomen van meer
dan het woord alleen.
******
IMPLOSIÓN
Tan aguda está la mente ahora
que en el vaso de las horas
entalla melladuras.
descubre las venas
y cuenta con el corazón
las campanadas del tiempo.
¡Que implosión de espinas
en la mismísima carne
y como se debate la víctima
sobre la piedra de sangre del ser.
******
IMPLOSIE
Zo scherp staat nu de geest
dat hij in het uurglas
schaarden slijpt
de aders blootlegt
en met het hart nu meetelt
de uurslag van de tijd
wat een implosie van doornen
in het eigenste vlees
en hoe onwillig het offer
op de bloedsteen van het zijn.
******
DÍAS
de marea alta
omnipresente el dolor
la amputación de la esperanza
el despedazamiento
el astillar
de su propio reflejo.
******
DAGEN
met hoogwater gevuld
Alzijdig de pijn
de amputatie van de hoop
het fijnscherven
de versplintering
van het eigen spiegelbeeld.
******
RETORNO
Sabe que hacia la noche
lleva la corriente del tiempo
que jamás a su fuente
el agua vuelve.
Sólo el eco retorna
y se multiplica
pero expira al volver.
******
WEDERKEER
Hij weet dat nachtwaarts voert
de stroom van de tijd
dat nimmer wederkeert
het water naar zijn bron
alleen de echo keert terug
en vermeerdert zich
maar sterft in wederkeer.
******

CUERVO DE LA NOCHE
Como ave del paraíso disfrazado
sale ahora de la guarida del tiempo
el cuervo de la noche
No el árbol
sino el abismo es su nido
se alimenta con sangre y aliento.
devastación es lo que queda
cenizas, de donde ni vida
ni Fénix resurgen.
******
NACHTRAAF
Als paradijsvogel vermomd
verlaat nu de nachtraaf
het schuiloord van de tijd
Niet de boom
maar de afgrond is zijn nest
hij voedt zich met ademtocht en bloed
wat achterblijft is kaalslag
en as waaruit geen leven
geen feniks zich verheft.
******
ESCRITURA INVERTIDA
El sabe del sueño
que ahora se duerme en el día
la escritura invertida, que desesperadamente
lee y voltea en sus pensamientos de ruina
por los que sopla el viento
y busca en vano una salida
contra el desgarro
de la mismísima carne
contra el hacha que desata el badajo
la campanada del tiempo.
******
SPIEGELSCHRIFT
Hij weet omtrent de droom
die nu ontslaapt in de dag
het spiegelschrift, dat hij radeloos leest
en keert in zijn gedachten van ruïne
waar de wind doorheen waait
tevergeefs zoekt hij een uitweg
tegen het opscheuren
van het eigenste vlees
en tegen de kolbijl
die de uurslag ontbindt.
******
BUMERANG
Rasca hasta sangrar
la pintura de la propia casa
buscando una huella
que cambie sus pasos
que le llevan hacia el barbecho
donde el zorro azul acecha
y roba las horas
del nido caliente
dejando atrás el anhelo
bumerán y cuchillo
que le destruye y alcanza
tan incesantemente.
******
WERPHOUT
Tot bloedens toe schraapt hij de verf
van het eigen huis
zoekend naar een spoor
dat anderwaarts zijn schreden keert
dan naar het braakland
waar de ijsvos loert,
en uit het warme nest
de uren rooft
het ontbrokene achterlaat,
werphout en mes
dat hem zo onophoudelijk
vernietigt en treft.
******
TANTO EL ANCLA NO HALLA AL FONDO
Tanto el ancla no halla al fondo
conoce el abismo
pero no lo sabe sondear
que así abandonado a sí mismo
es a la vez plenitud y deriva
de su propio ser
y cuando el árbol en verano se deshoja
– palabras, perdidas en el camino de regreso –
saborea el futuro
que sabe a cardo y a cicuta.
******
HOE HET ANKER DE BODEM MIST
Hoe het anker de bodem mist
de afgrond kent
maar niet kan peilen
aldus aangewezen op zichzelf
tegelijk afdrijft en vervuld is
van het eigen wezen
en als de boom ontbladert in de zomer
– woorden, op de keerweg verloren
proeft hij de toekomst
die naar distel en naar scheerling smaakt.
******
ESPEJISMO
tan clara como esta mañana
es la mañana: que así sea cada momento
Hans Faverey
El futuro castigado a ser ceguedad,
incesantemente el abejorro
de la muerte en el oído, y de pronto
un día de verano y luz,
que casi extinguida
como espejismo, fugazmente vuelve.
******
FATA MORGANA
Zo helder als vanmorgen
ochtend is: mag zo elk moment zijn
Hans Faverey
De toekomst met blindheid geslagen
niet aflatend in het oor de horzel
van de dood. En dan eensklaps
een zomerse dag en licht
dat bijna uitgedoofd
als afglans wederkeert, heel even.
******

CAÍDA DE LA NOCHE
En cuanto la cuerda suelta la peonza
arranca la luz saca el anzuelo del amor
Hans Faverey
Sabe inevitable la caída de la noche
presiente como engaño el amanecer
lo que se desvela, lo que percibe
es anzuelo en el ojo.
La fuente se agotó, el fruto
en el árbol permanece
otoñea en verano
el otoño no retornará.
******
NACHTVAL
Zodra de zweep zijn tol loslaat
licht uitrukt de angel der liefde
Hans Faverey
Hij weet de nachtval onafwendbaar nu
ervaart de dageraad als bedrog
wat zichtbaar wordt of uitlekt
is angel in het oog
de bron is uitgeput, het fruit
blijft hangen aan de boom
het herfst nu in de zomer
het najaar komt niet meer.
******
PALÍNDROMO
Desechando el salto
la voz invocante
el reclamo de la nada.
Desechando
que el tallo ya no sirve de asidero.
Resbalando al más allá, el ala rota
que entre flujo y reflujo,
escribe el mismo signo,
el mismo palíndromo:
reversible pero
sin retorno.
La palabra muerte, dood, es un palíndromo en neerlandés
******
PALINDROOM
Niet gewild de sprong
het herkennen van de roepstem
de lokroep van het niets.
Niet gewild te erkennen
dat de halm geen houvast meer biedt.
Hoopverloren schuift naar verder
de gebroken vleugel
die tussen eb en vloed hetzelfde teken,
hetzelfde keerwoord schrijft:
omkeerbaar
maar zonder ommekeer.
******
DUDA
Precisamente este momento de vida más vacía
se llena ahora de duda en torno
a un dios inflexible que soberano
tira de las cuerdas
permitiéndole apenas seguir adelante
en el torbellino de pensamientos
y retazos que ponen obstáculos
pero no atajan el camino de retorno.
******
TWIJFEL
Precies dit leegste leefmoment
loopt nu vol van twijfel om een
onbuigzame god die soeverein
aan de touwen rukt
zodat hij nauwelijks nog verder komt
in die draaikolk van gedachten
en scherven die de terugweg
vermoeizaamt maar niet verspert.
******
AÚN MÁS HONDO penetra ahora
la huella del tiempo
ni siquiera el silencio
ofrece consuelo
la espina se hiere
con su flor
se despedaza el ocaso
explosión sangrienta
de desesperanza
que sólo cubrirá
la oscuridad de la noche.
******
NOG DIEPER dringt nu
het spoor van de tijd
niet eens de stilte
biedt nog troost
de doorn kwetst zich
aan zijn bloem
de avond breekt uiteen
bloedige explosie
van wanhoop
toegedekt alleen
door het duister van de nacht.
******

LA HORA MÁS VACÍA
Que el dios que se oculta en mi
me escuche
Hans Faverey
Con cuánta impiedad
belleza se vuelve ahora contra él
hasta la misma mano, hasta el ojo
que mire más lejos y reconoce
Un escalofrío atraviesa por la noche
cuando escucha
dilatándose en el tiempo
la campanada de la hora más vacía.
******
HET LEEGSTE UUR
Laat de god die zich in mij verborgen houdt
mij willen aanhoren
Hans Faverey
Hoe meedogenloos nu schoonheid
zich tegen hem keert
tot de eigenste hand toe en het oog
dat verder ziet en weet
Een huivering trekt door de nacht
als hij van de tijd
het vertragen hoort
de klokslag van het leegste uur.
******
AURORA PRESTADA
Con su mano de sombra y tiniebla
deshila la tarde
la luz indefensa
deshila el futuro
la magia
la aurora prestada
arranca la mecha
derrama el aceite
apaga el tiempo.
******
GELEENDE DAGERAAD
Met zijn hand van schaduw en duister
ontrafelt de avond
het weerloze licht
ontrafelt de toekomst
de tover
de geleende dageraad
rukt uit de wiek
vergiet de olie
dooft de tijd.
******
MORIR
Ni redoble, ni tambor
ni estridencia de trompas
ni red alguna para el salto
ni flores, ni aplauso
ni ¡otra!, ni vuelta
lo audible es el eco
la resonancia de la nada.
******
STERVEN
Geen trommel geen tamboer
geen schel bazuingeschal
geen vangnet voor de sprong
geen bloemen, geen applaus
geen bis, geen wederkeer
wat hoorbaar wordt is echo
de weergalm van het niets.
******

CUANDO UN SOL
que no conoce más amanecer
se desvanece
en su propia luz
y la noche
apaga sus propias estrellas
troncha el tallo
rasga la hoja.
******
ALS EEN ZON
die geen dageraad meer kent
wegsterft
in haar eigen licht
en de nacht
haar eigen sterren dooft
knapt de steel
scheurt het blad.
******
AHORA QUE LA CARCOMA
de la cepa roe
la médula última
y en la garganta del ruiseñor
triunfante el insecto
lo celebra
ven, entonces, muerte
y que tu abrazo llegue
tan tiernamente
como este maravilloso atardecer.
******
NU DE MADE
uit de wijnstok vreet
het laatste merg
en in de keel
van de nachtegaal
het insect zegezeker viert
kom dan, dood
en moge uw omhelzing
even zachtmoedig
als deze wondere avondval zijn.
******
CAÍDA DEL TIEMPO
Oh reloj más que de oro,
que ahora se ha parado.
Hans Faverey
Como se detiene el tiempo
en el abismo de la nada
el cuerpo cansado
arría las velas
interrumpe su curso
y cuando el ojo se extravía
dirigiendo a la nada la mirada
y se agarrotan índice y pulgar
cae la pluma de la mano
como el tiempo cae
allende la vida.
******
TIJDSVAL
O goudste horloge,
dat nu viel stil
Hans Faverey.
Hoe de tijd nu stilvalt
in de afgrond van het niets
het moede lichaam
de zeilen strijkt
de kringloop onderbreekt
en als het oog verdwaalt
zijn blik gericht naar nergens
verstijft de vinger en de duim
valt de pen uit de hand
zoals de tijd valt
uit het leven.
******

CONVERSACIÓN CON EL MÁS ALLÁ
Es un homenaje a Hans Faverey, poeta neerlandés, nacido en Paramaribo en 1933 y fallecido en Amsterdam en 1990. Unas semanas antes de su muerte varios poetas extranjeros leyeron como homenaje en Poetry International, Rótterdam, unos poemas del poeta que, derribado por el cáncer, tenía apenas unas semanas de vida. La intempestiva muerte del poeta neerlandés inspiró a Germain Droogenbroodt para componer este ciclo de poemas, premiado en Bélgica, su paísnatal,conelpremioP.G.Buckinx.“Conversacióncon el más allá” apareció en italiano en el año 2001- bilingüe Italiano-Neerlandés- junto con “Amanece el cantor”, homenaje a José Ángel Valente. Varios de los poemas de este ciclo han sido ya publicados en otras lenguas. El conjunto, que tenía originalmente veinte poemas, ha sido ampliado para la presente edición con varios más.
******
GESPREK MET DE OVERKANT
Is een hommage aan Hans Faverey, Nederlands dichter, geboren in Paramaribo in 1933 en te Amsterdam in 1990 gestorven. Enkele weken voor zijn dood lazen een aantal buitenlandse dichters op Poetry International enkele gedichten van de aan kanker lijdende dichter die toen amper nog enkele weken te leven had. De ontijdige dood van de dichter inspireerde Germain Droogenbroodt tot het schrijven van een cyclus gedichten die met de P.G. Buckinx-prijs werd bekroond. “Gesprek met de overkant” verscheen in Italië in 2001, tweetalig Nederlands-Italiaans, samen met de hommage aan José Ángel Valente. Meerdere gedichten uit die reeks werden ook in andere talen gepubliceerd. Aan de oorspronkelijke, twintig gedichten tellende cyclus, werd voor deze uitgave een aantal nieuwe gedichten toegevoegd.
Bron:
Tegenlicht – Contraluz
Poëzie van Germain Droogenbroodt
Tekeningen – Dibujos Satish Gupta
Versión castellana en colaboración con el autor: Rafael Carcelén García
© Germain Droogenbroodt,
POINT International, “Ithaca”, Apdo.125, E-03590 Altea (Alicante) España.
Het boek is bij Boekenplan, Maastricht, verkrijgbaar en op Bol.com (19,95€)
Hoograamstraat 130
Maastricht, Limburg 6211 BK
Netherlands
