Ouders en hun gewicht

GEWICHT GEVEN AAN DE GESCHIEDENIS VAN JE OUDERS
Het vijfde gebod zegt in de allereerste plaats: ‘Eer je vader en je moeder opdat je dagen verlengd zullen worden op de aarde die Adonai, je God je geeft. ‘ Wat betekent het Hebreeuwse woord kabed dat met ‘eren’ of’ respecteren’ wordt vertaald? De letterlijke betekenis, die we in het woordenboek vinden is ‘gewicht geven’. En het zou zonde zijn hier niet het commentaar op deze vertaling, zo mooi verwoord door de Franse filosoof en psychoanalyticus Daniel Sibony in diens boek Les Trois Monothéismes (De Drie Monotheïsmen) te citeren:
Laten we beginnen met de woorden die het gedrag jegens anderen betreffen, en wel het vijfde gebod, dat zo ingewikkeld is om in de praktijk te brengen: ‘Eer je vader en je moeder, opdat je dagen verlengd zullen worden op de aarde die Adonai, je God je geeft. ‘ Dit wordt vaak gezien als een vreemde opdracht, namelijk dat men zijn ouders zou moeten liefhebben. Dat is niet wat er wordt gezegd. Er wordt niet gezegd zijn ouders lief te hebben, maar ze te respecteren. Letterlijk, hun ‘gewicht’ te geven. Dat is het woord dat wordt gebruikt.
We moeten aan hun geschiedenis voldoende gewicht geven teneinde haar niet zelf te hoeven herhalen. We moeten hen voldoende ‘zwaar’ maken om hen op afstand te houden. Maar Sibony verbergt niet dat deze divergentie ten opzichte van de ouders of de weg van de ouders – zij hebben hun leven dat op het onze drukt – een beproeving kan zijn:
Dit gebod stelt ons dan ook voor een opgave, het is geen gebruiksaanwijzing om goed te leven. Het geeft een vraag Het lijkt een vreemde oproep te doen: wees niet neurotisch. Oftewel: lijd niet om wat je ouders zijn. Hoe moeten we dan handelen? Zoveel menselijk lijden is via de ouders gekomen… Deze uitspraak stelt nu juist een hindernis op, brengt een scheiding aan. Dit gebod is op zichzelf een redmiddel te ouders die misbruik maken: hen respecteren wil zeggen op afstand kunnen zetten…
De ouders hebben recht op hun geschiedenis. Men moet dus vermijden om zijn eigen leven eraan te wijden hun leven opnieuw te leiden: ‘een deel van hun leven in fantasie en verschijningsvorm te leven, dat verkort jouw leven ‘. Integendeel, het gaat er juist om ‘zijn dagen te verlengen’, zegt het vijfde gebod. ‘Dat respect dat volle gewicht aan de voorgaande generatie wordt toegestaan. wordt toegeschreven en wordt aangeboden, dat cadeau van “hun ( dat laat jou de tijd om voor eigen rekening te leven.’ En Sibony voegt daar nog eens dit suggestieve commentaar aan toe: Een onwaardige vader respecteren, dat betekent ‘gewicht aan de vader die hij niet is geweest of niet heeft kunnen zijn.
Dat maakt het mogelijk een vader te hebben die men kan loslaten. Soms moet men voor iedere ouder de eigenliefde verzinnen die hij niet heeft gehad, die hij zichzelf niet heeft toegestaan, echter zonder je eraan schuldig te maken hem of haar te laten in deze loze liefde, deze onnutte en onontwikkelde liefde… Het betekent echter dat we de ouders teruggeven aan hun geschiedenis door hun het gewicht te geven dat ze niet hebben kunnen dragen. Als de ouders wel gewicht hebben, dan komt het voor dat ze de kinderen zwaar belasten, maar op zijn minst heeft men schijnbaar geen probleem om hen te erkennen en te respecteren. Als ze het ‘voorgeschreven gewicht’ niet halen, of als ze onwaardig zijn, dan is het niet zo eenvoudig om het hun te geven. Het is een beproeving om in hun plaats consistentie te veronderstellen, in hun functie van overbrengers. Want als de ouders geen gewicht hebben, verlicht dat de kinderen niet. Integendeel, zij lopen het risico om zelf het gewicht dat hun ouders missen, te dragen. Zij lopen het risico hun hele leven bezig te zijn om de gebreken van hun ouders te herstellen, om te zijn wat hun niet is gelukt: ‘Het recht van de ouders op hun eigen fouten erkennen, het recht op hun geschiedenis’, zegt Sibony. Maar ook: ‘Niet zijn leven lang bezig zijn te herstellen wat een gemis in hun bestaan, in hun leven lijkt te zijn. Want dan besteedt men zijn leven om te “leven” wat zij niet hebben geleefd en hun gemis te herhalen terwijl men van plan is het te herstellen; tevergeefs.’ En Sibony benadrukt: indien men leeft terwijl men probeert te herstellen wat de ouders gedaan of juist niet gedaan hebben, dan ‘verkort dat het leven’. Een ieder moet een zelfstandig leven leiden zonder ‘angstblokken’ mee te dragen die iedere keer naar boven komen wanneer men aan de ander denkt of wanneer de ander zich bij hem manifesteert. In het gebod zijn vader en moeder te eren, ligt de opdracht besloten om aan de ouders te vragen dat zij hun geschiedenis vertellen, om voldoende kennis van hun geschiedenis te nemen om haar niet te hoeven herhalen. Het gaat er om hun wezen op te bouwen vanuit het verhaal, hun een ‘verhalende identiteit’ te geven, zoals Paul Ricoeur het noemt. De eerbied is het gewicht dat men aan de geschiedenis van zijn ouders toekent. Ook zij zijn kinderen geweest, ook zij moesten met hun ouders door dezelfde ‘beproeving’ heen gaan.
bron: Ouaknin, M.A., De tien geboden, Amsterdam 2001 (Boom)  p. 113-116

L1220774

My paintings on:

On Saatchi 

On Weebly  

On Behance

Texts about my art: Blog