Gabriela Mistral

LA CASA

La mesa, hijo, está tendida
en blancura quieta de nata,
y en cuatro muros azulea,
dando relumbres, la cerámica.
Ésta es la sal, éste el aceite
y al centro el Pan que casi habla.
Oro más lindo que oro del Pan
no está ni en fruta ni en retama,
y da su olor de espiga y horno
una dicha que nunca sacia.
Lo partimos, hijito, juntos,
con dedos duros y palma blanda,
y tú lo miras asombrado
de tierra negra que da flor blanca.

Baja la mano de comer,
que tu madre también la baja.
Los trigos, hijo, son del aire,
y son del sol y de la azada;
pero este Pan «cara de Dios»(*)
no llega a mesas de las casas.
Y si otros niños no lo tienen,
mejor, mi hijo, no lo tocaras,
y no tomarlo mejor sería
con mano y mano avergonzadas.

Hijo, el Hambre, cara de mueca,
en remolino gira las parvas,
y se buscan y no se encuentran
el Pan y el hambre corcovada.
Para que lo halle, si ahora entra,
el Pan dejemos hasta mañana;
el fuego ardiendo marque la puerta,
que el indio qechua nunca cerraba,
¡y miremos comer al Hambre,
para dormir con cuerpo y alma!

Gabriela Mistral

(*) En Chile, el pueblo llama al pan «cara de Dios» (Nota de la autora)

---

Het huis

De tafel, mijn kind, is bereid
in romig, rustig wit,
en aan de vier wanden, blauw,
glanzend zwak, de potten van aardewerk.
Dit is het zout, en dit de olie
en in het midden het brood, dat bijna tot ons spreekt.
Mooier goud dan het goud van brood
heeft de vrucht en de brem niet.
Er is een geur van aren en haard,
het verzadigt ons nooit dit geluk.
Met harde vingers en zachte hand
snijden wij het samen, kind,
en je bekijkt het, vol verwondering,
hoe witte bloesem uit zwarte aarde breekt.

Doch strek de hand niet uit om te eten, mijn kind,
je moeder houdt ook de hare omlaag.
De tarwekorrel, kind, behoort aan de lucht,
aan de zon en de mussen,
alleen dit brood ‘Gods Aangezicht’
bereikt in veel huizen de tafel niet.
En als het andere kinderen ontbreekt,
laat jij het beter ook onaangeraakt
en houd je handen stil in dit niet-nemen
ineen gestrengeld in schaamte.

De honger, mijn kind, dat grimassengezicht,
draait als een wervelwind om de dorsvloer,
ze zoeken elkaar en ontmoeten elkaar niet,
het brood en de honger, de gebochelde gekromde.
Opdat hij het zal vinden, als hij nu zou binnenkomen,
laat ons het brood tot morgen bewaren.
Het brandende vuur wijst de deur,
die de Quechua-indiaan nooit op slot doet,
en laat ons de honger eten zien
om slaap te hebben aan lichaam en ziel.

Gabriela Mistral

---

NOCTURNO

Padre Nuestro, que estás en los cielos,
¡por qué te has olvidado de mí!
Te acordaste del fruto en febrero,
al llagarse su pulpa rubí.
¡Llevo abierto también mi costado,
y no quieres mirar hacia mí!

Te acordaste del negro racimo,
y lo diste al lagar carmesí;
y aventaste las hojas del álamo,
con tu aliento, en el aire sutil.
¡Y en el ancho lagar de la muerte
aun no quieres mi pecho oprimir!

Caminando vi abrir las violetas;
el falerno del viento bebí,
y he bajado, amarillos, mis párpados,
por no ver más enero ni abril.
Y he apretado la boca, anegada
de la estrofa que no he de exprimir.
¡Has herido la nube de otoño
y quieres volverte hacia mí!

Me vendió el que besó mi mejilla;
me negó por la túnica ruin.
Yo en mis versos el rostro con sangre,
como Tú sobre el paño, le di,
y en mi noche del Huerto, me han sido
Juan cobarde y el Ángel hostil.

Ha venido el cansancio infinito
a clavarse en mis ojos, al fin:
el cansancio del día que muere
y el del alba que debe venir;
¡el cansancio del cielo de estaño
y el cansancio del cielo de añil!

Ahora suelto la mártir sandalia 
y las trenzas pidiendo dormir.
Y perdida en la noche, levanto
el clamor aprendido deTi:
¡Padre Nuestro, que estás en los cielos,
por qué te has olvidado de mí!

Gabriela Mistral

---

NOCTURNO

Vater, der du bist in den Himmeln –
warum hast du mich vergessen!
Du erinnerst Dich der Frucht im Februar,
da sie ihr Fleisch, das rubinrote, aufriss.
So offen ist mir die Seite,
und Du willst sie nicht sehen.

Du erinnerst Dich der schwarzen Traube.
Der Kelter gabst Du ihr Karmesin.
Und mit Deinem Atem fachtest Du
die Blätter der Pappeln an in der dünnen Luft.
Und in die weite Kelter des Todes
willst Du meine Brust noch nicht pressen!

Im Gehen sah ich die Veilchen sich öffnen,
und den Falerner trank ich des Windes.
Ich schloss die Lider, die bleichen,
wollte nicht sehen, weder Januar noch April.
Ich biss den Mund zusammen, ertränkt
in der Strophe. Nicht soll ich sie sprechen.

Die Herbstwolke hast Du verwundet.
Zu mir nicht willst Du Dich wenden.
Der meine Wange küsste, verkaufte mich.
Ob des dürftigen Gewands hat er mich verlassen.
Wie Du dem Tuch, gab das blutende Gesicht ich ihm
in meinen Versen.
In meiner Nacht im Garten war feige Johannes
und der Engel mir feindlich.

Da ist das grenzenlose Ermatten,
endlich dringt es in meine Augen:
das Ermatten des sterbenden Tages,
das Ermatten des Morgens, zu kommen gezwungen.
Das Ermatten des Himmels aus Blei,
das Ermatten des Indigo-Himmels.

Jetzt lös ich die marternde Sandale
und die Flechten und bitte um Schlaf.
Verloren in der Nacht,
erheb ich den klagenden Schrei, wie ich‘s von dir erlernte:
Vater, der Du bist in den Himmeln –
warum hast Du mich verlassen!

Gabriela Mistral

---

NOCTURNE

Onze Vader, die in de hemel zijt,
waarom bent u mij vergeten!
U herinnerde zich de vrucht in februari,
toen het robijnrode vruchtvlees gewond was.

Mijn zij staat ook open,
en u wilt mij niet aankijken!
U herinnerde zich de zwarte tros,
en gaf die aan de karmozijnrode wijnpers;

en u strooide de populierenbladeren,
met uw adem, in de subtiele lucht.
En in de wijde wijnpers van de dood
wilt u nog steeds niet op mijn borst drukken!

Wandelend zag ik de viooltjes opengaan;
ik dronk de Falernische wind,
en ik heb mijn gele oogleden neergeslagen,
om januari of april niet meer te zien.

En ik heb mijn mond gesloten, overspoeld
met de strofe die ik niet zal uitspreken.
U hebt de herfstwolk verwond
en u wilt zich naar mij toe keren!

Hij die mijn wang kuste, heeft mij verraden;
Hij verloochende mij voor de ellendige tuniek.
In mijn verzen offerde ik mijn gezicht met bloed,
zoals U deed op het doek,
en in mijn nacht in de Hof van Eden werd ik opgewacht door
een laffe Johannes en een vijandige engel.

Eindelijk is er een oneindige vermoeidheid gekomen
om mijn ogen te doorboren:
de vermoeidheid van de stervende dag
en de vermoeidheid van de dageraad die moet komen;

de vermoeidheid van de tinnen hemel
en de vermoeidheid van de indigoblauwe hemel!
Nu maak ik de gemartelde sandaal los
en laat ik mijn vlechten zakken, smekend om slaap.

En verloren in de nacht hef ik
de kreet op die ik van U heb geleerd:
Onze Vader, die in de hemel zijt,
waarom bent U mij vergeten!

Gabriel Mistral

---

PALABRAS SERENAS

Ya en la mitad de mis días espigo
esta verdad con frescura de flor:
la vida es oro y dulzura de trigo,
es breve el odio e inmenso el amor.

Mudemos ya por el verso sonriente
aquel listado de sangre con hiel.
Abren violetas divinas, y el viento
desprende al valle un aliento de miel.

Ahora no sólo comprendo al que reza;
ahora comprendo al que rompe a cantar.
La sed es larga, la cuesta es aviesa;
pero en un lirio se enreda el mirar.

Grávidos van nuestros ojos de llanto
y un arroyuelo nos hace sonreír;
por una alondra que erige su canto
nos olvidamos que es duro morir.

No hay nada ya que mis carnes taladre.
Con el amor acabóse el hervir.
Aún me apacienta el mirar de mi madre.
¡Siento que Dios me va haciendo dormir!

Gabriela Mistral

---

WORTE DER KLARHEIT

Schon in der Lebensmitte, pflücke ich
diese Wahrheit, kühlfrisch, wie eine Blume:
Leben ist Gold und kornsüß,
Hass kurz, Liebe grenzenlos.

Das gallesatte Blut verstumme
vor einem lächelnden Vers.
Die Veilchen, göttlich, öffnen sich,
der Wind umhüllt das Tal mit seinem Honigatem.

Erst jetzt begreife ich den, der fleht,
erst jetzt begreife ich den, der singt.
Der Durst ist lang, der Steilweg tückisch,
doch in einer Lilie fängt sich unser Blick.

Schwer von Tränen wandern unsere Augen,
und ein Rinnsal ruft in uns ein Lächeln wach.
Die Lerche schlägt, und wir vergessen,
dass Sterben hart.

Nichts mehr, was mir mein Fleisch durchbohrt,
mit der Liebe ist die Leidenschaft erloschen.
Noch nährt der Blick der Mutter mich.
Ich spüre: Gott wird Schlummer mir gewähren.

Gabriela Mistral

---

MIEDO

Yo no quiero que a mi niña
golondrina me la vuelvan;
se hunde volando en el Cielo
y no baja hasta mi estera;
en el alero hace el nido
y mis manos no la peinan.
Yo no quiero que a mi niña
golondrina me la vuelvan.

Yo no quiero que a mi niña
la vayan a hacer princesa.
Con zapatitos de oro
¿cómo juega en las praderas?
Y cuando llegue la noche
a mi lado no se acuesta…
Yo no quiero que a mi niña
la vayan a hacer princesa.

Y menos quiero que un día
me la vayan a hacer reina.
La subirían al trono
a donde mis pies no llegan.
Cuando viniese la noche
yo no podría mecerla…
¡Yo no quiero que a mi niña
me la vayan a hacer reina!

Gabriela Mistral

---

ANGST

Ik wil niet dat ze mijn kleine meisje
in een zwaluw veranderen;
ze vliegt door de lucht
en komt niet naar mijn matje;
ze maakt haar nest in de dakgoot
en mijn handen kunnen haar haar niet kammen.

Ik wil niet dat ze mijn kleine meisje
in een zwaluw veranderen.
Ik wil niet dat ze van mijn kleine meisje
een prinses maken.
Met gouden schoentjes,
hoe moet ze dan in de wei spelen?

En als het nacht wordt,
zal ze niet naast me komen liggen…
Ik wil niet dat ze van mijn kleine meisje
een prinses maken.

En nog minder wil ik dat ze van haar
ooit een koningin maken.
Ze zouden haar op de troon verheffen
waar mijn voeten niet bij kunnen.

Als het nacht wordt,
zou ik haar niet kunnen wiegen…
Ik wil niet dat ze van mijn kleine meisje
een koningin maken!

Gabriel Mistral

---

LA TIERRA

Niño indio, si estás cansado,
tú te acuestas sobre la Tierra,
y lo mismo si estás alegre,
hijo mío, juega con ella…

Se oyen cosas maravillosas
al tambor indio de la Tierra:
se oye el fuego que sube y baja
buscando el cielo, y no sosiega.
Rueda y rueda, se oyen los ríos
en cascadas que no se cuentan.
Se oyen mugir los animales;
se oye el hacha comer la selva.
Se oyen sonar telares indios.
Se oyen trillas, se oyen fiestas.

Donde el indio lo está llamando,
el tambor indio le contesta,
y tañe cerca y tañe lejos,
como el que huye y que regresa…

Todo lo toma, todo lo carga
el lomo santo de la Tierra:
lo que camina, lo que duerme,
lo que retoza y lo que pena;
y lleva vivos y lleva muertos
el tambor indio de la Tierra.

Cuando muera, no llores, hijo:
pecho a pecho ponte con ella,
y si sujetas los alientos
como que todo o nada fueras,
tú escucharás subir su brazo
que me tenía y que me entrega,
y la madre que estaba rota
tú la verás volver entera.

Gabriela Mistral

---

DE AARDE

Klein Indiaans kind, als je moe bent,
ga dan op de aarde liggen,
en hetzelfde als je blij bent,
mijn kind, speel met haar…

Er klinken wonderlijke dingen
uit de Indiase trommel van de Aarde:
het vuur wordt gehoord dat opkomt en daalt
de hemel zoekt, en het rust nooit.
Het rolt en rolt, de rivieren worden gehoord
in talloze watervallen.

De dieren worden gehoord loeien;
de bijl wordt gehoord die de jungle verslindt.
De Indiase weefgetouwen worden gehoord kletterend.
Het dorsen wordt gehoord, de feesten worden gehoord.

Waar de Indiaan hem ook roept,
antwoordt de Indiase trommel,
en hij speelt dichtbij en ver weg,
als iemand die vlucht en terugkeert…

De heilige achterkant van de Aarde neemt alles op, draagt ​​alles:
dat wat loopt, dat wat slaapt,
dat wat dartelt en dat wat lijdt;

En hij draagt ​​de levenden en de doden,
de Indiase trommel van de Aarde.

Als ze sterft, huil dan niet, mijn zoon:
sta borst aan borst met haar,
en als je je adem inhoudt
alsof je alles of niets bent,
zul je haar arm horen opgaan
die me vasthield en me teruggeeft,
en de moeder die gebroken was
zul je weer heel zien.

Gabriela Mistral

---

LOS SONETOS DE LA MUERTE

              I

Del nicho helado en que los hombres te pusieron,
te bajaré a la tierra humilde y soleada.
Que he de dormirme en ella los hombres no supieron,
y que hemos de soñar sobre la misma almohada.

Te acostaré en la tierra soleada con una
dulcedumbre de madre para el hijo dormido,
y la tierra ha de hacerse suavidades de cuna
al recibir tu cuerpo de niño dolorido.

Luego iré espolvoreando tierra y polvo de rosas,
y en la azulada y leve polvareda de luna,
los despojos livianos irán quedando presos.

Me alejaré cantando mis venganzas hermosas,
¡porque a ese hondor recóndito la mano de ninguna
bajará a disputarme tu puñado de huesos!

              II

Este largo cansancio se hará mayor un día,
y el alma dirá al cuerpo que no quiere seguir
arrastrando su masa por la rosada vía,
por donde van los hombres, contentos de vivir…

Sentirás que a tu lado cavan briosamente,
que otra dormida llega a la quieta ciudad.
Esperaré que me hayan cubierto totalmente…
¡y después hablaremos por una eternidad!

Sólo entonces sabrás el por qué no madura,
para las hondas huesas tu carne todavía,
tuviste que bajar, sin fatiga, a dormir. 
Se hará luz en la zona de los sinos, oscura;
sabrás que en nuestra alianza signo de astros había
y, roto el pacto enorme, tenías que morir…

              III

Malas manos tomaron tu vida desde el día 
en que, a una señal de astros, dejara su plantel
nevado de azucenas. En gozo florecía.
Malas manos entraron trágicamente en él…

Y yo dije al Señor: —«Por las sendas mortales
le llevan. ¡Sombra amada que no saben guiar!
¡Arráncalo, Señor, a esas manos fatales
o le hundes en el largo sueño que sabes dar!

»¡No le puedo gritar, no le puedo seguir!
Su barca empuja un negro viento de tempestad.
Retórnalo a mis brazos o le siegas en flor».

Se detuvo la barca rosa de su vivir…
¿Que no sé del amor, que no tuve piedad?
¡Tú que vas a juzgarme, lo comprendes, Señor!

Gabriela Mistral

---

DE SONNETTEN VAN DE DOOD

I

Uit de ijzige nis waar mensen je neerlegden,
zal ik je neerlaten op de nederige, zonovergoten aarde.
Dat ik daar zal slapen, wisten mensen niet,
en dat we op hetzelfde kussen zullen dromen.

Ik zal je neerleggen op de zonovergoten aarde met de tederheid van een moeder voor haar slapende kind,
en de aarde zal de zachtheid van een wieg worden
terwijl ze je lichaam ontvangt, een kind in pijn.

Dan zal ik aarde en rozenblaadjes gaan strooien,
en in het blauwachtige, lichte laagje maanlicht,
zal het resterende licht gevangen worden gehouden.

Ik zal weggaan en mijn prachtige wraak zingen,
want naar die verborgen diepte zal geen hand
afdalen om je handvol botten van me af te pakken!

II

Deze lange vermoeidheid zal op een dag toenemen,
en de ziel zal het lichaam vertellen dat het niet langer
zijn massa wil
slepen over het rozenpad,
waar mensen gaan, tevreden om te leven…

Je zult voelen hoe ze snel naast je graven,
dat er weer een slaper aankomt in de stille stad.
Ik zal wachten tot ze me volledig bedekt hebben…
en dan zullen we een eeuwigheid spreken!

Pas dan zul je weten waarom je vlees niet rijpt,
voor de diepe botten,
moest je, zonder vermoeidheid, afdalen om te slapen.
Het licht zal dagen in het duistere rijk van het lot;
je zult weten dat er in onze alliantie een teken van de sterren was,
en, het enorme pact verbroken, moest je sterven…

III

Boze handen namen je leven vanaf de dag
dat je, op een teken van de sterren, je tuin
besneeuwd met lelies verliet. In vreugde bloeide hij.
Kwade handen kwamen tragisch in zijn leven…

En ik zei tegen de Heer: —“Ze leiden hem langs sterfelijke paden.
Geliefde schaduw, ze weten niet hoe ze hem moeten leiden!
Ruk hem, Heer, uit die noodlottige handen,
of dompel hem in de lange slaap die U wel weet te schenken!

“Ik kan niet tot hem roepen, ik kan hem niet volgen!
Een zwarte, stormachtige wind stuwt zijn boot voort.
Breng hem terug in mijn armen, of hak hem neer in zijn bloei.”

De roze boot van zijn leven kwam tot stilstand…
Dat ik niets van liefde weet, dat ik geen medelijden had?
U die over mij gaat oordelen, begrijpt U, Heer!

Gabriela Mistral

---

Death Sonnet I

From the icy niche where men placed you
I lower your body to the sunny, poor earth.
They didn’t know I too must sleep in it
and dream on the same pillow.

I place you in the sunny ground, with a
mother’s sweet care for her napping child,
and the earth will be a soft cradle
when it receives your hurt childlike body.

I scatter bits of earth and rose dust,
and in the moon’s airy and blue powder
what is left of you is a prisoner.

I leave singing my lovely revenge.
No hand will reach into the obscure depth
to argue with me over your handful of bones.

Gabriela Mistral

---

Canción de la Muerte

La vieja Empadronadora,
la mañosa Muerte,
cuando vaya de camino,
mi niño no encuentre.

La que huele a los nacidos
y husmea su leche,
encuentre sales y harinas,
mi leche no encuentre.

La Contra-Madre del Mundo,
la Convida-gentes,
por las playas y las rutas
no halle al inocente.

El nombre de su bautismo
–la flor con que crece —
lo olvide la memoriosa,
lo pierda, la Muerte.

De vientos, de sal y arenas
se vuelve demente,
y trueque, la desvariada,
el Oeste, y el Este.

Niño y madre los confunda
los mismo que peces,
y en el día y en la hora
a mí sola encuentre.

Gabriela Mistral

---

Lied van de Dood

De oude Volksteller,
de sluwe Dood,
moge zij, wanneer zij haar werk doet,
mijn kind niet vinden.

Zij die naar pasgeborenen ruikt
en hun melk opsnuift,
moge zij zout en meel vinden,
moge zij mijn melk niet vinden.

De Tegenmoeder van de Wereld,
de Uitnodiger van Mensen,
moge zij langs de stranden en de wegen
de onschuldige niet vinden.

De naam van zijn doop – de bloem waarmee hij groeit –
moge degene met de herinnering die vergeten,
moge de Dood die verliezen.

Van winden, van zout en zand
wordt zij krankzinnig,
en de ijlende verwisselt
West en Oost.

Moge zij kind en moeder verwarren
als vissen,
en overdag en op elk uur
moge zij mij alleen vinden.

Gabriela Mistral

---

Song Of Death

Old Woman Census-taker,
Death the Trickster,
when you’re going along,
don’t you meet my baby.

Sniffing at newborns,
smelling for the milk,
find salt, find cornmeal,
don’t find my milk.

Anti-Mother of the world,
People-Collector –
on the beaches and byways,
don’t meet that child.

The name he was baptized,
that flower he grows with,
forget it, Rememberer.
Lose it, Death.

Let wind and salt and sand
drive you crazy, mix you up
so you can’t tell
East from West,

or mother from child,
like fish in the sea.
And on the day, at the hour,
find only me.

Gabriela Mistral

Vertaling Le Guin, Ursula K.

---

PAISAJES DE LA PATAGONIA

A don Juan Contardi

1. DESOLACIÓN

La bruma espesa, eterna, para que olvide dónde
me ha arrojado la mar en su ola de salmuera.
La tierra a la que vine no tiene primavera:
tiene su noche larga que cual madre me esconde.

El viento hace a mi casa su ronda de sollozos
y de alarido, y quiebra, como un cristal, mi grito.
Y en la llanura blanca, de horizonte infinito,
miro morir intensos ocasos dolorosos.

¿A quién podrá llamar la que hasta aquí ha venido
si más lejos que ella sólo fueron los muertos?
¡Tan sólo ellos contemplan un mar callado y yerto
crecer entre sus brazos y los brazos queridos!

Los barcos cuyas velas blanquean en el puerto
vienen de tierras donde no están los que no son míos;
sus hombres de ojos claros no conocen mis ríos
y traen frutos pálidos, sin la luz de mis huertos.

Y la interrogación que sube a mi garganta
al mirarlos pasar, me desciende, vencida:
hablan extrañas lenguas y no la conmovida
lengua que en tierras de oro mi pobre madre canta.

Miro bajar la nieve como el polvo en la huesa;
miro crecer la niebla como el agonizante,
y por no enloquecer no encuentro los instantes,
porque la noche larga ahora tan solo empieza.

Miro el llano extasiado y recojo su duelo,
que viene para ver los paisajes mortales.
La nieve es el semblante que asoma a mis cristales:
¡siempre será su albura bajando de los cielos!

Siempre ella, silenciosa, como la gran mirada
de Dios sobre mí; siempre su azahar sobre mi casa;
siempre, como el destino que ni mengua ni pasa,
descenderá a cubrirme, terrible y extasiada.

Gabriela Mistral

---

Patagonian Landscapes I. 

I. Desolation
 
The seafoam, endless, thick, so I couldn’t find
the line where the sea dashed its wave at me.
The land I came to doesn’t have spring:
it has its long night, in which I find no mother.
 
The wind at my house makes its round of laments
and howling; breaks, like a mirror, my shout.
And in the white prairies, the infinite horizon,
I gaze at the dying of immense sorrowful sunsets.
 
What to call her, she who has come
so far that only the dead have gone further?
The dead, so alone, study an ocean hushed and grow stiff,
frozen the arms of the dead, in the arms of those they love.
 
The ships whose sails fly white in the harbor
come from lands where my loved ones never have been;
their bright-eyed men don’t know my rivers
and bring forth pale fruits without the light of my orchards.
 
And the question that rises in my throat
upon seeing them pass, falls, conquered:
they speak strange tongues and are not moved
by the words that my ancient mother sings in lands of gold.
 
I watch the snow as if the dust of graves;
I watch the mist form and grow like death throes,
and so as not to go mad I don’t count the seconds,
because the long night now so lonely begins.
 
I watch the enraptured prairie, gather to me its pain,
I that came to see the mortal lands.
The snow is the semblance that appears in my mirror;
its whiteness will ever be, ever under the heavens!
 
Ever, she, grandly silent, like the lofty gaze
of God upon me; ever her bridal wreath laid over my house;
ever, like a fate that never fades nor comes to pass,
she will descend to cover me, terrible and ecstatic.

Gabriela Mistral

Vertaling Henry, Liz

---

LANDSCHAPPEN VAN PATAGONIË

Aan Don Juan Contardi

1. VERLATENHEID

De dikke, eeuwige mist, zodat ik kan vergeten waar
de zee me in haar zilte golf heeft geworpen.
Het land waar ik naartoe ben gekomen, heeft geen bron:
het heeft zijn lange nacht die me als een moeder verbergt.

De wind maakt zijn rondjes van snikken en schreeuwen rond mijn huis en verbrijzelt mijn kreet als glas.
En op de witte vlakte, met zijn oneindige horizon,
zie ik intense, pijnlijke zonsondergangen sterven.

Tot wie kan zij roepen, zij die zo ver is gekomen,
als de doden maar verder zijn gegaan dan zij?
Alleen zij aanschouwen een stille, bevroren zee
die groeit tussen hun armen en de armen van hun geliefden!

De schepen waarvan de zeilen wit worden in de haven,
komen uit landen waar degenen die niet de mijne zijn, niet wonen;
Hun mannen met hun mooie ogen weten niets van mijn rivieren,
en ze brengen bleek fruit, verstoken van het licht van mijn boomgaarden.

En de vraag die in mijn keel opkomt,
terwijl ik ze zie voorbijtrekken, valt weg, verslagen:
ze spreken vreemde talen, niet de ontroerende
taal die mijn arme moeder zingt in gouden landen.

Ik zie de sneeuw als stof in het graf vallen;
Ik zie de mist groeien als de stervende,
en om niet gek te worden, kan ik de momenten niet vinden,
want de lange nacht begint nu pas.

Ik staar in extase naar de vlakte en verzamel het verdriet,
dat komt om de sterfelijke landschappen te zien.
De sneeuw is het gelaat dat op mijn ramen verschijnt:
het zal altijd het wit zijn dat uit de hemel neerdaalt!

Altijd is het, stil, als de grote blik
van God op mij; altijd zijn oranjebloesem op mijn huis;
Altijd, als een lot dat noch afneemt noch voorbijgaat,
zal het neerdalen om mij te omhullen, verschrikkelijk en extatisch.

Gabriela Mistral

---

PAN

A Teresa y Enrique Díez-Canedo

Dejaron un pan en la mesa,
mitad quemado, mitad blanco,
pellizcado encima y abierto
en unos migajones de ampo.

Me parece nuevo o como no visto,
y otra cosa que él no me ha alimentado,
pero volteando su miga, sonámbula,
tacto y olor se me olvidaron.

Huele a mi madre cuando dio su leche,
huele a tres valles por donde he pasado:
a Aconcagua, a Pátzcuaro, a Elqui,
y a mis entrañas cuando yo canto.

Otros olores no hay en la estancia
y por eso él así me ha llamado;
y no hay nadie tampoco en la casa
sino este pan abierto en un plato,
que con su cuerpo me reconoce
y con el mío yo reconozco.

Se ha comido en todos los climas
el mismo pan en cien hermanos:
pan de Coquimbo, pan de Oaxaca,
pan de Santa Ana y de Santiago.

En mis infancias yo le sabía
forma de sol, de pez o de halo,
y sabía mi mano su miga
y el calor de pichón emplumado…

Después le olvidé, hasta este día
en que los dos nos encontramos,
yo con mi cuerpo de Sara vieja
y él con el suyo de cinco años.

Amigos muertos con que comíalo
en otros valles, sientan el vaho
de un pan en septiembre molido
y en agosto en Castilla segado.

Es otro y es el que comimos
en tierras donde se acostaron.
Abro la miga y les doy su calor;
lo volteo y les pongo su hálito.

La mano tengo de él rebosada
y la mirada puesta en mi mano;
entrego un llanto arrepentido
por el olvido de tantos años,
y la cara se me envejece
o me renace en este hallazgo.

Como se halla vacía la casa,
estemos juntos los reencontrados,
sobre esta mesa sin carne y fruta,
los dos en este silencio humano,
hasta que seamos otra vez uno
y nuestro día haya acabado…

Gabriela Mistral

---

BROOD

Ze lieten een brood achter op de tafel,
half verbrand, half wit,
vanboven ingeknepen en geopend
op het sneeuwwit kruim.

Het leek me wat nieuws alsof het nooit gezien was,
toch heeft niets anders dan brood mij gevoed;
maar het deeg knedend al slaapwandelend
was ik geur en tastzin kwijtgeraakt.

Het ruikt naar mijn moeder toen ze mij zoogde,
het ruikt naar drie valleien waar ik ben langsgegaan:
Aconcagua, Patzcuaro, Elqui
en het ruikt naar mijn ingewanden wanneer ik zing.

Andere geuren zijn er niet in de kamer
en daarom heeft het brood mij geroepen;
en ook is er niemand in het huis
tenzij dit verbrokkeld brood op een bord
dat met zijn lichaam mij herkent
en dat ik met het mijne herken.

Men at hetzelfde brood in alle klimaten,
in honderd families: brood van Coquimbo,
brood van Oaxaca, brood van Santa Ana en van Santiago.
In mijn jeugd wist ik het rond als de zon,
in de vorm van een vis, een aureool
en mijn hand had weet van het kruim
en van de warmte van een gepluimde duif.

Daarna ben ik het vergeten, tot de dag van vandaag,
nu wij elkaar vinden, ik met mijn lichaam
van oude Sara en dat van het vijf jaar oude brood.

Dode vrienden met wie ik het at
in andere valleien snoven de geur
van een brood gemalen in september
en in augustus geoogst in Castilla.

Het is dat en geen ander brood dat wij aten
op het land waar zij nu rusten.
Ik haal het kruim eruit en geef hun zijn warmte,
ik keer het om en maak dat ze weer ademen.

Ik heb er meer dan een hand van vol
en strak is mijn blik op mijn hand gevestigd;
ik bezorg me een huilbui van spijt
dat ik het al die jaren was vergeten
en mijn verouderd gelaat verjongt
bij deze vondst van het brood.

Omdat het huis zo leeg is
zijn we weer blij elkaar weer te zien
op deze tafel zonder vlees noch vruchten,
wij getweeën in deze menselijke stilte,
tot wij andermaal weer één zijn
en onze dag ten einde loopt.

Gabriela Mistral

Vertaling  Francis De Preter

---

Bread

They left a loaf of bread on the table,
white inside, brown crust,
its top broken into a scatter
of big snowy crumbs.
 
It seems new, a thing I’ve never seen,
yet it’s all I’ve ever eaten,
but half-asleep, playing with its crumbs,
touch and smell are forgotten.
 
It smells like my mother suckling me.
It smells like my three valleys,
Aconcagua, Pa’tzcuaro, Elqui.
It smells like I feel when I’m singing.
 
There are no other smells in the farmhouse
and that’s how it could call me.
Nobody else around the house,
only this loaf broken open on a plate
that knows me with its body
as I know it with mine.
 
Everywhere in the world its been eaten,
this same bread, its hundred brothers,
bread of Coquimbo, bread of Oaxaca,
bread of Santa Ana and Santiago.
 
When I was little, I knew it,
in the shape of a sun, a fish, a ring,
and my hand knew its inner warmth
like a plumy pigeon.
 
Then I forgot it till today,
when we two meet,
I with my body of an aged Sara,
it with the body of a five-year-old.

Gabriela Mistral

Vertaling Le Guin, Ursula K.

---

Beber

Al Dr. Pedro De Alba

Recuerdo gestos de criaturas
y son gestos de darme el agua.

En el Valle de Río Blanco,
en donde nace el Aconcagua,
llegué a beber, salté a beber
en el fuete de una cascada,
que caía crinada y dura
y se rompía yerta y blanca.
Pegué mi boca al hervidero,
y me quemaba el agua santa,
y tres días sangró mi boca
de aquel sorbo del Aconcagua.

En el campo de Mitla, un día
de cigarras, de sol, de marcha,
me doblé a un pozo y vino un indio
a sostenerme sobre el agua,
y mi cabeza, como un fruto,
estaba dentro de sus palmas.
Bebía yo lo que bebía,
que era su cara con mi cara,
y en un relámpago yo supe
carne de Mitla ser mi casta.

En la Isla de Puerto Rico,
a la siesta de azul colmada,
mi cuerno quieto, las olas locas,
y como cien madres las palmas,
rompió una niña por donaire
junto a mi boca un coco de agua,
y yo bebí, como una hija,
agua de madre, agua de palma.
Y más dulzura no he bebido
con el cuerno ni con el alma.

A la casa de mis niñeces
mi madre me traía el agua.
Entre un sorbo y el otro sorbo
la veía sobre la jarra.
La cabeza más se subía
y la jarra más se abajaba.
Todavía yo tengo el valle,
tengo mi sed y su mirada.
Será esto la eternidad
que aún estamos como estábamos.

Recuerdo gestos de criaturas
y son gestos de darme el agua.

Gabriela Mistral

---

TRINKEN

Für Doktor Pedro de Alba

Menschlicher Gebärden entsinne ich mich,
und Gebärden sind es des Wasserschöpfens.

Im Tal von Rio Blanco,
das den Aconcagua gebiert,
ging ich zum Trinken,
sprang ich zum Trinken,
hinein in die Peitsche einer Kaskade,
die sich mähnig und hart hinstürzte
und in starrer Weiße zerbrach.
Ich preßte den Mund an den siedenden Strudel
und mich verbrannte das heilige Wasser,
und drei Tage blutete mir mein Mund
von jenem Schluck Aconcaguawasser.

Auf den Fluren von Mitla an einem Tag
von Grillen, von Sonnenglut und von Marsch,
bog ich zu einem Brunnen mich nieder.
Ein Indio hielt mich über dem Wasser,
und wie Frucht lag mein Kopf
in den Höhlungen seiner Hände.
So trank ich und trank,
mein Antlitz trank ich und das seine,
und es durchfuhr mich in jähem Blitz,
daß mein Fleisch vom Fleische der Mitla ist.

Auf der Insel Puerto Rico
im Mittagsglühen, im blauen, satten,
dieweil ich ruhte, die Wellen tollten
und Palmen wie hundert Mütter standen,
brach ein Mädchen in reiner Anmut mir
eine Kokosfrucht vor dem Munde auf.
Und ich trank und trank wie ein Kind
Wasser der Mutter, Wasser der Palme.
Und größere Süße trank ich nie
mit meiner Seele noch mit meinem Leib.

Im Hause, das meiner Kindheit gehört,
trug meine Mutter das Wasser mir zu.
Von einem Schlucke zum anderen Schluck
sah ich ihr Antlitz über dem Krug.
Höher und höher wuchs mir ihr Kopf,
und tiefer und tiefer sank der Krug.
Noch habe ich das Tal,
habe ich meinen Durst und ihren Blick.
Dies wird die Ewigkeit sein,
daß wir noch sind, wo wir einstens gewesen sind.

Menschlicher Gebärden entsinne ich mich,
und Gebärden sind es des Wasserschöpfens.

---

A Ribeiro Couto

País de la ausencia,
extraño país,
más ligero que ángel
y seña sutil,
color de alga muerta,
color de neblí,
con edad de siempre,
sin edad feliz.

No echa granada,
no cría jazmín,
y no tiene cielos
ni mares de añil.
Nombre suyo, nombre,
nunca se lo oí,
y en país sin nombre 
me voy a morir.

Ni puente ni barca
me trajo hasta aquí.
No me lo contaron 
por isla o país.
Yo no lo buscaba
ni lo descubrí.
Parece una fábula
que yo me aprendí,
sueño de tomar
y de desasir.
Y es mi patria donde
vivir y morir.

Me nació de cosas
que no son país:
de patrias y patrias
que tuve y perdí;
de las criaturas
que yo vi morir;
de lo que era mío
y se fue de mí.

Perdí cordilleras
en donde dormí;
perdí huertos de oro
dulces de vivir,
perdí yo las islas
de caña y añil,
y las sombras de ellos
me las vi ceñir
y juntas y amantes
hacerse país.

Guedejas de nieblas
sin dorso y cerviz,
alientos dormidos
me los vi seguir,
y en años errantes
volverse país.
Y en país sin nombre
me voy a morir.

Gabriela Mistral

---

Aan Ribeiro Couto

Land van afwezigheid,
vreemd land,
lichter dan een engel
en een subtiel teken,
de kleur van dood zeewier,
de kleur van een maretak,
met de leeftijd van de eeuwigheid,
zonder een gelukkige leeftijd.

Het draagt ​​geen granaatappel,
het groeit geen jasmijn,
en het heeft geen luchten
noch indigo zeeën.
Zijn naam, zijn naam,
ik heb hem nooit gehoord,
en in een land zonder naam
zal ik sterven.

Noch brug noch boot
bracht me hier.
Het werd me niet verteld
als een eiland of een land.
Ik heb het niet gezocht
noch ontdekt.
Het lijkt een fabel
die ik heb geleerd,
een droom van grijpen
en loslaten.

En het is mijn thuisland waar
ik zal leven en sterven.
Het werd voor mij geboren uit dingen
die geen land zijn:
uit thuislanden en thuislanden
die ik had en verloor;
van de wezens
die ik zag sterven;van wat van mij was
en me verliet.

Ik verloor bergketens
waar ik sliep;
Ik verloor boomgaarden van goud
zoet om in te leven,
ik verloor de eilanden
van suikerriet en indigo,
en ik zag hun schaduwen
om me heen cirkelen
en samen, liefhebbend,
een land worden.

Mistbochten
zonder rug of nek,
slapende ademtochten
ik zag ze volgen,
en in zwervende jaren
een land worden.
En in een naamloos land
zal ik sterven.

Gabriela Mistral

---

COSAS

A Max Daireaux

1  
Amo las cosas que nunca tuve
con las otras que ya no tengo.

Yo toco un agua silenciosa,
parada en pastos friolentos,
que sin un viento tiritaba
en el huerto que era mi huerto.

La miro como la miraba;
me da un extraño pensamieto,
y juego, lenta, con esa agua
como con pez o con misterio.

2  
Pienso en umbral donde dejé
pasos alegres que ya no llevo,
y en el umbral veo una llaga
llena de musgo y de silencio.

3  
Me busco un verso que he perdido,
que a los siete años me dijeron.
Fue una mujer haciendo el pan
y yo su santa boca veo.

4  
Viene un aroma roto en ráfagas;
soy muy dichosa si lo siento;
de tan delgado no es aroma,
siendo el olor de los almendros.

Me vuelve niños los sentidos;
le busco un nombre y no lo acierto,
y huelo el aire y los lugares
buscando almendros que no encuentro…

5  
Un río suena siempre cerca.
Ha cuarenta años que lo siento.
Es canturía de mi sangre
o bien un ritmo que me dieron.

O el río Elqui de mi infancia
que me repecho y me vadeo.
Nunca lo pierdo; pecho a pecho,
como dos niños, nos tenemos.

6  
Cuando sueño la Cordillera,
camino por desfiladeros,
y voy oyéndoles, sin tregua,
un silbo casi juramento.

7  
Veo al remate del Pacífico
amoratado mi archipiélago
y de una isla me ha quedado
un olor acre de alción muerto…

8  
Un dorso, un dorso grave y dulce,
remata el sueño que yo sueño.
Es el final de mi camino
y me descanso cuando llego.

Es tronco muerto o es mi padre
el vago dorso ceniciento.
Yo no pregunto, no lo turbo.
Me tiendo junto, callo y duermo.

9  
Amo una piedra de Oaxaca
o Guatemala, a que me acerco,
roja y fija como mi cara
y cuya grieta da un aliento.

Al dormirme queda desnuda;
no sé por qué yo la volteo.
Y tal vez nunca la he tenido
y es mi sepulcro lo que veo…

Gabriela Mistral

---

Dinge

1
Ich liebe Dinge, die ich niemals hatte,
und andere, die ich nicht mehr habe.

Ich berühre ein stilles Wasser
inmitten fröstelnder Gräser,
Wasser, das ohne Wind zittert,
im Garten, der mein Garten war.

Ich sehe es, wie ich es früher sah;
es bringt mich auf eine seltsame Idee,
zögernd spiele ich mit diesem Wasser,
als wäre es ein Fisch oder ein Geheimnis.

2
Ich denke an die Schwelle, die ich hinter mir ließ,
so fröhlich sind meine Schritte nicht mehr,
und auf der Schwelle ist eine Wunde,
eine Wunde voll Moos und Stille.

3
Ich suche ein Gedicht, das mir entschwand,
man erzählte es mir mit sieben,
da war eine Frau, sie buk Brot,
und ich kenne ihren heiligen Mund.

4
Es kommt ein Duft, verweht im Wind;
wenn ich ihn spüre, dann bin ich glücklich;
kein Hauch gleicht an Zartheit
dem Duft der Mandelbäume.

In meinen Gefühlen werde ich zum Kind;
ich suche einen Namen, er fällt mir nicht ein,
und ich rieche die Luft und das Land,
suche Mandelbäume, kann sie nicht finden…

5
Da rauscht ein Fluß in der Nähe.
Ich höre ihn seit vierzig Jahren.
Es ist ein Singen in meinem Blut,
oder ein Rhythmus, den man mir mitgab.

Oder der Elqui, Fluß meiner Kindheit,
ich wate gegen den Strom.
Das wird mir bleiben: Brust an Brust
halten wir uns wie zwei Kinder.

6
Wenn ich die Anden erträume,
dann wandere ich durch Schluchten.
Wandere und höre immerzu
ein Pfeifen, fast eine Beschwörung.

7
Weit draußen auf dem Pazifik
liegen schwarzblau meine Inseln,
und von einer blieb mir
der herbe Geruch nach toter Koralle…

8
Ein Rücken, ein sanfter und schwerer Rücken
beschließt den Traum, den ich träume.
Mein Weg ist zu Ende,
bin ich am Ziel, dann werde ich ruhen.

Es ist ein toter Stamm, vielleicht mein Vater,
der düstere, aschgraue Rücken.
Ich frage nicht mehr und störe ihn nicht.
Lege mich dazu, schweige und schlafe.

9
Ich mag einen Stein aus Guatemala
oder Oaxaca und gewinne ihn lieb;
er ist rot und fest wie mein Gesicht,
und er atmet durch einen Riß.

Schlafe ich ein, dann bleibt er nackt;
Ich weiß nicht, warum ich ihn mitnahm.
Und vielleicht gehörte er nie zu mir,
und was ich da sehe, das ist mein Grab…

Gabriela Mistral

Vertaling Rudolf Sittner

---

YO NO TENGO SOLEDAD

Es la noche desamparo
de las sierras hasta el mar.
Pero yo, la que te mece,
¡yo no tengo soledad!

Es el cielo desamparo
si la Luna cae al mar.
Pero yo, la que te estrecha,
¡yo no tengo soledad!

Es el mundo desamparo
y la carne triste va.
Pero yo, la que te oprime,
¡yo no tengo soledad!

Gabriela Mistral

---

IK BEN NIET EENZAAM

De nacht is verlaten
van de bergen tot aan de zee.
Maar ik, degene die je wiegt,
ik ben niet eenzaam!

De hemel is verlaten
als de maan in de zee valt.
Maar ik, degene die je vasthoudt,
ik ben niet eenzaam!

De wereld is verlaten
en het vlees gaat treurig verder.
Maar ik, degene die je vasthoudt,
ik ben niet eenzaam!

Gabriela Mistral

---

EINSAM BIN ICH NICHT MEHR ⋄ YO NO TENGO
SOLEDAD

Schutzlos liegt die Nacht
von den Bergen bis zum Meer.
Ich, die ich dich wiege,
bin einsam nicht mehr.

Schutzlos liegt der Himmel,
fällt der Mond ins Meer.
Einzig ich, die ich dich herze,
bin einsam nicht mehr!

Schutzlos liegt die Welt,
traurig alles Fleisch.
Einzig ich, die fest dich fasse,
bin einsam nicht mehr!

Gabriela Mistral

---

VERGÜENZA

Si tú me miras, yo me vuelvo hermosa
como la hierba a que bajó el rocío,
y desconocerán mi faz gloriosa
las altas cañas cuando baje al río.

Tengo vergüenza de mi boca triste,
de mi voz rota y mis rodillas rudas;
ahora que me miraste y que viniste,
me encontré pobre y me palpé desnuda.

Ninguna piedra en el camino hallaste
más desnuda de luz en la alborada
que esta mujer a la que levantaste,
porque oíste su canto, la mirada.

Yo callaré para que no conozcan
mi dicha los que pasan por el llano,
en el fulgor que da a mi frente tosca
en la tremolación que hay en mi mano…

Es noche y baja a la hierba el rocío;
mírame largo y habla con ternura,
¡que ya mañana al descender al río
lo que besaste llevará hermosura!

Gabriela Mistral

---

SCHAAMTE

Als je naar me kijkt, word ik mooi
als het gras waarop de dauw is gevallen,
en het hoge riet zal mijn glorieuze gezicht niet herkennen
wanneer ik naar de rivier afdaal.

Ik schaam me voor mijn droevige mond,
voor mijn gebroken stem en mijn ruwe knieën;

nu je naar me hebt gekeken en gekomen bent,
ontdekte ik mezelf arm en voelde ik me naakt.

Je vond geen steen op de weg die meer naakt van licht was bij zonsopgang
dan deze vrouw die je optilde,
omdat je haar lied, haar blik hoorde.

Ik zal zwijgen, zodat degenen die door de vlakte trekken niet zullen weten
mijn vreugde,
in de glans die op mijn ruwe voorhoofd valt,
in het trillen van mijn hand…

Het is nacht en de dauw valt op het gras;
kijk me lang aan en spreek teder,
want morgen, wanneer ik naar de rivier afdaal,
zal wat je kust schoonheid dragen!

Gabriel Mistral

---

SCHAAMTE

Als jij mij aankijkt, word ik mooi en licht
zoals het gras waar dauw op is gekomen:
het hoog riet kent mijn heerlijk aangezicht
niet weer, als ‘k afdaal naar de waterstromen.

Vol schaamte ben ik om mijn droeve mond,
mijn rauwe stem, mijn plompe, grove knieën.
Nadat jij mij had aangekeken, vond
ik alles aan mij arm en naakt en triestig.

Geen steen is op je pad zo glansloos dof
in ’t opgaan van het morgenlicht gebleven
als deze vrouw, wier lied je oren trof
en naar wie jij je blik toen hebt geheven.

‘k Zal zwijgen – dat de vreugd die in mij leeft
niet uitschijnt voor wie langsgaan in de vlakte,
door ’t glanzen dat ze mijn vaal voorhoofd geeft
en door het heftig trillen van mijn handen …

Nacht is het, dauw daalt neer op gras en grond.
Kijk mij lang aan en zeg mij teedre woorden :
laat morgen de gekuste door jouw mond
schoonheid meedragen naar de waterboorden !

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

Scham

Wenn du mich anblickst, werd’ ich schön,
schön wie das Riedgras unterm Tau.
Wenn ich zum Fluss hinuntersteige,
erkennt das hohe Schilf mein sel’ges Angesicht nicht mehr.

Ich schäme mich des tristen Munds,
der Stimme, der zerrissnen, meiner rauhen Knie.
Jetzt, da du mich, herbeigeeilt, betrachtest,
fand ich mich arm, fühlt’ ich mich bloß.

Am Wege trafst du keinen Stein,
der nackter wäre in der Morgenröte
als ich, die Frau, auf die du deinen Blick geworfen,
da du sie singen hörtest.

Ich werde schweigen. Keiner soll mein Glück
erschaun, der durch das Flachland schreitet,
den Glanz auf meiner plumpen Stirn nicht einer sehen,
das Zittern nicht von meiner Hand …

Die Nacht ist da. Aufs Riedgras fällt der Tau.
Senk lange deinen Blick auf mich. Umhüll mich zärtlich durch dein Wort.
Schon morgen wird, wenn sie zum Fluss hinuntersteigt,
die du geküsst, von Schönheit strahlen.

Gabriela Mistral

---

LA MANCA

Que mi dedito lo cogió una almeja,
y que la almeja se cayó en la arena,
y que la arena se la tragó el mar.
Y que del mar la pescó un ballenero
y el ballenero llegó a Gibraltar;
y que en Gibraltar cantan pescadores:
—«Novedad de tierra sacamos del mar,
novedad de un dedito de niña:
¡la que esté manca lo venga a buscar!»

Que me den un barco para ir a traerlo,
y para el barco me den capitán,
para el capitán que me den soldada,
y que por soldada pide la ciudad:
Marsella con torres y plazas y barcos,
de todo el mundo la mejor ciudad,
que no será hermosa con una niñita
a la que robó su dedito el mar,
y los balleneros en pregones cantan
y están esperando sobre Gibraltar…

Gabriela Mistral

---

HET GEBREK

Mijn pink werd door een mossel gegrepen,
en de mossel viel op het zand,
en de zee slokte het zand op.
En een walvisvaarder viste hem uit de zee,
en de walvisvaarder arriveerde in Gibraltar;
en in Gibraltar zingen vissers:
“We brengen een nieuwigheid uit de zee,
een nieuwigheid van de pink van een klein meisje:
laat degene die één hand heeft hem komen halen!”

Geef me een schip om hem te halen,
en geef me voor het schip een kapitein,
geef me voor de kapitein een loon,
en voor het loon vraagt ​​de stad:
Marseille met torens, pleinen en schepen,
de beste stad van de hele wereld,
die niet mooi zal zijn met een meisje
wiens pink door de zee is gestolen,
en de walvisvaarders zingen in hun kreten
en wachten boven Gibraltar…

Gabriela Mistral

---

ÉXTASIS

   Ahora, Cristo, bájame los párpados,
pon en la boca escarcha,
que están de sobra ya todas las horas
y fueron dichas todas las palabras.

   Me miró, nos miramos en silencio
mucho tiempo, clavadas,
como en la muerte, las pupilas. Todo
el estupor que blanquea las caras
en la agonía, albeaba nuestros rostros.
¡Tras de ese instante, ya no resta nadar!

   Me habló convulsamente;
le hablé, rotas, cortadas
de plenitud, tribulación y angustia,
las confusas palabras.
Le hablé de su destino y mi destino,
amasijo fatal de sangre y lágrimas.

   Después de esto ¡lo sé! no queda nada!
¡Nada! Ningún perfume que no sea
diluido al rodar sobre mi cara.

   Mi oído está cerrado,
mi boca está sellada.
¡Qué va a tener razón de ser ahora
para mis ojos en la tierra pálida!
¡ni las rosas sangrientas
ni las nieves calladas!

   Por eso es que te pido,
Cristo, al que no clamé de hambre angustiada:
¡ahora, para mis pulsos,
y mis párpados baja!

   Defiéndeme del viento
la carne en que rodaron sus palabras;
líbrame de la luz brutal del día
que ya viene, esta imagen.
Recíbeme, voy plena,
¡tan plena voy como tierra inundada!

Gabriela Mistral

---

POEMAS DEL ÉXTASIS

        I.- ESTOY LLORANDO

Me has dicho que me amas, y estoy llorando. Me has dicho que pasarás conmigo entre tus brazos por los valles del mundo.
Me has apuñaleado con la dicha no esperada. Pudiste dármela gota a gota, como el agua al enfermo, ¡y me pusiste a beber en el torrente!

Caída en tierra, estaré llorando hasta que el alma comprenda. Han escuchado mis sentidos, mi rostro, mi corazón; mi alma no acaba de comprender.

Muerta la tarde divina, volveré vacilando hacia mi casa, apoyándome en los troncos del camino… Es la senda que hice esta mañana, y no la voy a reconocer. Miraré con asombro el cielo, el valle, los techos de la aldea, y les preguntaré su nombre, porque he olvidado toda la vida.

Mañana me sentaré en el lecho y pediré que me llamen, para oír mi nombre y creer. Y volveré a estallar en llanto. ¡Me has apuñaleado con la dicha!

        II.- DIOS

Háblame ahora de Dios, y te he de comprender.

Dios es este reposo de tu larga mirada en mi mirada, este comprenderse sin el ruido intruso de las palabras. Dios es esta entrega ardiente y pura y esta confianza inefable.

Está, como nosotros, amando al alba, al mediodía y a la noche, y le parece, como a los dos, que comienza a amar…

No necesita otra canción que su amor mismo, y la canta desde el suspiro al sollozo. Y vuelve otra vez al suspiro…

Es esta perfección de la rosa madura, antes de que caiga el primer pétalo.

Y es esta certidumbre divina de que la muerte es mentira.

Si, ahora comprendo a Dios.

        III.- EL MUNDO

—No se aman —dijeron—, porque no se buscan. No se han besado, porque ella va todavía pura. ¡No saben que nos entregamos en una sola mirada!

Tu faena está lejos de la mía y mi asiento no está a tus pies. Y sin embargo, haciendo mi labor, siento como si te entretejiera con la red de la lana suavísima, y tú estás sintiendo allá lejos que mi mirar baja sobre tu cabeza inclinada. ¡Y se rompe de dulzura tu corazón!

Muerto el día, nos encontraremos por unos instantes; pero la herida dulce del amor nos sustentará hasta el otro atardecer.

Ellos que se revuelcan en la voluptuosidad sin lograr unirse, no saben que por una mirada somos esposos

        IV.- HABLABAN DE TI…

Me hablaron de ti ensangrentándote con palabras numerosas. ¿Por qué se fatigará inútilmente la lengua de los hombres? Cerré los ojos y te miré en mi corazón. Y eras puro, como la escarcha que amanece dormida en los cristales.

Me hablaron de ti alabándote con palabras numerosas. ¿Para qué se fatigará inútilmente la generosidad de los hombres…? Guardé silencio, y la alabanza subió de mis entrañas, luminosa como suben los vapores del mar.

Callaron otro día tu nombre y dijeron otros en la glorificación ardiente. Los nombres extraños caían sobre mí, inertes, malogrados. Y tu nombre que nadie pronunciaba, estaba presente como la Primavera, que cubría el valle, aunque nadie estuviera cantándola en esa hora diáfana.

        V.- ESPERÁNDOTE

Te espero en el campo. Va cayendo el sol. Sobre el llano baja la noche, y tú vienes caminando a mi encuentro, naturalmente, como cae la noche. ¡Apresúrate, que quiero ver el crepúsculo sobre tu cara!

¡Qué lento te acercas! Parece que te hundieras en la tierra pesada. Si te detuvieses en este momento, se pararían mis pulsos de angustia y me quedaría blanca y yerta.

Vienes cantando como las vertientes bajan al valle. Ya te escucho…

¡Apresúrate! El día que se va quiere morir sobre nuestros rostros unidos.

        VI.- ESCÓNDEME

Escóndeme, que el mundo no me adivine. Escóndeme como el tronco su resina, y que yo te perfume en la sombra, como la gota de goma, y que te suavice con ella, y los demás no sepan de dónde viene tu dulzura…

Soy fea sin ti, como las cosas desarraigadas de su sitio: como las raíces abandonadas sobre el suelo.

¿Por qué no soy pequeña, como la almendra en el hueso cerrado?

¡Bébeme! Hazme una gata de tu sangre, y subiré a tu mejilla, y estaré en ella como la pinta vivísima en la hoja de la vid. Vuélveme tu suspiro, y subiré y bajaré de tu pecho, me enredaré en tu corazón, saldré al aire para volver a entrar. Y estaré en este juego toda la vida…

        VII.- LA FLOR DE CUATRO PÉTALOS

Mi alma fue un tiempo un gran árbol en que se enrojecía un millón de frutos. Entonces mirarme solamente daba plenitud, oír cantar bajo mis ramas cien aves era una tremenda embriaguez.

Después fue un arbusto, un arbusto retorcido de sobrio ramaje, pero todavía capaz de manar goma perfumada.

Ahora es sólo una flor, una pequeña flor de cuatro pétalos. Uno se llama la Belleza, y otro el Amor, y están próximos; otro se llama el Dolor y el último la Misericordia. Así, uno a uno, fueron abriéndose, y la flor no tendrá ninguno más,

Tienen los pétalos en la base una gota de sangre, porque la belleza me fue dolorosa, porque fue mi amor pura tribulación y mi misericordia nació también de una herida.

Tú que supiste de mí cuando era un gran árbol y que llegas buscándome tan tarde, en la hora crepuscular, tal vez pases sin reconocerme. Yo desde el polvo te miraré en silencio y sabré por tu rostro si eres capaz de saciarte con una simple flor, tan breve como una lágrima. Si te veo en los ojos la ambición, te dejaré pasar hacia las otras, que son ahora grandes árboles enrojecidos de fruto.

Porque el que hoy puedo consentir junto a mí en el polvo, ha de ser tan humilde que se conforme con este breve resplandor, y ha de tener tan muerta la ambición que pueda quedar para la eternidad con la mejilla sobre mi tierra, olvidado del mundo, ¡con sus labios sobre mí!

        VIII.- LA SOMBRA

Sal por el campo al atardecer y déjame tus huellas sobre la hierba, que yo voy tras ti. Sigue por el sendero acostumbrado, llega a las alamedas de oro, sigue por las altas alamedas de oro hasta la sierra amoratada. Y camina entregándote a las cosas, palpando los troncos, para que me devuelvan, cuando yo pase, tu caricia. Mírate en las fuentes y guárdenme las fuentes un instante el reflejo de tu cara, hasta que yo pase. Porque a ti yo no podré verte más en la Tierra de los hombres.

        IX.- SI VIENE LA MUERTE

Si te ves herido no temas llamarme. No, llámame desde donde te halles, aunque sea el lecho de la vergüenza. Y yo iré, aun cuando estén erizados de espinos los llanos hasta tu puerta.

No quiero que ninguno, ni Dios, te enjugue en las sienes el sudor ni te acomode la almohada bajo la cabeza.

¡No! Estoy guardando mi cuerpo para resguardar de la lluvia y las nieves tu huesa cuando ya duermas. Mi mano quedará sobre tus ojos para que no miren la noche tremenda.

Gabriela Mistral

---

ZWIJGENDE LIEFDE

HAATTE ik jou, ik zou mijn haat wel uiten
met woorden waarvan geen meer twijfel liet.
Maar ‘k heb je lief, mijn liefde durft niet buiten,
op duistre mensentaal vertrouwt zij niet.

Jij zou haar als een roepkreet willen horen,
maar zij ziedt opwaarts uit te diepe grond:
bij’t stijgen gaat haar samenhang verloren,
zodat ze niet aan keel en borst toekomt.

Ik ben een tot zijn rand gerezen vijver
en jij ziet mij maar voor doods water aan.
En ’t komt alleen maar van mijn moeizaam zwijgen,
dat heftiger mij pijn doet dan de dood ingaan.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

WAKENDE IN DE NACHT

Nu koningin, vroeger een bedelvrouw,
beef ik aldoor van vrees dat jüj zult heengaan.
Verblekende, elk uur weer, vraag ik jou:
‘Ben je nog hier? Ach, laat me niet alleen staan!’

Nu jij gekomen bent, zou ‘k willen gaan
met lachen en vertrouwen langs mijn straten.
Maar tot in dromen toe grijpt vrees mij aan
en vraag ik weer: ‘Je gaat me niet verlaten?’

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

GOD WIL HET

I

Een stiefmoeder wordt jou de aarde
als jij mijn ziel verraadt;
dan zullen over het water
de rillende pijnen gaan.
De wereld is schoner geworden
sinds jij me jouw bruid hebt gemaakt,
sinds wij daar onder de meidoorn
stil zwijgende hebben gestaan
en liefde gelijk de meidoorn
haar geur door ons hart heeft doen gaan!

Maar adders teelt je de aarde
als jij mijn ziel verraadt:
dan breek ik mijn lege knieën,
waar ik geen kind op draag.
Dan dooft in mijn hart de Christus
en zal ik mijn deur dichtslaan
op de hand van de man die bedelt
en de vrouw in nood schop ik na!

II

Als jij een kus zult geven,
dan nemen mijn oren die waar.
De diepe grot verraadt mij
wat jij er hebt gepraat.
De geur van je voeten blijft in
het stof van de paden bewaard
en speurend over de bergen
kom ik als een hinde je na.

Jouw liefste: hoog in de wolken
zal ik haar beeld zien staan.
Voor een kus aan haar moet je sluipend
tot diep in de aarde gaan;
maar hef je haar hoofd in je handen:
in tranen kijk ik je aan.

III

God wil je geen zonlicht meer geven,
als jij niet met mij blijft gaan.
God gunt je geen dronk als ik niet
weerkaatst in het water sta.
Hij laat je niet slapen als ik niet
om jou mijn vlechten sla.

IV

Als je weggaat: tot in de mossen
van het pad vertrap je mijn hart;
de honger, de dorst zal je bijten,
in de bergen en in het dal,
en bij avond zul je zien bloeden
mijn wonden, overal.

En al roep je ook een ander,
je tong proeft mij, steeds weer;
als smaak van bittere pekel
kleef ik je steeds in je keel.
Je mag haten, zingen, verzuchten:
mij roep je, mij alleen!

V

Als je gaat en sterft in den vreemde,
dan zul je tien jaar lang
om op te vangen mijn tranen
in de aarde krommen je hand;
en je blijft het beven voelen
van je vlees, door pijnen ontwricht,
totdat ze mijn botten in pulver
uitstrooien op je gezicht !

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

BALADA

Él pasó con otra;
yo le vi pasar.
Siempre dulce el viento
y el camino en paz.
¡Y estos ojos míseros
le vieron pasar!

El va amando a otra
por la tierra en flor.
Ha abierto el espino;
pasa una canción.
¡Y él va amando a otra
por la tierra en flor!

El besó a la otra
a orillas del mar;
resbaló en las olas
la luna de azahar.
¡Y no untó mi sangre
la extensión del mar!

El irá con otra
por la eternidad.
Habrá cielos dulces.
(Dios quiere callar.)
¡Y él irá con otra
por la eternidad!

Gabriela Mistral


---

BALLADE

Hij ging voorbij met een ander,
ik zag hem langs mij gaan.
De wind bleef rustig waaien,
de straat was niet ontdaan.
En deze mijn arme ogen,
zij zagen hem langs mij gaan!

Hij is verliefd op een ander
in deze bloementijd.
De meidoorn staat ontloken,
een liedje waait voorbij.
En hij is verliefd op een ander
in deze bloementijd!

Gekust heeft hij die ander
daarginds op het strand van de zee.
De maan van oranjebloesem
streek over de golven heen.
En mijn bloed heeft niet doorvlogen
bloedrood de ganse zee!

Nu blijft hij gaan met die ander
tot in de eeuwigheid.
De hemel blijft maar vredig,
want God ziet toe en zwijgt.
En hij blijft gaan met die ander
tot in de eeuwigheid!

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

DE ONTMOETING

Ik kwam op het voetpad hem tegen.
Het water droomde onverstoord.
Geen roos sprong wijder open,
mijn ziel sprong open, ontzet.
En een arme vrouw, zij heeft nu
haar gezicht vol tranen.

Hij droeg een luchtig lied mee
in zijn onverschillige mond
En toen hij mij zag, werd ernstig
ineens dat lied dat hij zong
Ik keek naar het pad, ik vond het
zo vreemd, als een pad uit een droom.
En in de diamanten ochtend
had ik mijn gezicht vol tranen.

Al zingende ging hij verder
en droeg mijn kijken mee …
Achter hem bleven de bloemen
niet blauw meer, niet opgericht.
Wat geeft het ! Mijn ziel bleef hangen
huiverend in de lucht.
Niemand heeft mij gewond en toch
heb ik mijn gezicht vol tranen.

Hij zat vannacht niet te waken
zoals ik hier, naast de lamp.
Hij weet van niets, mijn ellende
gaat niet als een priem door zijn borst.
Misschien dat soms door zijn dromen
de bittere geur van brem drijft,
omdat een arme vrouw hier heeft
haar gezicht vol tranen.

Ik ging alleen, zonder vrezen,
zonder schreien van honger en dorst.
Sinds hij mijn pad gekruist heeft,
heeft God mij in wonden gekleed.
In haar bed ligt mijn moeder te bidden
voor mij haar vertrouwvol gebed,
maar ik heb, misschien wel voor altijd,
mijn gezicht vol tranen.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

STROFEN

Alles krijgt in mijn mond
een blijvende smaak van tranen,
mijn dagelijks eten, mijn lied,
mijn gebed zelfs gaat ernaar smaken.

Mij rest geen bezigheid,
nu het stille beminnen gedaan is,
dan de tranen, de harde taak
die jij mij hebt gelaten.

O ogen, steeds overstelpt
door hete tranen!
Gekwelde, verwrongen mond
die alles vertaalt in klagen!

Ik voel mij diep beschaamd
om dit halfslachtige leven.
Ik ga je niet achterna
en ik kan je ook niet vergeten.

De wroeging drinkt mijn bloed,
dat ik nog aanschouw een hemel
die jouw blik ontberen moet,
dat ik rozen streel die leven
van de kalk uit jouw gebeente.

Vlees van rampzaligheid,
erbarmelijk, ten dode moe stuk mens,
dat niet omlaag kan dalen
om daar met jou te slapen,
maar steeds blijft hangen, bevend,
aan Levens gore tepel!

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

DE BEENDEREN VAN DIE GESTORVEN ZIJN

De beenderen van die gestorven zijn
doen ijs op de monden regenen
van hen die hebben lietgehad,
zij kunnen geen kussen meer geven.

De beenderen van die gestorven zijn,
zij blijven hun bleek wit werpen
met scheppen vol op de levensvlam,
de vuurgloed moet ervan sterven.

De beenderen van die gestorven zijn
zijn sterker dan ’t vlees der levenden:
verbrokkelend smeden ze boeien nog
waarmee ze als slaven ons ketenen.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

DE SMEEKBEDE

Gij weet, Heer, hoe mijn woord met vastberaden vuur
voor anderen u aanroept, die maar vreemden zijn.
Nu kom ik smeken voor een mens die is geweest
de mijne, mijn glas koele drank, mijn honingraat,

de kalk van mijn gebeente, ’t lief doel van mijn werkdag,
de triller aan mijn oor, de gordel om mijn kleed.
Ik heb nog zorg voor hen die niets van mij meedragen:
toon mij geen toornig oog, nu ‘k smeken kom voor hem!

Ik zeg u dat hij goed was, ‘k zeg u dat zijn hart
zó aan zijn borst lag, helemaal, en dat zijn aard
zachtmoedig was, zo openhartig als het daglicht,
even vervuld van wonder als de lentetijd

Gij antwoordt, streng, dat hij geen voorspraak waardig is,
hij die zijn koortsmond niet gezalfd heeft met gebeden
en zonder uw sein af te wachten heengegaan is,
die avond toen hij zich de broze slapen brak.

Maar ik, Heer, ik verzeker u: ik heb betast,
zoals ‘k de nardus van zijn voorhoofd ook betast heb,
geheel zijn teder, door verdriet gefolterd hart,
en ’t had de zijden zachtheid van een prille bloemknop.

Wreed was hij? Gij vergeet dat ik hem liefgehad heb
en dat hij ’t hart dat hij verwondde ’t zijne wist !
De waatren van mijn vreugd heeft hij voorgoed vertroebeld?
Wat maakt het uit! Begrijp toch, Heer: ik had hem liet!

En liefde is – gij weet ervan – een droef bedrijf,
het is de wimpers altijd nat van tranen hebben,
de koorden van het boetehemd met kussen koelen
en onderwijl nog opgetogen ogen houden.

Het borend ijzer heeft een koele smaak, wanneer
het in een vlees snijdt dat door liefde wordt bewoond,
en t kruis (gij weet het toch nog, koning van de joden!)
wordt graag en blij gedragen, als een ruiker rozen.

Hier ben ik, Heer, mijn aangezicht diep neergebogen .
tot in het stof; ik smeek u heel een schemering,
of al de schemeringen die ik leven zal,
wanneer gij talmt met mij ’t verwachte woord te zeggen.

Afmatten zal ‘k uw oren met gebed en snikken,
uw mantelzomen likken als een schuwe windhond;
ik laat uw liefdevolle ogen niet meer los,
uw voet ontsnapt mijn warme tranenvloed niet meer.

Zeg het vergevend woord! Zeg ’t nu! Het zal de wind
bestrooien met de geur van honderd flessen reukwerk !
Als gij het spreekt, wordt alle water stralenglans,
de zandwoestijn bloeit op, de kiezelsteen gaat vonken.

De ogen van de wilde dieren worden vochtig;
de berg, uit steen door u gesmeed, begrijpt het: tranen
hangen er in de wimpers van zijn witte sneeuwtop;
geheel uw aarde weet het: dat gij hebt vergeven !

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

HET KIND

Voor Alfonsina Storni

I

Een kind ! Een kind! Een kind! Een kind van jou en mij
heb ik gewenst, toen, in die dagen van vervoering,
toen zelfs nog mijn gebeente beefde van jouw stem
en wijd een lichtkrans groeide om mijn voorhoofd

Een kind! Ik zei ‘t, zoals een boom, doorschokt van lente,
zijn nieuwe twijgen hoger naar de hemel heft.
Een kind met grote ogen, ogen als van Christus,
een voorhoofd vol verbazing, lippen vol verlangen,

Zijn armen als een bloemkrans om mijn hals gelegd,
mijn leven een rivier die vruchtbaar tot hem daalde,
mijn moederhart een reukwerk dat, waar hij zou lopen,
de heuvels van de wereld heerlijk zalven zou.

Als wij, met onze liefde gaande door ’t gewoel,
een zwangere vrouw passeerden, keken wij haar aan
met onze lippen trillend, vragend onze ogen.
’t Zacht kijken van een kind liet ons als blinden achter.

’s Nachts lag ik wakker, van gezichten en geluk,
maar niet de wellust daalde laaiend op mijn bed;
naar ’t kind dat komen ging, in liederen gekleed,
stak ik mijn arm uit, boog ik aan mijn borst een holte.

De zon leek mij niet warm genoeg om hem te baden;
als ‘k naar mezelf keek, haatte ik mijn grove knieën;
mijn hart was bang, onthutst van ’t weergaloos geschenk,
de tranen van de deemoed liepen langs mijn wangen.

En ‘k duchtte niet de schunnige ontbinder, dood:
het kind zou met zijn ogen jou van ’t niets bevrijden,
en naar de morgenluister of ’t onzeker licht
zou ik, beschenen door die blik, geschreden zijn …

II

Nu ben ik dertig. Langs mijn slapen heeft voortijdig
de dood zijn as gesprenkeld. Op mijn dagen drupt

-zoals de eeuwige regen in het poolgebied –
de zilte, kille bitterheid met trage tranen.

Terwijl de pijnhoutblokken vlammen en bedaren,
peins ik, mijn hart beziende, wat een zoon van mij
geweest zou zijn, een kind met mijn vermoeide mond,
mijn bitter hart, mijn stem die klinkt naar nederlaag.

En met jouw hart, zo diep vergeven van venijn,
jouw lippen, die opnieuw verloochend zouden hebben:
geen veertig manen had hij aan mijn borst gerust
zonder – zijn vaders zoon – mij in de steek te laten.

In welke bloementuin, aan welke lentestromen
had hij mijn martelpijn gewassen uit zijn bloed,
mijn triestheid in verlaten en in milde landen?
Geen schone avond, of ik had in hem gesproken!

En dan die gruwel dat hij eens, hittig van wrok
zijn mond, mij ’t zelfde zeggen zou als ik mijn vader:
Waarom is jouw mistroostig vlees vruchtbaar geweest
en zijn de borsten van mijn moeder volgestroomd?’

Ik voel een wrange vreugd dat jij nu daarbeneden
slaapt in je aarden bed, en dat geen zoon mijn hand
kan wiegelen: ik mag ook gaan slapen, zonder leed
of wroeging, wilde bramenstruiken boven mij.

Want ‘k zou mijn ogen daar niet dichtdoen, ‘k zou verwilderd
luisteren door de dood heen, rijzen overeind
op mijn ontkrachte knieën, met mijn scheve mond,
als ‘k hem zag langsgaan, met mijn koorts op zijn gezicht.

Godsvrede zou nooit over mij zijn neergedaald:
de bozen zouden in ’t onschuldig vlees mij wonden
en eeuwig zouden ze mijn bloed doen stromen over
mijn kinderen met hun verrukte aangezichten.

Gezegend zij mijn borst, grafkuil van mijn geslacht !
Gezegend zij mijn schoot waarin de mijnen sterven!
Mijn moeders aanschijn zal niet meer de wereld doorgaan,
geen wind draagt meer het Miserere van haar stem.

Het woud, tot as verbrand, zal honderdmaal herrijzen
en honderdmaal, volgroeid, weer vallen voor de bijl.
Ik zal in ’t oogsttij vallen om niet op te staan:
met mij gaan al de mijnen de nacht in, voorgoed.

Alsof ik afbetaal de schuld van heel een stam,
doorsteekt een bijenzwerm van pijnen mij de borst.
In elk uur dat voorbijgaat leef ik een heel leven,
als een rivier naar zee gaat bitter-brak mijn bloed.

Mijn arme doden zien de zon, de avondluchten,
met diepe pijn: ze zijn in mij al blind aan ’t worden.
Mijn lippen worden mat van ’t vurig bidden dat zij,
voordat ik ga verstommen, in mijn liedren doen.

Niet voor mijn eigen schuur heb ik gezaaid, les gevend
geen arm gezocht die mij in ’t eind zou troosten,
wanneer mijn vege hals mij niet meer dragen kan
en over ’t beddelaken tastende mijn hand schuift.

Andermans kindren heb ‘k geweid, hun schuur heb ik
met hemelgraan gevuld. Mijn hoop zijt gij alleen nu,
Vader die in de hemel zijt. Omvat mijn hoofd
mijn bedelarme hoofd, wanneer ik sterf vannacht.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

FOLTERING

Al twintig jaar zit in mijn vlees gestoken
-en de dolk is heet –
een mateloos groot vers, een vers met golven
als hoge zee.

Vernederd huisvest ik ‘t, mijn ingewanden
murw van zijn majesteit:
met deze povere mond die heeft gelogen
wil dàt gezongen zijn?

De afgeleefde woorden van ons mensen
missen de brand
van zijn vuurtongen, ’t levende vibreren
van die klank.

Gelijk een kind houdt het zichzelf in leven
met wrongel van mijn bloed
Geen kind heeft uit een vrouw meer bloed gedronken
dan dit vers doet.

Gruwlijke gave! Grote schroeiwond! Schreeuwen
moet ik van pijn!
Hij die het in mijn lichaam heeft genageld
moge genadig zijn!

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

EL PENSADOR DE RODIN

Con el mentón caído sobre la mano ruda, 
el Pensador se acuerda que es carne de la huesa, 
carne fatal, delante del destino desnuda, 
carne que odia la muerte, y tembló de belleza.

Y tembló de amor, toda su primavera ardiente, 
ahora, al otoño, anégase de verdad y tristeza. 
El “de morir tenemos” pasa sobre su frente, 
en todo agudo bronce, cuando la noche empieza.

Y en la angustia, sus músculos se hienden, sufridores 
cada surco en la carne se llena de terrores,  
Se hiende, como la hoja de otoño, al Señor fuerte

que le llama en los bronces… Y no hay árbol torcido 
de sol en la llanura, ni leòn de flanco herido, 
crispados como este hombre que medita en la muerte.

Gabriela Mistral

---

DE DENKER VAN RODIN

Voor Laura Rodig

De kin omlaaggezonken in de harde hand,
beseft de denker dat hij vlees is voor de grafkuil,
gedoemd vlees dat het noodlot naakt te woord moet staan,
vlees dat de dood haat, en dat heeft gebeefd om schoonheid

en heeft gebeefd om liefde, heel zijn laaiend voorjaar,
en thans, bij herfst, verdrinkt in waarheid en in treurnis.
Het vonnis ‘Sterven moeten wij’ vaart langs zijn voorhoofd,
in scherp gebeiteld brons, nu dat de nacht begint.

In die beklemming scheuren, diep gekweld, zijn spieren,
lopen de voren van zijn vlees vol wilde angst.
Hij breekt, zoals het herfstblad, voor de Heer vol macht,

die in het brons hem roept. Geen boom vindt gij, geteisterd
door zongloed op de vlakte, geen gewonde leeuw,
zó krom gekrampt als deze mens die aan de dood denkt.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

AL PUEBLO HEBREO

Raza judía, carne de dolores, 
raza judía, río de amargura:
como los cielos y la tierra, dura 
y crece aún tu selva de clamores.

Nunca han dejado orearse tus heridas;
nunca han dejado que a sombrear te tienda 
para estrujar y renovar tu venda, 
más que ninguna rosa enrojecida.

Con tus gemidos se ha arrullado el mundo.
Y juego con las hebras de tu llanto. 
Los surcos de tu rostro, que amo tanto, 
son cual llagas de sierra de profundos.

Temblando mecen su hijo las mujeres, 
temblando siega el hombre su gavilla.
En tu soñar se hincó la pesadilla 
y tu palabra es sólo el ¡”miserere”!

Raza judía, y aun te resta pecho 
y voz de miel, para alabar tus lares, 
y decir el Cantar de los Cantares 
con lengua, y labio, y corazòn deshechos.

En tu mujer camina aún María. 
Sobre tu rostro va el perfil de Cristo;
por las laderas de Siòn le han visto 
llamarte en vano, cuando muere el día…

Que tu dolor en Dimas le miraba 
y Él dijo a Dimas la palabra inmensa 
y para ungir sus pies busca la trenza 
de Magdalena ¡y la halla ensangrentada!

¡Raza judía, carne de dolores, 
raza judía, río de amargura:
como los cielos y la tierra, dura 
y crece tu ancha selva de clamores!

Gabriela Mistral

---

AAN HET JOODSE VOLK

Naar aanleiding van de pogroms in Polen

Joods volk, gij vlees van alle pijn doorreten,
Joods volk, gij diepe stroom van bitterheid,
duurzaam als hemelen en aarde blijft
en groeit maar voort uw wilde woud van kreten.

Nooit gaven zij uw wonden een verpozing,
nooit gunden zij u schaduw om ’t verband
te schikken of vernieuwen, ook al was ‘t
nog dieper rood geworden dan de rozen.

Gewiegd heeft zich de wereld op uw klagen
en speelgoed is uw leed voor haar geweest.
In uw bemind gelaat staan diep en breed
de groeven: wonden in een berg geslagen.

Uw vrouwen wiegen steeds haar kind met beven
en bevend oogst de man zijn garven graan.
Nachtmerries drukken kniehard op uw slaap
en gij hebt maar één woord, het Miserere.

En toch, Joods volk, toch houdt gij altijd adem
en honingstem voor ’t loven van uw huis.
Nog, ondanks alles, brengt gij ’t Hooglied uit,
uw hart en tong en lippen zwaar gehavend.

Maria zie ‘k nog in uw vrouwen leven
en Christus’ lijn loopt nog in uw gelaat;
op Sions hellingen heeft hij gestaan
en u vergeefs geroepen in de schemer.

In Dymas* heeft uw leed Hem aangekeken
en Hij heeft toen dat hoogste woord gezegd.
Hij wil zijn voet met Magdalena’s vlecht
gezalfd zien: Hij vindt die met bloed beregend

Joods volk, gij vlees van alle pijn dooreten,
Joods volk, gij diepe stroom van bitterheid,
duurzaam als hemelen en aarde blijft
en groeit maar voort uw wijde woud van kreten!

* De ‘goede moordenaar’.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

LA SOMBRA INQUIETA

Flor, flor de la raza mía, Sombra Inquieta,
¡qué dulce y terrible tu evocación! 
El perfil de éxtasis, llama la silueta, 
las sienes de nardo, l’habla de canción.

Cabellera luenga de cálido manto, 
pupilas de ruego, pecho vibrador;
ojos hondos para albergar más llanto;
pecho fino donde taladrar mejor.

Por suave, por alta, por bella, ¡precita! 
fatal siete veces; fatal, ¡pobrecita!,
por la honda mirada y el hondo pensar.

¡Ay!, quien te condene, vea tu belleza, 
mire el mundo amargo, mida tu tristeza, 
¡y en rubor cubierto rompa a sollozar!

**

¡Cuánto río y fuente de cuenca colmada, 
cuánta generosa y fresca merced 
de aguas, para nuestra boca socarrada! 
¡Y el alma, la huérfana, muriendo de sed!

Jadeante de sed, loca de infinito, 
muerta de amargura la tuya en clamor, 
dijo su ansia inmensa por plegaria y grito:
¡Agar desde el vasto yermo abrasador!

Y para abrevarte largo, largo, largo, 
Cristo dio a tu cuerpo silencio y letargo, 
y lo apegó a su ancho caño saciador…

El que en maldecir tu duda se apure, 
que puesta la mano sobre el pecho juré;
“Mi fe no conoce zozobra, Señor.”

**
Y ahora que su planta no quiebra la grama 
de nuestros senderos, y en el caminar 
notamos que falta, tremolante llama, 
su forma, pintando de luz el solar,

cuantos la quisimos abajo, apeguemos 
la boca a la tierra, y a su corazón, 
vaso de cenizas dulces, musitemos 
esta formidable interrogación:

¿Hay arriba tanta leche azul de lunas, 
tanta luz gloriosa de blondos estíos, 
tanta insigne y honda virtud de ablución

que limpien, que laven, que albeen las brunas 
manos que sangraron con garfios y en ríos, 
¡oh Muerta!, la carne de tu corazón?

Gabriela Mistral

---

TERESA PRATS DE SARRATEA

Zij is niet hier meer. En bij zoveel zon en lente
ben ik in waarheid armer dan een bedelvrouw.
Al staan in februari hoog met graan de velden,
De zon is minder zon, de aren minder glans.

Zij was zo zacht, zo zwijgzaam en zo weggedoken,
en van ons vlees droeg zij de zichtbaarheid alleen,
maar als zij sprak, dan maakte zij het leven dieper;
’t bestaan werd schoon voor wie haar in de wereld wist.

Enorme ogen had zij, die het hart onthutsten,
tragische bressen van ’t oneindige. Ik denk
dat die daarboven onverwonderd opengingen:
alles was hun vertrouwd, van ’t klein tot ’t mateloos.

Dieper vermoeid was zij dan een die dertig eeuwen
de steppe onder barre zon was doorgegaan.
Een – en – al bron was zij, en zij heeft dorst geleden;
zij was de bron en toch was zij een stervende.

Ik vraag nu niet: is zij tot lamp of as geworden?
Ik weet: zij is verheerlijkt. Snikkend loof ik haar,
maar dat ik schrei, ’t is om mijzelf, zo arm, zo willoos,
besmeurd wanneer ik val en wanklend waar ik ga.

Haar graf geeft zoeter geur dan deze felle lente.
Zij heeft het klaar gelaat van een die eindlijk ziet.
Ik weet: keert zij ’t mij toe, dan wordt mijn ziel gezuiverd;
slaat zij haar ogen op, dan brengt ze mij tot Christus.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

LA MAESTRA RURAL

La maestra era pura. “Los suaves hortelanos”, 
decía, “de este predio, que es predio de Jesús, 
han de conservar puros los ojos y las manos, 
guardar claros sus óleos, para dar clara luz”.

La maestra era pobre. Su reino no es humano. 
(Así en el doloroso sembrador de Israel.) 
Vestía sayas pardas, no enjoyaba su mano 
¡y era todo su espíritu un inmenso joyel!

La maestra era alegre. ¡Pobre mujer herida! 
Su sonrisa fue un modo de llorar con bondad. 
Por sobre la sandalia rota y enrojecida, 
era ella la insigne flor de su santidad.

¡Dulce ser! En su río de mieles, caudaloso, 
largamente abrevaba sus tigres el dolor.
Los hierros que le abrieron el pecho generoso 
¡más anchas le dejaron las cuencas del amor!

¡Oh labriego, cuyo hijo de su labio aprendía 
el himno y la plegaria, nunca viste el fulgor 
del lucero cautivo que en sus carnes ardía:
pasaste sin besar su corazòn en flor!

Campesina, ¿recuerdas que alguna vez prendiste 
su nombre a un comentario brutal o baladí? 
Cien veces la miraste, ninguna vez la viste 
¡y en el solar de tu hijo, de ella hay más que de ti!

Pasò por él su fina, su delicada esteva, 
abriendo surcos donde alojar perfección. 
La albada de virtudes de que lento se nieva 
es suya. Campesina, ¿no le pides perdón?

Daba sombra por una selva su encina hendida 
el día en que la muerte la convidò a partir. 
Pensando en que su madre la esperaba dormida, 
a La de Ojos Profundos se dio sin resistir.

Y en su Dios se ha dormido, como en cojín de luna;
almohada de sus sienes, una constelación; 
canta el Padre para ella sus canciones de cuna 
¡y la paz llueve largo sobre su corazón!

Como un henchido vaso, traía el alma hecha 
para dar ambrosía de toda eternidad;
y era su vida humana la dilatada brecha 
que suele abrirse el Padre para echar claridad.

Por eso aún el polvo de sus huesos sustenta 
púrpura de rosales de violento llamear. 
¡Y el cuidador de tumbas, como aroma, me cuenta, 
las plantas del que huella sus huesos, al pasar!
 
Gabriela Mistral

---

DE DORPSONDERWIJZERES

Voor Federico de Onís

De onderwijzeres was kuis. De hoveniers
-zo was haar woord – van deze tuin, die Jezus’ tuin is,
moeten hun ogen en hun handen zuiver houden,
hun olie helder, om een helder licht te geven.

De onderwijzeres was arm. Haar koninkrijk is
geen mensenrijk (Israëls droeve zaaier lijkt zij).
Grauwgrijze jurken droeg zij, aan haar hand had zij
geen sieraad, maar haar ziel was één enorm juweel.

En vrolijk was ze. Arme, diepgewonde vrouw!
Haar glimlach was een soort zacht schreien van haar goedheid;
boven de stukkende sandaal met rode vlekken
droeg zij die glimlach: edele bloem van heiligheid.

Lieftallig wezen! Aan haar volle stroom van honing
hebben de tijgers van ’t verdriet rijkuit gedronken.
De zwaarden die haar edelmoedig hart doorstieten
braken in haar de kloven van de liefde breder.

Jouw zoontje, boer, heeft van haar lippen afgeluisterd
zijn lied en zijn gebed, maar jij zag nooit de glans
van de gevangen ster, die in haar lichaam brandde;
zonder een kus ging jij haar bloeiend hart voorbij.

En jij, boerin, weet jij nog, hoe je soms haar naam
met domme of gemene roddelpraat beklad hebt?
Honderd keer keek je naar haar, nooit werd kijken zien.
En toch, je zoon is grond die meer van haar dan jou bergt.

Zij heeft die akker met haar fijne ploeg doorsneden,
de voren blootgewoeld voor’t zaad van de volmaaktheid.
De blanke sneeuw van deugden die hij stilaan draagt,
het is haar werk. En jij vraagt geen vergiffenis?

Schaduw voor heel een woud gaf haar gescheurde eik,
die dag dat haar de dood kwam roepen om te gaan.
Zij dacht aan hoe haar moeder op haar wachtte, slapend:
willig gaf zij zich over aan de Diepe Ogen.

En in haar God sliep zij toen in, de maan haar peluw,
en met haar slapen aan een sterrenbeeld gevlijd.
De Vader zingt zijn wiegeliedjes nu voor haar,
en vrede valt in rijke regen op haar hart.

Gelijk een volle vaas heeft zij haar ziel gedragen,
die ambrozijn moest geven heel de eeuwigheid
Haar mensenleven was een van die brede bressen
die vaak de Vader voor zich breekt om licht te werpen.

En daarom voedt het stof van haar gebeente steeds nog
purperen rozelaars met felle vlammengloed,
en doet de tuinman van het kerkhof mij verhalen
van voeten die, haar graf voorbijgaand, geurig worden.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

EL DIOS TRISTE

Mirando la alameda, de otoño lacerada, 
la alameda profunda de vejez amarilla, 
como cuando camino por la hierba segada 
busco el rostro de Dios y palpo su mejilla.

Y en esta tarde lenta como una hebra de llanto 
por la alameda de oro y de rojez yo siento 
un Dios de otoño, un Dios sin ardor y sin canto 
¡y lo conozco triste, lleno de desaliento!

Y pienso que tal vez Aquel tremendo y fuerte 
Señor, al que cantara de locura embriagada,
no existe, y que mi Padre que las mañanas vierte 
tiene la mano laxa, la mejilla cansada.

Se oye en su corazón un rumor de alameda 
de otoño: el desgajarse de la suma tristeza;
su mirada hacia mí como lágrima rueda 
y esa mirada mustia me inclina la cabeza.

Y ensayo otra plegaria para este Dios doliente, 
plegaria que del polvo del mundo no ha subido:
“Padre, nada te pido, pues te miro a la frente 
y eres inmenso, ¡inmenso!, pero te hallas herido.”

Gabriela Mistral

---

WIEGELIEDEREN

I

NU BEN IK NIET MEER ALLEEN

DIer verlaten is het donker,
van de bergen tot de zee,
maar nu ik jou hier mag wiegen,
nu ben ik niet meer alleen.

Diep verlaten is de hemel
als de maan wegzinkt in zee,
maar nu ik jou vast mag houden,
nu ben ik niet meer alleen.

Diep verlaten is de wereld,
droefenis is alle vlees,
maar nu ik jou aan mijn hart druk,
nu ben ik niet meer alleen.

II

DE NACHT

Dat jij slapen mag, mijn kindje,
daartoe doofde ’t zonnelicht.
Dauw is al wat nu nog flonkert,
’t enig wit is mijn gezicht.

Dat jij slapen mag, mijn kindje,
daartoe werd het stil op straat.
Enkel maar de beek blijft kreunen,
ik ben alles wat bestaat.

Diep in mist verzonk de vlakte,
’t blauw viooltje plooide dicht.
Rust kwam dalen als een hand die
zacht op heel de wereld ligt.

Niet alleen mijn kind heb ik in
slaap gewiegd met zacht gezing:
ook de aarde is gaan slapen
van diezelfde schommeling.

III

DE ZACHTE DINGEN

Zing ik over jou, dan kan geen
boosheid meer op aarde zijn:
lief wordt alles van jouw hoofdje,
dorenbos en wild ravijn.

Zing ik over jou, dan gaat mij
alle wreedheid uit de zin:
zacht zoals jouw wimperharen
worden jakhals en leeuwin.

IV

LIED VAN HET BLOED

Slaap, mijn bloed dat één was
en nu tot twee is gegroeid
Slaap, mijn leven, wiegende
tak aan de boom van mijn bloed.

Slaap nu, mos van mijn dromen
en stolsel uit hun vloed,
slaap nu en smaak al slapend
naar moedermelk en bloed.

Mijn kind, door het sap van vruchten
tot nu toe nog nooit gevoed,
jij die in mijn borst doet roeren
granaatappels van bloed,

jouw hart slaat nog met geen eigen.
alleen met gekregen bloed,
en gaaf en vol ben je slapend,
alleen maar melk en bloed.

Kristal waar een licht van uitstraalt
en glanzen geeft van bloed,
en lamp die mij blijft beschijnen
met licht van mijn eigen bloed.

Mijn diep bedolven zaaisel,
dat nu naar het licht is gegroeid,
jij vlag met wier bewegen
opstaat en valt mijn bloed.

Hij wandelt weg, hij komt weer
waar hij mij vinden moet.
Hij speelt met het duin, werpt schaduw
en is mijn eigen bloed.

Als hij in de nacht mij kwijtraakt,
haalt hem weerom mijn bloed.
Als ik in de nacht hem kwijtraak,
vind ik hem weer door zijn bloed!

V

KIND IN MEXICO

Ik ben waar ik niet meer ben,
in Anáhuac, het zilverblanke;
in een licht dat men nergens zo vindt
is een kind dat ik kam met mijn handen.

Hij zit op mijn knieën en lijkt
een pijl, uit de boog gevallen,
en ik punt hem aan als een pijl
en neurie en wieg hem zachtjes.

In dat licht, zo oud en zo jong,
blijft hij altijd nieuw mij verbazen,
en ik doe, met mijn liedje mee,
hem telkens verzitten en draaien.

Zijn ogen, blauw in het zwart,
zien mij aan met eeuwig leven,
en eeuwig lijkt ook het gebaar
waarmee ik mijn hand blijf bewegen.

Van zijn hals naar zijn armen gaan
de harsen van de ocote
en hij is zwaar en is licht
omdat hij de pijl zonder boog is …

Met wiegen voed ik hem
en hij blijft met balsem mij voeden,
de balsem der Maya’s die mij
ontroofd, in mij uitgeroeid is.

Ik speel maar steeds met zijn haar,
maak een scheiding, streel er weer over
en vind in die lokken terug
de Maya’s, verstrooid en verloren.

Twaalf jaar geleden heb ik
mijn Mexicaantje verlaten,
maar of ik nu waak of slaap,
mijn handen kammen zijn haren …

Het is een moeder-zijn
dat mijn schoot niet moe kan maken,
een hoge vreugde voor mij,
waaraan geen dood komt raken!

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

RONDEDANSEN

I

WAAR GAAN WIJ DE RONDEDANS VLECHTEN?

Waar gaan wij de rondedans vlechten?
Zal het zijn aan de zoom van de zee?
De zee van de duizenden golven,
met bloemen bekranst, danst mee.

Zal het zijn beneden de bergen?
Dan zwijgt de berg niet stil:
geen steen is er dan in de wereld,
die niet meezingen wil.

Dan liever toch maar in de bossen?
Geen stem die haar stem daar niet vindt;
en stemmen van kinderen en vogels,
zij kussen elkaar in de wind.

Wij maken de dans oneindig!
Eerst vlechten de bossen hem mee,
dan dansen wij onder de bergen
en op alle stranden aan zee!

II

RONDEDANS VAN DE ECUATORIAANSE CEIBA

Voor Emma Ortiz

In de wereld is het licht,
in het licht, daar staat de ceiba,
in de ceiba brandt de groene
laaivlam van Amerika!

Ea, ceiba, ea, ea!

Boom-ceiba is niet geboren
en wij zien haar aan voor eeuwig,
niet geplant door Quito-indios,
niet besproeid door waterstromen.

Kronklend rekt zij naar de hemel
twintig echte cobraslangen;
als de winden haar doorwaaien
zingt ze liederen als Debora.

Ea, ceiba, ea, ea!

’t Grazend vee kan haar niet krijgen
en de pijl kan haar niet raken.
Viees bevangt de bijl voor haar en
laaiend vuur doet haar geen letsel.

In haar takken raakt zij eensklaps
in verrukking, bloedrood wordt zij,
en in slierten en in vlokken
valt haar heilige melk dan neerwaarts.

Ea, ceiba, ea, ea!

Onder haar reuzinneschaduw
Komen alle meisjes dansen,
en de moeders die al dood zijn
dalen neer om mee te dansen.

Ea, ceiba, ea, ea!

En elkanders handen vattend,
levende en dode vrouwen,
draaien wij nu rond en draaien,
wij de vrouwen en de ceiba’s …

In de wereld is het licht,
in het licht, daar staat de ceiba,
in de ceiba brandt de groene
laaivlam van de Aarde!

---

III

JEZUS

Voor Yandyra Pereira

Terwijl wij rondedansten
is de avond heengespoed.
De zon is weggezonken,
de berg staat zonder gloed.

Maar onze rondedans zal verder gaan,
al blijft er geen zon aan de hemel staan.

Terwijl de levende slinger
danste maar, danste maar voort,
is Hij in de kring getreden
en niemand heeft Hem gehoord.

Hij kwam door de cirkel zonder geluid,
Hij staat in het midden en straalt licht uit.

Het lied valt in verbazing
tot stilte, stem na stem.
De bevende handen houden
elkander vast omklemd.

En draaien blijven wij in rondedans
ongebroken blijft zin hoge glans.

De kring is al louter stilte,
geen mens meer die nog zingt,
en nu de keel blijft zwijgen,
zo hoort men het hart dat klinkt.

En zo, opziend naar zijn brandend gelaat,
zo zal ons hier vinden de dageraad.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

BRIEVEN

BRIEF AAN VICTORIA OCAMPO, IN ARGENTINIÉ

Victoria de kust waar jij mij heengehaald hebt
heeft zachte weiden en een zilte wind,
een oceaan als veulenharen
en kudden als de oceaan.
En jouw huis daar, Victoria, is vol lavendel,
en echt zijn hout en ijzer in dat huis,
gesprek en vriendentrouw en muren.

Metselaar, loodgieter, glazenmaker
hebben gemeten zonder snoer of maatlat,
gemeten door naar jou te kijken,
gemeten, gemeten…
En ’t huis, jouw huls,
is half je moeder, half je dochter …
Tot ambacht hebben ze gemaakt
jouw droom en vrede,
ze hebben deuren ingezet voor jouw bevlieging,
de drempel voor jouw voeten neergelegd …

Ik weet niet wat er beter is: de vruchten of het brood,
de wijn dan wel de melk die op jouw tafel staat.
Jij hebt besloten, aan de Aarde te zijn toegedaan,
en uit de eerste hand bedient de Aarde jou
met korenaar en ovenvuur, met wingerd en met wijnpers.

Door huis en tuin bewegen her en der je kinderen:
met gaan en komen delen die jouw ogen
en van hun zeven namen is je mond maar vol,
hun zeven lieflijkheden slaan jouw lachen los;
je raakt met hen verward in wilde plantengroei
of struikelt met hen mee bij ’t klimmen over duinen.

Dank voor de slaap die mij jouw huis gegeven heeft:
hij was iets als een zachte vlok merinowol.
Dank ook voor ieder twijgje van je ceibaboom,
voor ’t morgenuur, als ik de duiven hoorde,
voor dat idee van jou, een ‘vogeltjesfontein’* te maken,
voor zoveel groen aan mijn verzeerde ogen,
en voor de ziltheid die ik heb geademd,
voor het geduld dat jij aan dichters toont
uit alle veertig hemelstreken..

Ik houd van jou, omdat je een Baskische bent
en koppig bent en in de verte mikt
op dat wat komt en nog niet nadert,
en omdat je lijkt op de echte dingen van de natuur,
op de maïs waar Amerika van overvloeit,
zijn hand van overvloeit, zijn mond van overvloeit,
en op de pampa, onderworpen aan haar wind,
en op de ziel, de dochter van God, de Machtige…

Ik zeg adieu en laat je nu hier achter
zoals ik je gevonden heb, gezeten op de duinen.
Aan jou vertrouw ik grond toe van Amerika,
aan jou, zó ceibaboom en zó flamingo,
zó van de Andes, zó van het rivierenland,
zó waterval verblindend wit,
zó flitslicht op de pampa.

Houd in jouw Argentinië vrij
de wind, de hemel en de schuren voor het graan,
houd vrij het schoolboek, vrij ’t gebed,
het zingen vrij, het schreien vrij,
de pericón en de milonga vrij,
de lasso en het galopperen,
de smart, de vreugde, houd ze vrij!

Ik vraag het bij de oude wet der Aarde,
bij dat wat is, bij dat wat is geweest,
bij jouw bloed en het mijne,
bij Martin Fierro en de held uit Cuyo,
bij Jezus Christus, onze Heer !

II

BRIEF AAN LOLITA ARRIAGA,
ONDERWIJZERES IN ZACAPOAXTLA IN MEXICO

LOLITA ARRIAGA, zo hemels oud,
Louise Michel zonder rook of barrikade,
onderwijzeres die denken doet aan brood en olie,
die ook niet weten van hun naam, hun schoonheid,
maar toch de vreugden van de aarde zijn.

Onderwijzeres in een rode tijd van vikingen,
met een school rondtrekkend tussen bivakken en vuurstralen,
jij die, met in je rok je nest van kinderen,
de vuurlinies ontliep, met de hazen mee.

Bakker werd je in een dorp zonder brood, door Villa** veroverd:
de kleintjes mochten niet huilen! In een ander
dorp van paniek was je vroedvrouw, midden in de nacht,
en waste de naakte boreling tussen de leesboekjes.

Of je ontkwam in de nacht aan de plundering,
aan de lichtelaaie stad: salamander geworden,
het pasgeboren kind aan je tanden hangend,
en terwijl je vrouwen meetorste
aan weerszij van je borst.

Voorzienigheid en vergiffenis voor je woeste broeders,
wier knieën worden gezweept door Huizolopochtli, de zwarte:
‘want allemaal zijn ze goed,’ is je woord steeds,
‘maar de duivel heeft ze gestoken,
die te middernacht omgaat en ze dan gek maakt.’

Vriendin van de vier met vruchten beladen seizoenen,
die weet het moment van mango, mamey en suikerriet,
die de kuren kent van vreemde bomen,
de listen van maagdelijke enten,
jij vrouw van bloemen en vruchten, als de oude moeder Cybele

Vertelster van sterke verhalen
over schildpadden en leguanen
over dichte bossen waar fazanten doorheenboren,
over avondluchten, getekend met hertengeweien,
en over de boom die het zweet van de dood zweet.

In je sprookjes gekleed als een jaguar in zijn rozen,
snijd je ze los van jezelf om ze uit te delen aan anderen;
ook voor mij heb je het kluwen van de droom
gesponnen met je oude verhaal dat geen eind vond.

Abrahamische goedheid van Lola Arriaga,
onderwijzeres van de God des hemels in Anáhuac
wondersteun, steeds blijvend in mijn gebeente,
en vastheid aan mijn voeten gevend
de zeven keren dat ik val.

Ontmoeting met jou op Mexicaanse grond,
zalig gesprek in de patio vol planten,
een huis zo onbevangen als jouw hart,
en de school, jouw school en de mijne,
die onze lange omhelzing is.

Mijn moeder zonder slaap, die wakende
mijn rust behoed hebt voor de losgebroken haat:
tot aan de deur is hij maar kunnen komen,
als die tigrillo die jouw ogen ontmoette
en die toen afdroop, met gebroken gang …

De verhalen die daarboven op de berg
je mij niet meer hebt kunnen doen,
je neemt ze voor mij mee naar een hoek van de hemel.
En op dat plekje daar, waar geen vleugels kleppen,
zullen dan wij, twee oudjes, wit als het zout,
Mexico zeggen met ogen zo zacht als de zachte wateren,
wij met, op onze tong,
van alle stof van de wereld vrij
de eeuwigheid van de gouden lekkernij !

III

BRIEF NAAR CHILI, BIJ EEN GEBOORTE

Miyv vriend schrijft mij: ‘Wij hebben een dochter gekregen.’
Zijn brief die hier aankomt draagt nog een zweem
van ginds die eerste kreten; ik maak hem open
en breng de warme kreten aan mijn gezicht.

Een dochter is hun geboren, met zijn ogen,
die zo mooi zijn als hij gelukkig is,
en misschien met de hals van haar moeder,
die lijkt op een lama-hals.

Zij is gekomen, een nacht, zo plotseling
als het plataanblad zich ontplooit.
Haar moeder had nog geen luiers geknipt, zij scheurde
het linnen stuk bij haar barenskreet.

En de kleine bleef een uur liggen
met haar velletje van bloemblad

-zij leek op het kind Jezus in de nacht –
gelikt door de Tweelingen, de Leeuw, de Kreeft,
overhuifd door de dierenriem van januari.

Zij werd aan de borst van haar moeder gelegd
en was daar te zien, een boreling,
één uur leven oud, haar ogen
dichtgekleefd met was…

En tegen dat hoopje mens
zei haar moeder dezelfde lieve woordjes
als Maria de koeienhoedster, Maria de geitenmeid:
‘Klein konijntje!’ zei ze, en ‘Sloddervosje …
En de kleine schreeuwde: zij smeekte haar,
terug te mogen naar waar ze vandaan kwam,
waar niet de vier seizoenen zijn …

En toen ze haar ogen had opengedaan,
toen kusten haar de monsters die waren toegesneld,
tante Rosa en Juana, de china;
gebogen stonden die als grote quillaybomen
over het patrijsje, twee uren oud.

En weer ging ze schreien, buren maakte ze wakker,
de hele straat moest worden ingelicht:
even belangrijk was zij als de Britse vloot
en wilde niet bedaren, eer iedereen van haar wist…

Ze hebben haar mijn naam gegeven,
opdat ze fruit zal eten als een wilde,
het gras zal kreuken waar zij uitrust
en zo vertrouwelijk de wereld aan zal kijken
als had zij die geschapen, zo voor haar genoegen …

In dat verbond is echter bijbedongen
dat zij mijn drieste onberadenheid nooit hebben zal,
geen honingraten kweken zal voor beren
en niet de winden zal kastijden.

Nu peins ik over wat er is gebeurd
toen in die nacht dat zij geboren werd
ginds in een heldere hoek van mijn Cordillera.

Ik droomde van een vijgeboom in ’t Elqui-dal,
die over mijn gezicht zijn melk liet lopen.
Droog was het landschap daar, de rotsen dorre dorst,
een woeste razernij het middaguur.

Toen schoot ik wakker en mijn droom zei mij:
‘Iets liefelijks is naar je huis op weg.’

Nu schrijf ik hun mijn regels neer voor haar:
laat ze haar borstje niet beknellen
in de banden van een pak;
ze moeten haar naar ’t groene veld van Aconcagua brengen:
ik wil haar vinden onder een kassieboom,
in een warboel van wol,
als toevallig tegengekomen.

De berg in haar haartjes moeten ze laten;
ik wil de eerste zijn die ze kam
en ze lik als een oude wolvin.
Wiegen moeten ze haar zonder liedjes,
op de zuivere maatgang alleen
van de aloude sterren.

Ik wou dat ze laat ging praten
en langzaam groeide:
goed is het, zoals de olijf te doen.
En laat de kraamvrouw haar stellen
onder de schutse van Martha of van Theresia**
Martha bakte broden
om Christus’ honger te stillen,
en Theresia heeft haar nonnen bestierd
zoals de oude Fabre zijn vinnige wespen …

Met Pasen denk ik terug te komen
in de tijd dat de vijgen zacht zijn
en dat de hagedissen branden
met de gloed van geschilderde ramen.
Ik verkleum van kou hier in Lyon
en warm mij wat door de zon van Vicuña te noemen.

Ze zullen haar mij een paar nachten laten
om bij mij te slapen.
Mijn zware nachtmerries heb ik niet meer:
een hermelijn ben ik geworden, ik slaap drie maanden.

Daar zal ik slapen met mijn gezicht
even tegen haar kleine oortje,
en zo zal ik over haar blazen
de ademtocht van de sibylle.
(Kipling* vertelt van een panterwijfje
dat sliep met tegen haar neus
een korreltje mirre,
vastgeklemd in haar poot…)

Haar kleine oortje tegen mijn gezicht !
Dan zal zij het merken, wanneer ik doodga;
want ik ben zo alleen:
de vrolijke hemel betrekt van verbazing,
dat er een vrouw bestaat, zo alleen,

en de dierenriem staat stil,
in zijn loop gestuit,
om te kijken of het waarheid is of verzinsel,
die vrouw, zo alleen, en die ligt te slapen.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

GRAFSTEEN VAN EEN DOCHTER VOOR HAAR MOEDER

Dicht gedrukt aan de droge spleet
van de grafnis wou ik dit tot u zeggen:
Lieve borsten, die mij hebt gezoogd
met melk zo levend als geen andere,
gedoofde ogen die mij hebt bezien
met blikken die mij zacht omvingen,
en brede schoot, die warmte afstoof
uit ovenvuur dat nooit verkilde,
en kleine hand die mij hebt aangeraakt
en rakende mij weg doen smelten –
herrijst uit de dood, herrijst uit de dood
als het uur is gekomen, de dag vaststaat :
dat Christus u dan herkennen zal
en gij een ander land moogt gaan verblijden !
Dan zal mijn Aartsengel* u weerbetalen
gestalte, bloed en melk, aan mij gegeven.
En in het eind zult gij dan opgenomen worden
in het grote, heilige koor
der oude moeders: de Makkabese,
Anna, Elizabeth, Lea en Rachel!

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

DE VERLATEN VROUW

Voor Emma Godoy

Nu zal ik mezelf gaan leren
het land van de doffe smart
en af gaan leren jouw liefde,
de enige taal die ik sprak,
zoals een rivier die zijn bedding,
zijn stroom en zijn oevers vergat.

Wat moest je mij schatten brengen
waarvan je ’t vergeten niet geeft?
Te veel is mij heel de wereld
en mezelf ben ik nog te veel;
ik ben als een feestelijk kleed voor
een feest dat er niet is geweest.
Ach God, van mijn eerste dag al
is mijn leven mij zó te veel!

Laat nu mij de woorden horen
die als kind ik nooit heb geleerd.
Verwezen zal ik ze stamelen
lettergreep na lettergreep:
het woord ‘beroofd’, de woorden
‘niets’ en ‘uitgeleefd’,
al gaan ze mijn mond doorkronklen
als adders wild van een beet.

Halfweg de aarde, halfweg
mijn leven zit, liefste, ik neer
om mij aders en borst te doorsnijden,
om mijzelf, granaat die leeft,
te schillen, mijn botten te breken.
aan wie jij zo lief bent geweest.

‘k Verbrand de muren, de balken,
al wat ons bezit is geweest,
de deuren sla ik aan splinters,
de twaalf die jij opendeed,
en onder mijn bijlslagen zinkt de
put van de vreugde ineen.

Het graan gooi ik uit op de winden,
dat gisteren is geoogst,
de wijn giet ik weg uit zijn zakken,
de vogels gaan los uit hun kooi;
als mijn eigen lichaam verniel ik
al wat tot de hoeve behoort
en met armen wijduit zal ik meten
de as hoog opgehoopt.

Het valt zo hard, zo moeilijk!
Die dingen, zo hemels lief,
ze willen niet sterven, en stervend
weeklagen zij, diep gegriefd.
Het hout kan horen en praten,
de wijn die verspild wordt ziet,
de vogelzwerm rijst als een matte
neerslachtige nevelsliert.

Wind, kom! Mijn huis moet laaien,
meer nog dan een bos vol hars!
De molen moet schuingaan, vallen,
en het dak waar de klok in hangt!
Mijn nacht nu, in vuurgloed opgaand,
en daarna nooit meer een dag!

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

EEN VROUW

Waar haar huis heeft gestaan, daar blijft zij,
alsof er geen brand was geweest.
Alleen de taal van haar ziel spreekt zij,
met wie voorbijgaan geen.

Wanneer ze ‘pijn van Aleppo’ zegt,
dan is dat geen boom, maar een kind.
En zegt ze ‘kleine waterloop’ of
‘gouden spiegeltje’, dan bedoelt ze hetzelfde.

Als de nacht valt, dan gaat ze tellen
de geblakerde brokken van haar huis,
en ze heft haar hoofd omhoog en ziet
overeind haar ‘pijn van Aleppo’ staan.
Bij dag leeft zij van haar nacht,
bij nacht van haar wonderteken.

In elke boom richt zij weer op
hem die in de grond gebed ligt,
en met de gloed van haar borst
warmt, wikkelt, omknelt zij hem.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

LA MUJER FUERTE

    Me acuerdo de tu rostro que se fijó en mis días,
mujer de saya azul y de tostada frente,
que en mi niñez y sobre mi tierra de ambrosía
vi abrir el surco negro en un abril ardiente.

    Alzaba en la taberna, honda la copa impura
el que te apegó un hijo al pecho de azucen,
y bajo ese recuerdo, que te era quemadura,caía la simiente de tu mano, serena.

    Segar te vi en enero los trigos de tu hijo,
y sin comprender tuve en ti los ojos fijos,
agrandados al par de maravilla y llanto.

    Y el lodo de tus pies todavía besara,
porque entre cien mundanas no he encontrado tu cara
¡y aun te sigo en los surcos la sombra con mi canto!

Gabriela Mistral

---

DE STERKE VROUW

Ik herinner me je gezicht dat in mijn dagen vaststond

vrouw in blauwe rok en bruin voorhoofd,
dat in mijn kindertijd en op mijn land van ambrosia
Ik zag de zwarte groef opengaan in een hete april.

Hij hief de onzuivere beker op in de taverne, katapult

degene die een zoon aan de borst van je lelie bevestigde,
en onder die herinnering, wat een brandwond voor je was,
het zaad viel uit je hand, sereen.

Segar Ik zag de tarwe van je zoon in januari,

en zonder begrip had ik mijn ogen op je gericht,
tegelijkertijd vergroot met verwondering en tranen.

En de modder op je voeten zal nog steeds kussen,

want onder de honderd wereldse vrouwen heb ik je gezicht niet gevonden
en ik volg je nog steeds in de voren van de schaduw met mijn lied!

Gabriela Mistral

---

VERDRIET

In één enkele nacht is uit mijn borst
ontkiemd, omhooggeschoten, groot
gegroeid de boom verdriet.
Mijn botten heeft hij opzij geduwd,
mijn vlees verscheurd, tot mijn hoofd toe
is zijn hoogste loot gestegen.

Over mijn schouders, over mijn rug
heeft hij lover en takken geschoten.
Binnen drie dagen was ik bedolven,
vervulde hij mij als mijn bloed.
Waar voelen ze nu aan mij om?
Waar heb ik een arm om te reiken
die niet een arm van verdriet is?

Ik ben, als de wolken rook,
geen vlam meer, geen gloeiende kolen.
Deze spiraal, dat ben ik, deze liane,
deze warreling dichte rook.

De mensen die bij mij komen,
zij noemen me nog bij mijn naam,
zij zien nog wel mijn gezicht,
maar ik, verdrinkend, ik zie mijzelf
als een boom verteerd en rokend,
nachtdonker, uitgebrande kolen,
dichte jeneverboom, leugencypres,
voor de ogen vast, aan de vingers vervlogen.

In één, één nacht heeft mijn verdriet
het labyrint van mijn lichaam vervuld,
ben ik in walm bedolven,
nacht en rook, verdriet genaamd,
die mij omwikkelt, die mij blind maakt.

Mijn laatste boom staat niet in de aarde,
geen boom uit zaad, van hout is hij.
niet geplant, niet besproeid met water.
Ikzelf ben mijn cipres,
mijn schaduw en mijn omtrek,
mijn lijkwa zonder naden,
mijn slaap, langs de wegen gaande,
boom van rook, en de ogen open.

In de tijd van één nacht
is mijn zon verzonken, verlopen mijn dag,
is mijn vlees een rookwolk geworden
waar een kind met de hand doorheensnijdt.

De kleur verschoot uit mijn kleren,
het wit, het blauw vluchtten heen,
ik vond mijzelf in de ochtend
als een pijnboom van smeulwalm weer.

Een pijnboom van rook zien de mensen lopen,
ze horen mij praten achter mijn rook
en zwaar zal het hun gaan worden
mij lief te hebben,
te eten, te wonen
beneden die duistere driehoek,
die een drogbeeld is, aan het kruis geslagen,
die geen hars meer geeft,
die wortels meer heeft noch knoppen.
Eén kleur door alle seizoenen,
één enkele flank van rook,
en nooit meer een pijnappeltros
om het vuur te stoken
om het maal te bereiden en het geluk.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

SINT-JANSNACHT
De nacht gaat langzaam open
gelijk een pijnboomvrucht.
Als hazen en gemzen springen
de vuren alom in de lucht.

Hier was het een huis van leegte,
’t hout voos, het linnen kaal,
geen mond om de wijn te drinken,
een vrouw zonder weg of taak.
Maar Johannes zag me van ver en
doorwaadde met jou de Jordaan.

Op tafel en laken, door niemand
geraakt, daalt hemelsheid
Het fruit schijnt opgegeten
en uitgedronken de wijn.
Nooit is dat gezien, een maaltijd
die zonder eter verdwijnt !

De stilte, zo anders dan anders,
maakt hoorbaar ons kloppend hart
en de ruimte is zó verlaten:
wij worden er van kristal;
geen mond roept ons, wij blijven
rechtop, in verrukking verstard.

Nooit heeft van de hardste houten
mijn nacht zó zoel gegloeid
als nu van jou zo aanzien,
ik vrij, jij niet geboeid.

Jij uit geen klank meer van adem,
mijn berkeboom bladstil,
en ik, ik zeg, ik denk niets:
wat ik zie is al wat ik wil.

Zo was het, toen wij nog waren
ongeborenen, jij en ik,
onze nacht van Cassiopea
en Sirius laaiend licht.
Herinnering vliegt aan vonken,
een hemelse toekomst begint.

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

DOS ÁNGELES

No tengo sólo un Ángel
con ala estremecida:
me mecen como al mar
mecen las dos orillas
el Ángel que da el gozo
y el que da la agonía,
el de alas tremolantes
y el de las alas fijas.

Yo sé, cuando amanece,
cuál va a regirme el día,
si el de color de llama
o el color de ceniza,
y me les doy como alga
a la ola, contrita.

Sólo una vez volaron
con las alas unidas:
el día del amor,
el de la Epifanía.

¡Se juntaron en una
sus alas enemigas
y anudaron el nudo
de la muerte y la vida!

Gabriela Mistral

---

TWEE ENGELEN

Ik heb niet één engel
met trillende vleugels:
Ik word gewiegd als de zee,
beide oevers wiegen me,
de engel die vreugde schenkt
en degene die doodsangst schenkt,
de engel met fladderende vleugels
en degene met vaste vleugels.

Ik weet, wanneer de dageraad aanbreekt,
welke mijn dag zal beheersen,
of die de kleur van vlammen heeft
of de kleur van as,
en ik geef me aan hen over als zeewier
aan de golf, berouwvol.

Slechts één keer vlogen ze
met gevouwen vleugels:
op de dag van de liefde,
op Driekoningen.

De vleugels van hun vijand
voegden zich samen en legden de knoop
van dood en leven!

Gabriela Mistral

---

MIENTRAS BAJA LA NIEVE

Ha bajado la nieve, divina criatura,
        el valle a conocer.
Ha bajado la nieve, mejor que las estrellas.
        ¡Mirémosla caer!

Viene calla-callando, cae y cae a las puertas
        y llama sin llamar.
Así llega la Virgen, y así llegan los sueños.
        ¡Mirémosla llegar!

Ella deshace el nido grande que está en los cielos
        y ella lo hace volar.
Plumas caen al valle, plumas a la llanada,
        plumas al olivar.

Tal vez rompió, cayendo y cayendo, el mensaje
        de Dios Nuestro Señor.
Tal vez era su manto, tal vez era su imagen,
        tal vez no más su amor.

Gabriela Mistral

---

TERWIJL DE SNEEUW VALT

De sneeuw is gevallen, goddelijk schepsel,
om de vallei te onthullen.
De sneeuw is gevallen, beter dan de sterren.
Laten we toekijken hoe hij valt!

Hij komt stilletjes, vallend en vallend aan de poorten
en klopt zonder te kloppen.
Zo arriveert de Maagd, en zo arriveren dromen.
Laten we toekijken hoe ze arriveert!

Ze ontmantelt het grote nest dat zich in de hemel bevindt
en laat het vliegen.
Veren vallen in de vallei, veren in de vlakte,
veren in de olijfgaard.

Misschien heeft ze, vallend en vallend, de boodschap
van God Onze Heer gebroken.
Misschien was het zijn mantel, misschien was het zijn beeld,
misschien niet langer zijn liefde.

Gabriela Mistral

---

LA LLUVIA LENTA

Esta agua medrosa y triste,
como un niño que padece,
antes de tocar la tierra
        desfallece.

Quieto el árbol, quieto el viento,
¡y en el silencio estupendo,
este fino llanto amargo
        cayendo!

El cielo es como un inmenso
corazón que se abre, amargo.
No llueve: es un sangrar lento
        y largo.

Dentro del hogar, los hombres
no sienten esta amargura,
este envío de agua triste
        de la altura.

Este largo y fatigante
descender de aguas vencidas,
hacia la Tierra yacente
        y transida.

Llueve… y como un chacal trágico
la noche acecha en la sierra.
¿Qué va a surgir, en la sombra,
        de la Tierra?

¿Dormiréis, mientras afuera 
cae, sufriendo, esta agua inerte,
esta agua letal, hermana
        de la Muerte?

Gabriela Mistral

---

LA EXTRANJERA

A Francis de Miomandre.

-“Habla con dejo de sus mares bárbaros,
con no sé qué algas y no sé qué arenas;
reza oración a dios sin bulto y peso,
envejecida como si muriera.
Ese huerto nuestro que nos hizo extraño,
ha puesto cactus y zarpadas hierbas.
Alienta del resuello del desierto
y ha amado con pasión de que blanquea,
que nunca cuenta y que si nos contase
sería como el mapa de otra estrella.
Vivirá entre nosotros ochenta años,
pero siempre será como si llega,
hablando lengua que jadea y gime
y que le entienden sólo bestezuelas.
Y va a morirse en medio de nosotros,
en una noche en la que más padezca,
con sólo su destino por almohada,
de una muerte callada y extranjera.

Gabriela Mistral

---

The Stranger (La Extranjera)

She speaks in her way of her savage seas
With unknown algae and unknown sands;
She prays to a formless, weightless God,
Aged, as if dying.
In our garden now so strange,
She has planted cactus and alien grass.
The desert zephyr fills her with its breath
And she has loved with a fierce, white passion
She never speaks of, for if she were to tell
It would be like the face of unknown stars.
Among us she may live for eighty years,
Yet always as if newly come,
Speaking a tongue that plants and whines
Only by tiny creatures understood.
And she will die here in our midst
One night of utmost suffering,
With only her fate as a pillow,
And death, silent and strange.

Gabriela Mistral

---

DE VREEMDELING

Aan Franciscus van Miomandre

“Ze spreekt met de aanhoudende geur van haar woeste zeeën, met ik weet niet wat voor zeewier en ik weet niet wat voor zand;
ze bidt tot God zonder vorm of gewicht,
verouderd alsof ze stervende was.
Die tuin van ons die ons vreemdelingen maakte,
heeft cactussen en scherpgerande grassen geplant.
Ze ademt met de adem van de woestijn
en heeft liefgehad met een passie die wit maakt,
waar nooit over gesproken wordt, en als dat wel zo was,
zou het zijn als de kaart van een andere ster.
Ze zal tachtig jaar onder ons leven,
maar ze zal altijd zijn alsof ze net is aangekomen,
een taal sprekend die hijgt en kreunt
en die alleen kleine beestjes begrijpen.
En ze zal in ons midden sterven,
in een nacht waarin ze het meest lijdt,
met alleen haar lot als kussen,
een stille en vreemde dood.

Gabriela Mistral

---

DE VREEMDE

Voor Francis de Miomandre

‘Haar praten smaakt nog naar wildvreemde zeeën
met ‘k weet niet wat voor wieren, wat voor zand.
De God tot wie zij bidt heeft vorm noch zwaarte,
en oud is zij, alsof ze zó ging sterven.
De tuin hier heeft ze vreemd voor ons gemaakt
door er steekgras en cactus in te planten.
Haar ademtocht is wind van de woestijn,
en liefgehad, zij heeft het met die hartstocht
die wit zengt; nooit praat zij er ons over,
maar praatte zij erover, ’t zou voor ons
iets als de landkaart van een andere ster zijn.
Tachtig jaar zal ze wonen in ons midden
en altijd nog als pas aankomend zijn,
pratende in een taal die hijgt en kermt
en die alleen door dieren wordt verstaan.
En in ons midden zal zij nog eens doodgaan

-een nacht dat zij het diepste leed doorstaan zal –
met als hoofdkussen enkel maar haar lot,
en ’t zal een stille dood zijn en een vreemde.’

Gabriela Mistral

Vertaling Gerard Wijdeveld

---

La Rosa

La riqueza del centro de la rosa
es la riqueza de tu corazón.
Desátala como ella:
su ceñidura es toda tu aflicción.
Desátala en un canto
o en un tremendo amor.
No defiendas la rosa:
¡te quemaría con el resplandor!

Tala, 1938

Gabriela Mistral

---

La Rose

La richesse du centre de la rose
est la richesse de ton cœur.
À son exemple, effeuilles la :
Sa close rondeur est ton affliction
Effeuilles la dans un chant
ou dans un grand amour passionné.
la rose, ne la défends pas :
Elle te brûlerais de son éclat !

Gabriela Mistral

---

The Rose

The treasure at the heart of the rose
is your own heart’s treasure.
Scatter it as the rose does:
your pain becomes hers to measure.
Scatter it in a song,
or in one great love’s desire.
Do not resist the rose
lest you burn in its fire.

Gabriela Mistral

English version by Langston Hughes

---

De Roos

De rijkdom van het hart van de roos
is de rijkdom van je hart.
Maak haar los zoals zij dat doet:
haar gordel is al je ellende.
Maak haar los in een lied
of in een enorme liefde.
Weersta de roos niet:
ze zou je verbranden met haar glans!

Tala, 1938

Gabriela Mistral

---

Dame la Mano 

Dame la mano y danzaremos;
dame la mano y me amarás.
Como una sola flor seremos,
como una flor, y nada más…
 
El mismo verso cantaremos,
al mismo paso bailarás.
Como una espiga ondularemos,
como una espiga, y nada más.
 
Te llama Rosa y yo Esperanza:
pero tu nombre olvidarás,
porque seremos una danza
en la colina, y nada más…

Gabriela Mistral

---

Give Me Your Hand 

Give me your hand and give me your love,
give me your hand and dance with me.
A single flower, and nothing more,
a single flower is all we’ll be.
 
Keeping time in the dance together,
you’ll be singing the song with me.
Grass in the wind, and nothing more,
grass in the wind is all we’ll be.
 
I’m called Hope and you’re called Rose:
but losing our names we’ll both go free,
a dance on the hills, and nothing more,
a dance on the hills is all we’ll be.

Gabriela Mistral

Vertaling Le Guin, Ursula K.

---

Geef me je hand

Geef me je hand en we zullen dansen;
Geef me je hand en je zult van me houden.
We zullen zijn als een enkele bloem,
als een bloem, en niets meer…

We zullen hetzelfde couplet zingen,
jij zult dansen op dezelfde pas.
We zullen wiegen als een korenaar,
als een korenaar, en niets meer.

Hij noemt je Roos en ik noem je Hoop:
maar je zult je naam vergeten,
want we zullen een dans zijn
op de heuvel, en niets meer…

Gabriela Mistral

---

MADRE MÍA
 
I
Mi madre era pequeñita
como la menta o la hierba;
apenas echaba sombra
sobre las cosas, apenas,
y la Tierra la quería
por sentírsela ligera
y porque le sonreía
en la dicha y en la pena.

Los niños se la querían,
los viejos y la hierba;
la luz que ama la gracia,
la busca y la corteja.

A causa de ella será
este amar lo que no se alza,
lo que sin rumor camina
y silenciosamente habla:
las hierbas aparragadas
y el espíritu del agua.

¿A quién se lo estoy contando
desde la Tierra extranjera?
A las mañanas la digo
para que se le parezcan:
y en mi ruta interminable
voy contándola a la Tierra.

Y cuando es que viene y llega
una voz que lejos canta,
perdidamente la sigo,
y camino sin hallarla.

¿Por qué la llevaron tan
lejos que no se la alcanza?
¿Y si me acudía siempre
por qué no responde y baja?

¿Quién lleva su forma ahora
para salir a encontrarla?
Tan lejos camina ella que
su aguda voz no me alcanza.
Mis días los apresuro
como quien oye llamada.
 
II
Esta noche que está llena
de ti, sólo a ti entregada,
aunque estés sin tiempo tómala,
siéntela, óyela, alcánzala.
Del día que acaba queda
nada más que espera y ansia.

Algo viene de muy lejos,
algo acude, algo adelanta;
sin forma ni rumor viene
pero de llegar no acaba.
¿Y aunque viene así de recta
por qué camina y no alcanza?
 
III
Eres tú la que camina,
en lo leve y en lo cauta.
Llega, llega, llega al fin,
la mas fiel y más amada.
¿Qué te falta donde moras?
¿Es tu río, es tu montaña?
¿O soy yo misma la que
sin entender se retarda?

No me retiene la Tierra
ni el Mar que como tú canta;
no me sujetan auroras
ni crepúsculos que fallan.

Estoy sola con la Noche,
la Osa Mayor, la Balanza,
por creer que en esta paz
puede viajar tu palabra
y romperla mi respiro
y mi grito ahuyentarla.

Vienes, madre, vienes, llegas,
también así, no llamada.
Acepta el volver a ver
y oír la noche olvidada
en la cual quedamos huérfanos
y sin rumbo y sin mirada.

Padece pedrusco, escarcha,
y espumas alborotadas.
Por amor a tu hija acepta
oír búho y marejada,
pero no hagas el retorno
sin llevarme a tu morada.
 
IV
Así, allega, dame el rostro,
y una palabra siseada.
Y si no me llevas, dura
en esta noche. No partas,
que aunque tú no me respondas
todo esta noche es palabra:
rostro, siseo, silencio
y el hervir la Vía Láctea.

Así… Así… más todavía.
Dura, que no ha amanecido.
Tampoco es noche cerrada.
Es adelgazarse el tiempo
y ser las dos igualadas
y volverse la quietud
tránsito lento a la Patria.
 
V
Será esto, madre, di,
la Eternidad arribada,
el acabarse los días
y ser el siglo nonada,
y entre un vivir y un morir
no desear, de lo asombradas.
¿A qué más si nos tenemos
ni tardías ni mudadas?

¿Cómo esto fue, cómo vino,
cómo es que dura y no pasa?
No lo quiero demandar;
voy entendiendo, azorada,
con lloro y con balbuceo
y se rinden las palabras
que me diste y que me dieron
en una sola y ferviente:
-“¡Gracias, gracias, gracias, gracias!”

---

I

Winzig klein war meine Mutter
wie der Pfefferminzstrauch, das Gras.
Kaum warf sie Schatten auf die Dinge, kaum.
Die Erde liebte sie,
weil sie ihr leicht war,
weil sie ihr zulächelte
im Glück wie im Leid.

Die Kinder liebten sie
und die Alten und das Gras
und das Licht, das Anmut liebt und sie sucht
und ihr schmeichelt.

Ihretwegen ist es wohl,
dass ich liebe, was nicht nach stolzen Höhen strebt,
was schweigend spricht:
niedriges breitästiges Gewächs
und der Geist des Wassers.

Wem erzähle ich von ihr
von fremder Erde aus?
Dem Morgen spreche ich von ihr,
dass er ihr gleiche.
Auf meinem endlosen Weg
erzähl‘ ich der Erde von ihr.

Und wenn es geschieht, dass eine Stimme,
die von fernher singt, herbeikommt,
fölge ich ihr wie von Sinnen,
wandere ich ihr zu, ohne sie zu finden.

Weshalb trugen sie sie so weit,
dass keiner sie erreicht?
Und wenn sie zu mir eilte, immer wieder,
warum antwortet sie nicht, neigt sich nicht zu mir?

Wer trägt jetzt ihre Gestalt,
damit ich ihr entgegengehe?
So fern wandelt sie,
dass ihre durchdringende Stimme mich nicht erreicht.
Meine Tage verbringe ich in Hast, als ob man mich beständig riefe.

II

Nacht, die ganz von Dir erfüllt ist,
nur dir hingegeben,
nimm sie hin, wenn schon du ohne Zeit lebst,
fühle sie, höre sie, fasse sie.
Vom Tage, der zu Ende geht, bleibt
nichts als Warten und Sehnsucht.

Etwas kommt aus großer Ferne herbei,
drängt näher, eilt vorwärts.
Gestaltlos, lautlos naht es,
doch nie glückt ihm die Ankunft.
Und kommt‘s auch gerade her zu mir,
warum ist‘s auf dem Wege und langt nicht an?

III

Du bist es, die des Weges kommt,
so leicht, so behutsam.
Komm, komm, komm endlich,
du, die treueste, die am meisten geliebte.
Was entbehrst du dort, wo du dich aufhältst?
Ist es dein Fluss, ist es dein Berg?
Oder bin ich es selbst, die, ohne es zu ahnen,
verspätet zurückbleibt?

Mich hält nicht die Erde zurück,
nicht das Meer, das gleich dir singt;
nicht fesseln mich die Morgenröten,
nicht Dämmerungen, die täuschen.

Ich bin allein mit der Nacht,
dem Großen Bären, der Waage,
weil ich glaube, dass dein Wort
in diesem Frieden reisen,
und mein Atem es zerbrechen,
mein Schrei es verscheuchen kann.

Du kommst, Mutter, du kommst, bist nahe,
auch auf diese Weise, ohne dass ich dich gerufen.
Sieh und hör noch einmal
jene längst vergangene Nacht,
in der wir Waisen wurden,
zurückblieben ohne Weg, ohne Blick.

Dulde Hagelschlag und Frost,
den wallenden Gischt der Wogen.
Aus Liebe zu deiner Tochter willige ein,
den Uhu zu hören, den hohen Seegang.
Aber kehre nicht um,
ohne mich mitzunehmen in deine Wohnung.

IV

So komm, gib mir Dein Antlitz,
sag mir ein Wort ins Ohr.
Wenn du mich nicht mit dir nimmst,
bleib für diese Nacht. Geh nicht fort,
denn wenn du mir auch nicht antwortest,
ist diese Nacht zu Wort geworden:
Antlitz, Flüstern, Schweigen
und das Brodeln der Milchstraße.

So … so … noch mehr.
Bleib, noch ist nicht Tag.
Auch tiefe Nacht ist nicht.
Die Zeit wird dünn,
und wir beide werden gleich,
und die Stille wird
langsamer Übergang, Heimkehr.

Dies ist wohl, Mutter, sag,
die hereingebrochene Ewigkeit,
das Aufhören der Tage,
das Zunichtewerden der Zeit,
das Nicht-Wünschen vor lauter Staunen
zwischen einem Leben, einem Sterben.
Wozu noch, wenn wir entbehren
der Späte, der Wandlung?

Wie geschah es, wie kam es,
warum dauert es, geht nicht vorüber?
Ich will es nicht erfragen.
Bestürzt beginne ich es zu begreifen
unter Tränen und Stammeln.
Und die Worte, die du mir gabst
und die mir andere gaben,
verschmelzen zu einem einzigen, gühenden
„Dank, Dank, Dank, Dank!“

Gabriela Mistral

Vertaling Albert Theile

---

MIJN MOEDER (fragment)

Heel klein was mijn moeder
als de pepermuntstruik, het gras.
Nauwelijks wierp zij een schaduw op de dingen, nauwelijks.
De aarde hield van haar,
omdat zij licht voor haar was,
omdat zij haar toelachte
in geluk en in verdriet.
De kinderen hielden van haar
en de ouden en het gras
en het licht, dat lieftalligheid bemint en haar zoekt
en haar vlijt.
Om haarentwille is het,
dat ik liefheb, wat niet naar trotse hoogten streeft,
wat zwijgend spreekt:
nederig, breedstammig kruid
en de geest van het water.
Wie vertel ik van jou
uit vreemde aarde?
De ochtend vertel ik over jou,
dat hij op haar gelijkt.
Op mijn eindeloze weg
vertel ik de aarde over jou.

Gabriela Mistral

---

MIJN MOEDER

I

Mijn moeder was klein,
zo klein als munt of gras;
ze wierp nauwelijks een schaduw
op de dingen, nauwelijks,
en de Aarde hield van haar
omdat ze haar lichtheid voelde
en omdat ze ernaar glimlachte
in vreugde en verdriet.

De kinderen hielden van haar,
de oude en het gras;
het licht dat genade liefheeft,
zoekt haar en maakt haar het hof.

Door haar zal komen
deze liefde voor wat niet opkomt,
wat geluidloos wandelt
en stil spreekt:
het woekerende gras
en de geest van het water.

Aan wie vertel ik dit
vanuit de vreemde Aarde?
Ik vertel het aan de ochtenden
zodat ze op haar zullen lijken:
en op mijn eindeloze reis
ga ik het aan de Aarde vertellen.

En wanneer er een stem komt en arriveert
die van ver zingt,
volg ik die hopeloos,
en loop ik zonder hem te vinden.

Waarom hebben ze haar zo
ver weggevoerd dat ze niet bereikt kan worden?
En als ze altijd naar me toe kwam,
waarom antwoordt ze dan niet en komt ze niet naar beneden?

Wie draagt ​​haar vorm nu
om haar te zoeken?
Ze loopt zo ver dat
haar scherpe stem me niet kan bereiken.
Ik haast mijn dagen
als iemand die een roep hoort.

II

Deze nacht die vol is
van jou, alleen aan jou gegeven,
zelfs als je geen tijd hebt, neem hem,
voel hem, hoor hem, bereik hem.
Van de dag die eindigt, blijft niets over
dan wachten en verlangen.

Iets komt van heel ver weg,
iets komt, iets komt dichterbij;
zonder vorm of geluid komt het,
maar het eindigt nooit met aankomen.
En hoewel het zo direct komt,
waarom loopt het dan en bereikt het niet?

III

Jij bent het die wandelt,
in het licht en in de voorzichtigheid.
Kom aan, kom aan, kom uiteindelijk aan,
de meest trouwe en meest geliefde.
Wat ontbreekt je waar je woont?
Is het jouw rivier, is het jouw berg?
Of ben ik degene die, zonder begrip,
blijft hangen?

Noch de Aarde, noch de Zee,
die zingt zoals jij, houdt me tegen;
geen dageraad of schemering
die me in de steek laat, kan me tegenhouden.

Ik ben alleen met de Nacht,
de Grote Beer, de Weegschaal,
omdat ik geloof dat in deze vrede jouw woord kan reizen,
en mijn adem het kan breken,
en mijn geschreeuw het kan verdrijven.

Je komt, moeder, je komt, je arriveert,
zelfs zo, ongevraagd.
Aanvaard het opnieuw zien
en horen van de vergeten nacht
waarin we verweesd zijn achtergelaten
en zonder richting en zonder blik.

Laat hagel, vorst en onstuimig schuim lijden.
Aanvaard, uit liefde voor je dochter,
het horen van uil en deining,
maar keer niet terug
zonder me mee te nemen naar je verblijf.

IV

Kom dus dichterbij, geef me je gezicht,
en een gefluisterd woord.
En als je me niet meeneemt, duurt het
deze nacht. Ga niet weg,
want zelfs als je me niet antwoordt,
is deze hele nacht woord:
gezicht, gesis, stilte,
en het koken van de Melkweg.

Zo… Zo… nog meer. Het duurt voort,
want de dageraad is nog niet aangebroken.
Het is ook niet pikdonker.
De tijd verdunt
en wij twee worden gelijk
en de stilte verandert
in een langzame reis naar het Vaderland.

V

Is dit het dan, Moeder, vertel het me,
de Eeuwigheid komt,
het einde der dagen
en de eeuw wordt niets,
en tussen leven en sterven
verlangen we niet, zo verbaasd zijn we?

Wat is er nog meer nodig als we elkaar
noch te laat noch veranderd hebben?
Hoe was dit, hoe is het gekomen,
hoe komt het dat het voortduurt en niet voorbijgaat?
Ik wil het niet vragen;

Ik begin het te begrijpen, verbijsterd,
met tranen en stotteren,
en de woorden overgave
die jij me gaf en die aan mij gegeven werden
in één enkele, vurige:
-“Dank je, dank je, dank je, dank je!”

Gabriela Mistral

---

LA FUGA

Madre mía, en el sueño
ando por paisajes cardenosos:
un monte negro que se contornea
siempre, para alcanzar el otro monte;
y en el que sigue estás tú vagamente,
pero siempre hay otro monte redondo
que circundar, para pagar el paso
al monte de tu gozo y de mi gozo.

Mas, a trechos tú misma vas haciendo
el camino de burlas y de expolio.
Vamos las dos sintiéndonos, sabiéndonos,
mas no podemos vernos en los ojos, y no
podemos trocarnos palabra,
cual la Eurídice y el Orfeo solos,
las dos cumpliendo un voto o un castigo,
ambas con pies y con acentos rotos.

Pero a veces no vas al lado mío:
te llevo en mí, en un peso angustioso
y amoroso a la vez, como pobre hijo
galeoto a su padre galeoto,
y hay que enhebrar los cerros repetidos,
sin decir el secreto doloroso:
que yo te llevo hurtada a dioses crueles
y que vamos a un Dios que es de nosotros.

Y otras veces ni estás cerro adelante,
ni vas conmigo, ni vas en mi soplo:
te has disuelto con niebla en las montañas,
te has cedido al paisaje cardenoso.
Y me das unas voces de sarcasmo
desde tres puntos, y en dolor me rompo,
porque mi cuerpo es uno, el que me diste,
y tú eres un agua de cien ojos,
y eres un paisaje de mil brazos,
nunca más lo que son los amorosos:
un pecho vivo sobre un pecho vivo,
nudo de bronce ablandado en sollozo.

Y nunca estamos, nunca nos quedamos,
como dicen que quedan los gloriosos,
delante de su Dios, en dos anillos
de luz, o en dos medallones absortos,
ensartados en un rayo de gloria
o acostados en un cauce de oro.

O te busco, y no sabes que te busco,
o vas conmigo, y no te veo el rostro;
o en mí tú vas, en terrible convenio,
sin responderme con tu cuerpo sordo,
siempre por el rosario de los cerros,
que cobran sangre por entregar gozo,
y hacen danzar en torno a cada uno,
¡hasta el momento de la sien ardiendo,
del cascabel de la antigua demencia
y de la trampa en el vórtice rojo!

Gabriela Mistral

---

OBRERITO

Madre, cuando sea grande,
¡ay…, qué mozo el que tendrás!
Te levantaré en mis brazos,
como el zonda al herbazal.

O te acostaré en las parvas
o te cargaré hasta el mar
o te subiré las cuestas
o te dejaré al umbral.

¿Y qué casal ha de hacerte
tu niñito, tu titán,
y qué sombra tan amante
sus aleros van a dar?

Yo te regaré una huerta
y tu falda he de cansar
con las frutas y las frutas
que son mil y que son más.

O mejor te haré tapices
con la juncia de trenzar;
o mejor tendré un molino
que te hable haciendo el pan.

Cuenta, cuenta las ventanas
y las puertas del casal;
cuenta, cuenta maravillas
si las puedes tú contar…

Gabriela Mistral

---

CARICIA

Madre, madre, tú me besas,
pero yo te beso más,
y el enjambre de mis besos
no te deja ni mirar…

Si la abeja se entra al lirio,
no se siente su aletear.
Cuando escondes a tu hijito
ni se le oye respirar…

Yo te miro, yo te miro
sin cansarme de mirar,
y qué lindo niño veo
a tus ojos asomar…

El estanque copia todo
lo que tú mirando estás;
pero tú en las niñas tienes
a tu hijo y nada más.

Los ojitos que me diste
me los tengo de gastar
en seguirte por los valles,
por el cielo y por el mar…

Gabriela Mistral

---

DULZURA

Madrecita mía,
madrecita tierna,
déjame decirte
dulzuras extremas.

Es tuyo mi cuerpo
que juntaste en ramo;
deja revolverlo
sobre tu regazo.

Juega tú a ser hoja
y yo a ser rocío:
y en tus brazos locos
tenme suspendido.

Madrecita mía,
todito mi mundo,
déjame decirte
los cariños sumos.

Gabriela Mistral

---

LA MADRE TRISTE

Duerme, duerme, dueño mío,
sin zozobra, sin temor,
aunque no se duerma mi alma,
aunque no descanse yo.

Duerme, duerme y en la noche
seas tú menos rumor
que la hoja de la hierba,
que la seda del vellón.

Duerma en ti la carne mía,
mi zozobra, mi temblor.
En ti ciérrense mis ojos:
¡duerma en ti mi corazón!

Gabriela Mistral

---

INTERROGACIONES

¿Cómo quedan, Señor, durmiendo los suicidas?
¿Un cuajo entre la boca, las dos sienes vaciadas,
las lunas de los ojos albas y engrandecidas,
hacia un ancla invisible las manos orientadas?

¿O Tú llegas después que los hombres se han ido,
y les bajas el párpado sobre el ojo cegado,
acomodas las vísceras sin dolor y sin ruido
y entrecruzas las manos sobre el pecho callado?

El rosal que los vivos riegan sobre su huesa
¿no le pinta a sus rosas unas formas de heridas?
¿No tiene acre el olor, sombría la belleza
y las frondas menguadas de serpientes tejidas?

Y responde, Señor: Cuando se fuga el alma
por la mojada puerta de las largas heridas,
¿entra en la zona tuya hendiendo el aire en calma
o se oye un crepitar de alas enloquecidas?

¿Angosto cerco lívido se aprieta en torno suyo?
¿El éter es un campo de monstruos florecido?
¿En el pavor no aciertan ni con el nombre tuyo?
¿O van gritando sobre tu corazón dormido?

¿No hay un rayo de sol que los alcance un día?
¿No hay agua que los lave de sus estigmas rojos?
¿Para ellos solamente queda tu entraña fría,
sordo tu oído fino y apretados tus ojos?

Tal el hombre asegura, por error o malicia;
mas yo, que te he gustado, como un vino, Señor,
mientras los otros siguen llamándote Justicia,
¡no te llamaré nunca otra cosa que Amor!

Yo sé que como el hombre fue siempre zarpa dura;
la catarata, vértigo; aspereza, la sierra.
¡Tú eres el vaso donde se esponjan de dulzura
los nectarios de todos los huertos de la Tierra!

Gabriela Mistral

---

DOÑA PRIMAVERA

Doña Primavera
viste que es primor,
viste en limonero
y en naranjo en flor.

Lleva por sandalias
unas anchas hojas,
y por caravanas
unas fucsias rojas.

Salid a encontrarla
por esos caminos.
¡Va loca de soles
y loca de trinos!

Doña Primavera
de aliento fecundo,
se ríe de todas
las penas del mundo…

No cree al que le hable
de las vidas ruines.
¿Cómo va a toparlas
entre los jazmines?

¿Cómo va a encontralas
junto de las fuentes
de espejos dorados
y cantos ardientes?

De la tierra enferma
en las pardas grietas,
enciende rosales
de rojas piruetas.

Pone sus encajes,
prende sus verduras,
en la piedra triste
de las sepulturas…

Doña Primavera
de manos gloriosas,
haz que por la vida
derramemos rosas:

Rosas de alegría,
rosas de perdón,
rosas de cariño,
y de exultación.

Gabriela Mistral

---

AMO AMOR

  Anda libre en el surco, bate el ala en el viento,
late vivo en el sol y se prende al pinar.
No te vale olvidarlo como al mal pensamiento:
        ¡le tendrás que escuchar!

  Habla lengua de bronce y habla lengua de ave,
ruegos tímidos, imperativos de mar.
No te vale ponerle gesto audaz, ceño grave:
        ¡lo tendrás que hospedar!

  Gasta trazas de dueño; no le ablandan excusas.
Rasga vasos de flor, hiende el hondo glaciar.
No te vale decirle que albergarlo rehúsas:
        ¡lo tendrás que hospedar!

  Tiene argucias sutiles en la réplica fina,
argumentos de sabio, pero en voz de mujer. 
Ciencia humana te salva, menos ciencia divina:
        ¡le tendrás que creer!

  Te echa venda de lino; tú la venda toleras.
Te ofrece el brazo cálido, no le sabes huir.
Echa a andar, tú le sigues hechizada aunque vieras
        ¡que eso para en morir!

Gabriela Mistral

---

IN MEMORIAM

Amado Nervo, suave perfil, labio sonriente;
Amado Nervo, estrofa y corazón en paz:
mientras te escribo, tienes losa sobre la frente,
baja en la nieve tu mortaja inmensamente
y la tremenda albura cayó sobre tu faz.

Me escribías: «Soy triste como los solitarios,
pero he vestido de sosiego mi temblor,
mi atroz angustia de la mortaja y el osario
y el ansia viva de Jesucristo, mi Señor».

¡Pensar que no hay colmena que entregue tu dulzura;
que entre las lenguas de odio eras lengua de paz;
que se va el canto mecedor de la amargura,
que habrá tribulación y no responderás!

De donde tú cantabas se me levantó el día.
Cien noches con tu verso yo me he dormido en paz.
Aun era heroica y fuerte, porque aún te tenía;
sobre la confusión tu resplandor caía.
¡Y ahora tú callas, y tienes polvo, y no eres más!

No te vi nunca. No te veré. Mi Dios lo ha hecho.
¿Quién te juntó las manos? ¿Quién dio, rota la voz,
la oración de los muertos al borde de tu lecho?
¿Quién te alcanzó en los ojos el estupor de Dios?

Aún me quedan jornadas bajo los soles. ¿Cuándo
verte, dónde encontrarte y darte mi aflicción,
sobre la Cruz del Sur que me mira temblando,
o más allá, donde los vientos van callando,
y, por impuro, no alcanzará mi corazón?

Acuérdate de mí —lodo y ceniza triste—
cuando estés en tu reino de extasiado zafir.
A la sombra de Dios, grita lo que supiste:
que somos huérfanos, que vamos solos, que tú nos viste.
¡que toda carne con angustia pide morir!

Gabriela Mistral

---

IN MEMORIAM

Geliefde Nervo, zacht profiel, lachende lip;
Geliefde Nervo, strofe en hart in vrede:
terwijl ik je schrijf, heb je een plaat op je voorhoofd,
laat je lijkwade enorm in de sneeuw zakken
en het enorme spinthout viel op je gezicht.

Je schreef mij: «Ik ben verdrietig zoals de eenzamen
maar ik heb mijn beven in vrede gekleed
mijn gruwelijke angst voor de lijkwade en het knekelhuis
en het levende verlangen van Jezus Christus, mijn Heer».

Te bedenken dat er geen bijenkorf is die je zoetheid levert;
dat u onder de tongen van haat een taal van vrede was;
het rockende nummer van bitterheid is verdwenen
dat er verdrukking zal zijn en dat je niet zult reageren!

Van waar je mijn dag zong, steeg op.
Honderd nachten met uw vers ben ik in vrede in slaap gevallen.
Ze was nog steeds heldhaftig en sterk, omdat ze je nog steeds had;
bij verwarring viel je uitstraling.
En nu zwijg je, en heb je stof, en ben je niet meer!

Ik heb je nooit gezien. Ik zal je niet zien. Mijn God heeft het gedaan.
Wie heeft je handen ineengeslagen? Wie gaf, stem gebroken,
het gebed van de doden aan de rand van je bed?
Wie heeft u bereikt in de ogen van de verdoving van God?

Ik heb nog dagen onder de zonnen. Wanneer
tot kijk, waar je je kunt vinden en je mijn ellende kunt geven,
op het Zuiderkruis dat mij bevend aankijkt,
of verder, waar de wind stil is,
en zal hij, omdat hij onrein is, mijn hart niet bereiken?

Onthoud mij —droevige modder en as—
als je in je koninkrijk van extatische saffier bent.
Roep in de schaduw van God wat je wist
dat we wezen zijn, dat we alleen gaan, dat je ons hebt gezien.
dat alle vlees van angst vraagt om te sterven!

Gabriela Mistral

---

CON TAL QUE TE DUERMAS

La rosa colorada
cogida ayer;
el fuego y la canela
que llaman clavel;

el pan horneado
de anís con miel,
y el pez de la redoma
que la hace arder:

todito tuyo
hijito de mujer,
con tal que quieras
dormirte de una vez.

La rosa, digo:
digo el clavel.
La fruta, digo,
y digo que la miel;

y el pez de luces
y más y más también,
¡con tal que duermas
hasta el amanecer!

Gabriela Mistral

---

LA TIERRA Y LA MUJER

A Amira de la Rosa
Mientras tiene luz el mundo
y despierto está mi niño,
por encima de su cara,
todo es un hacerse guiños.

Guiños le hace la alameda
con sus dedos amarillos,
y tras de ella vienen nubes
en piruetas de cabritos…

La cigarra, al mediodía,
con el frote le hace guiño,
y la maña de la brisa
guiña con su pañalito.

Al venir la noche hace
guiño socarrón el grillo,
y en saliendo las estrellas,
me le harán sus santos guiños…

Yo le digo a la otra Madre,
a la llena de caminos:
“¡Haz que duerma tu pequeño
para que se duerma el mío!”.

Y la muy consentidora,
la rayada de caminos,
me contesta: «¡Duerme al tuyo
para que se duerma el mío!».

Gabriela Mistral

---

DIE ERDE UND DIE FRAU ⋄ LA TIERRA Y LA MUJER

Für Amira de la Rosa
Solange die Welt Licht hat,
und mein Kind wach ist,
blinzeln ihm alle Dinge zu,
die es anblickt.

Es winken die Pappeln
mit gelben Fingern,
hintendrein kommen die Wolken
und springen wie Böckchen …

Die Zikade, mitten am Tage,
zirpt Zeichen,
und der listige Wind
macht Zeichen mit seiner Windel.

Wenn es Nacht wird,
schickt die Grille verschmitzte Zeichen,
und heilige die Sterne,
wenn sie aufgehen …

Zur andren Mutter sag ich,
der mit den vielen Wegen:
„Mach, dass dein Kleiner schläft,
damit meiner einschlummert.“

Und die von den Wegen durchfurchte,
von Herzen zustimmende Erde erwidert:
„Schläfre du deinen ein,
auf dass auch meiner schlafe.“

Gabriela Mistral

---

PUERTAS

Entre los gestos del mundo
recibí el que me dan las puertas.
En la luz yo las he visto
o selladas o entreabiertas
y volviendo sus espaldas
del color de la vulpeja.
¿Por qué fue que las hicimos
para ser sus prisioneras?

Del gran fruto de la casa
son la cáscara avarienta.
El fuego amigo que gozan
a la ruta no lo prestan.
Canto que adentro cantamos
lo sofocan sus maderas
y a su dicha no convidan
como la granada abierta:
¡Sibilas llenas de polvo,
nunca mozas, nacidas viejas!

Parecen tristes moluscos
sin marea y sin arenas. 
Parecen, en lo ceñudo,
la nube de la tormenta.
A las sayas verticales
de la Muerte se asemejan
y yo las abro y las paso
como la caña que tiembla.

«¡No!», dicen a las mañanas
aunque las bañen, las tiernas.
Dicen «¡No!» al viento marino
que en su frente palmotea
y al olor de pinos nuevos
que se viene por la Sierra.
Y lo mismo que Casandra,
no salvan aunque bien sepan:
porque mi duro destino
él también pasó mi puerta.

Cuando golpeo me turban
igual que la vez primera.
El seco dintel da luces
como la espada despierta
y los batientes se avivan
en escapadas gacelas.
Entro como quien levanta
paño de cara encubierta,
sin saber lo que me tiene
mi casa de angosta almendra
y pregunto si me aguarda
mi salvación o mi pérdida.

Ya quiero irme y dejar
el sobrehaz de la Tierra,
el horizonte que acaba
como un ciervo, de tristeza,
y las puertas de los hombres
selladas como cisternas.
Por no voltear en la mano
sus llaves de anguilas muertas
y no oírles más el crótalo
que me sigue la carrera.

Voy a cruzar sin gemido
la última vez por ellas
y a alejarme tan gloriosa
como la esclava liberta,
siguiendo el cardumen vivo
de mis muertos que me llevan.
No estarán allá rayados
por cubo y cubo de puertas
ni ofendidos por sus muros
como el herido en sus vendas.

Vendrán a mí sin embozo,
oreados de luz eterna.
Cantaremos a mitad
de los cielos y la tierra.
Con el canto apasionado
heriremos puerta y puerta
y saldrán de ellas los hombres
como niños que despiertan
al oír que se descuajan
y que van cayendo muertas.

Gabriela Mistral

---

EL AMOR QUE CALLA

Si yo te odiara, mi odio te daría
en las palabras, rotundo y seguro;
pero te amo y mi amor no se confía
a este hablar de los hombres, tan oscuro.

Tú lo quisieras vuelto en alarido,
y viene de tan hondo que ha deshecho
su quemante raudal, desfallecido,
antes de la garganta, antes del pecho.

Estoy lo mismo que estanque colmado
y te parezco un surtidor inerte.
¡Todo por mi callar atribulado
que es más atroz que el entrar en la muerte!

Gabriela Mistral

---

Het spoor
 
Van het vluchtige mensch zijn
bezit ik slechts het spoor,
het wegen van het lichaam
en den wind, die het schoort.
Geen teekens en geen namen,
geen land, zelfs geen gehucht,
slechts de vochtige schelpvorm
van den voetstap, die vlucht;
alleen die ééne sylbe,
bewaard in rullen grond,
die mij wordt toegestameld
uit aardes droeven mond.
 
Ik ken alleen de hartpijn,
die zijn wegen regeert,
zijn polsslag, die den dood brengt,
zijn adem, die verteert;
het zweeten, dat hem glans geeft,
zijn mond vol sleeuwigheid,
den harden, drogen windstoot,
die hem de lenden bijt.

En de ruggegraat, die opspringt,
het waterwild, dat vliedt,
den heester die zijn huid bergt,
de zon, die hem bespiedt,
het duin, dat hem verdedigt,
het duin, dat hem verraadt,
de spar, waardoor hij struikelt,
God, die hem niet verlaat.
 
En zijn dochter, die bloed heet
en die luid uit hem gilt,
zijn spoor, God in den Hooge,
zijn spoor, dat maar niet stilt,
een mondeloozen hulpkreet,
die licht noch duister weet.
 
Zijn spoor wordt weggevreten
door het heilige zand,
zijn spoor, dat wordt verdoezeld
door hond en schimmenhand.
Met één sprong heeft het duister
hem in zijn felle knel
en tast hem naar de kerne,
die bevende gazel.
 
Hoe zit ik hier te tellen
het tweewerf duizend spoor,
ik ijl langs de oude Aarde
en ijl en ijl maar door.
Ik zie mijn spoor verdwijnen,
het wordt al ijltes buit,
het zijn mijn dwaze vlechten,
zij wisschen elk spoor uit.
Mijn God, leer mij nu remmen
en haak mij aan uw grond,
hoe roept om alle sporen
mijn neergebogen mond.
 
Daar ligt mijn blanke aarde,
in eeuwigheid gespreid,
een keten, die zich uitrekt
naar warme oneindigheid;
een keten, die een slang wordt,
ach, God, hak ze niet door,
maar laat tot werelds einde
elk mensch zijn heilig spoor!
 
GABRIELA MISTRAL.

Vertaling K. Jonckheere

---

De waterval van Laja
 
Val van Laja, oud tumult,
sap van Indiaansche pijlen,
brieschend heete paardelip,
mulder van uw eigen boorden.
 
Rotsenwanner, die u zelf
want en plettert uw trezoren,
die op leven en op dood
steeds u neerstort uit den hooge.
 
Gij valt neer en eindigt nooit
’t blinde springende mirakel,
’t oude, aardsche lied danst gij,
bezetener dan Salomé.
 
Gij verspeelt uw lijf en ziel,
alles wagend zelfmoordwater;
gij valt met de tijden mee,
met de vreugden, met de wanhoop,
met het Indiaansche lied,
met mijn vleesch en met mijn leven.
 
Gij begraaft elk dier met schuim,
blindt de hazen met uw spatstof,
kwetst mijn armen en mijn knieën
met uw witte vuurwerkpijlen.
 
Hij die hout hakt, hoort u vallen,
zij die brood maakt, zij die zwerven,
zij die slapen, zij die dood zjn,
wie zijn ziel geeft of een mijn graaft,
wie op weide of in lagune
coïpo’s jagen en chinchilla’s.
 
Met u valt de hooge liefde,
halve smart en halve zoetheid;
valt het vurig hart der moeder,
die haar kindren weder vindt.
 
En ik hoor u zonder hooren,
val van Laja, dolle roeper 
koker vol van oude snikken,
lofzang, die tot klaaglied valt.
 
Met den Lajastroom vertrek ik,
met de witte adderslangen
door het lichaam van mijn Chili;
‘k schenk mijn wil en ‘k schenk mijn leven,
wil mijn bloed en hart verspelen,
’t zij gewonnen, ’t zij verloren!
 
Val van Laja, onbeschaamde,
blanke borst, gij eeuwig water,
wilde wereld zonder leiband,
Moeder, vallend zonder schande.

Gabriela Mistral

Vertaling Karel Jonckheere

---

Valle de Elqui

Tengo de llegar al Valle
que su flor guarda el almendro
y cría los higuerales
que azulan higos extremos,
para ambular a la tarde
con mis vivos y mis muertos.

Pende sobre el Valle, que arde,
una laguna de ensueño
que lo bautiza y refresca
de un eterno refrigerio
cuando el río de Elqui merma
blanqueando el ijar sediento.

Van a mirarme los cerros
como padrinos tremendos,
volviéndose en animales
con ijares soñolientos,
dando el vagido profundo
que les oigo hasta durmiendo,
porque doce me ahuecaron
cuna de piedra y de leño.

Quiero que, sentados todos
sobre la alfalfa o el trébol,
según el clan y el anillo
de los que se aman sin tiempo
y mudos se hablan sin más
que la sangre y los alientos.

Estemos así y duremos,
trocando mirada y gesto
en un repasar dichoso
el cordón de los recuerdos,
con edad y sin edad,
con nombre y sin nombre expreso,
casta de la cordillera,
apretado nudo ardiendo,
unas veces cantadora,
otras, quedada en silencio.

Pasan, del primero al último,
las alegrías, los duelos,
el mosto de los muchachos,
la lenta miel de los viejos;
pasan, en fuego, el fervor,
la congoja y el jadeo,
y más, y más: pasa el Valle
a curvas de viboreo,
de Peralillo a La Unión,
vario y uno y entero.

Hay una paz y un hervor,
hay calenturas y oreos
en este disco de carne
que aprietan los treinta cerros.
Y los ojos van y vienen
como quien hace el recuento,
y los que faltaban ya
acuden, con o sin cuerpo,
con repechos y jadeados,
con derrotas y denuedos.

A cada vez que los hallo,
más rendidos los encuentro.
Sólo les traigo la lengua
y los gestos que me dieron
y, abierto el pecho, les doy
la esperanza que no tengo.

Mi infancia aquí mana leche
de cada rama que quiebro
y de mi cara se acuerdan
salvia con el romero
y vuelven sus ojos dulces
como con entendimiento
y yo me duermo embriagada
en sus nudos y entreveros.

Quiero que me den no más
el guillave de sus cerros
y sobar, en mano y mano,
melón de olor, niño tierno,
trocando cuentos y veras
con sus pobres alimentos.

Y, si de pronto mi infancia
vuelve, salta y me da al pecho,
toda me doblo y me fundo
y, como gavilla suelta,
me recobro y me sujeto,
porque ¿cómo la revivo
con cabellos cenicientos?

Ahora ya me voy, hurtando
el rostro, porque no sepan
y me echen los cerros ojos
grises de resentimiento.

Me voy, montaña adelante,
por donde van mis arrieros,
aunque espinos y algarrobos
me atajan con llamamientos,
aguzando las espinas
o atravesándose el leño.

Gabriela Mistral

---

De vulkaan Osorno
 
Vulkaan Osorno, die als David
U verbergt in ’t eigen wezen,
herder in de groene vlakten,
groote herder van uw broeders.
 
Sprong, die zelf straks springen zal,
doch zich zelf gevangen houdt,
hertbeest, dat den jager blindt
met uw sneeuwen pelsglans.
 
Vulkaan van ’t Zuiden, vol van gratie,
ik had u niet en gij waart mijn,
gij hadt mij niet en ‘k was in u,
ginds in ’t dal, waar men mij baarde.
 
Thans vervult gij gansch mijn oogen,
thans bewoont gij gansch mijn hart;
plots zijt gij mijn buit geworden,
witte zeerob, oude vetgans…
 
Lichaam, glans en glinster, lichaam
dat trofee werd voor onze oogen,
wacht uw drinkend kroost ten oever
bij ’t meer van Llanquihue.
 
Vulkaan Osorno, vuur is goed,
voor ons bloed en voor uw flanken,
’t vuur, dat elk bij zijn geboorte,
krijgt van ’t Indiaansche land.
 
Het behoudt deze oude streken,
het bewaart uw heilig ras,
’t redt onze Indiaansche hakkers,
en het leidt den dronken zeeman.
 
Leid de herders met uw vuurzuil,
vulkaan Osorno, oude hamel,
hef den hals op van uw ooien,
staande glorie van uw kudde!
 
Drijver met uw witte juk op,
geef ze dubbel voêr en sterkte,
schenk de weelde naar uw oerbeeld,
snijd den honger door met stenen!
 
Louter en versterk ons willen,
word ons vleesch en word ons leven,
brand uw fakkel vóór ons zwerven
en verhaast wat nimmer kwam!
 
Vulkaan Osorno, steenen wekroep,
zingend zwijgend godenlied,
brand ons oud verdriet tot assche,
dood den dood als Jezus Christus!

Gabriela MISTRAL

Uit ‘Land van Chili’. –

Vertaling K, Jonckheere.

---

AUSENCIA

Se va de ti mi cuerpo gota a gota.
Se va mi cara en un óleo sordo;
se van mis manos en azogue suelto;
se van mis pies en dos tiempos de polvo.

¡Se te va todo, se nos va todo!
Se va mi voz, que te hacía campana
cerrada a cuanto no somos nosotros.

Se van mis gestos, que se devanaban,
en lanzaderas, delante tus ojos.

Y se te va la mirada que entrega,
cuando te mira, el enebro y el olmo.

Me voy de ti con tus mismos alientos:
como humedad de tu cuerpo evaporo.

Me voy de ti con vigilia y con sueño,
y en tu recuerdo más fiel ya me borro.

Y en tu memoria me vuelvo como esos
que no nacieron ni en llanos ni en sotos.

Sangre sería y me fuese en las palmas
de tu labor y en tu boca de mosto.

Tu entraña fuese y sería quemada
en marchas tuyas que nunca más oigo,
¡y en tu pasión que retumba en la noche,
como demencia de mares solos!

¡Se nos va todo, se nos va todo!

Gabriela Mistral

---

VOLVERLO A VER

¿Y nunca, nunca más, ni en noches llenas
de temblor de astros, ni en las alboradas
vírgenes, ni en las tardes inmoladas?

¿Al margen de ningún sendero pálido,
que ciñe el campo, al margen de ninguna
fontana trémula, blanca de luna?

¿Bajo las trenzaduras de la selva,
donde llamándolo me ha anochecido,
ni en la gruta que vuelve mi alarido?

¡Oh, no! ¡Volverlo a ver, no importa dónde,
en remansos de cielo o en vórtice hervidor,
bajo unas lunas plácidas o en un cárdeno horror!

¡Y ser con él todas las primaveras
y los inviernos, en un angustiado
nudo, en torno a su cuello ensangrentado!

Gabriela Mistral

---

PIECECITOS

Piececitos de niño,
azulosos de frío,
¡cómo os ven y no os cubren,

¡Dios mío!

¡Piececitos heridos
por los guijarros todos,
ultrajados de nieves

El hombre ciego ignora
que por donde pasáis,
una flor de luz viva
dejáis;

que allí donde ponéis
la plantita sangrante,
el nardo nace más
fragante.

Sed, puesto que marcháis
por los caminos rectos,
heroicos como sois
perfectos.

Piececitos de niño,
dos joyitas sufrientes,
¡cómo pasan sin veros
las gentes!

Gabriela Mistral

---

EL ÁNGEL GUARDIÁN

Es verdad, no es un cuento;
hay un Ángel Guardián
que te toma y te lleva como el viento
y con los niños va por donde van.

Tiene cabellos suaves
que van en la venteada,
ojos dulces y graves
que te sosiegan con una mirada
y matan miedos dando claridad.

(No es un cuento, es verdad.)

El tiene cuerpo, manos y pies de alas
y las seis alas vuelan o resbalan,
las seis te llevan de su aire batido
y lo mismo te llevan de dormido.

que entre tus labios golosos estruja;
rompe a la nuez su taimada envoltura
y es quien te libra de gnomos y brujas.

Es quien te ayuda a que cortes las rosas,
que están sentadas en trampas de espinas,
el que te pasa las aguas mañosas
y el que te sube las cuestas más pinas.

Gabriela Mistral

---

APEGADO A MÍ

Velloncito de mi carne,
que en mi entraña yo tejí,
velloncito friolento,
¡duérmete apegado a mí!

La perdiz duerme en el trébol
escuchándole latir:
no te turben mis alientos,
¡duérmete apegado a mí!

Hierbecita temblorosa
asombrada de vivir,
no te sueltes de mi pecho:
¡duérmete apegado a mí!

Yo que todo lo he perdido
ahora tiemblo de dormir.

No resbales de mi brazo:
¡duérmete apegado a mí!

Gabriela Mistral

---

TODAS IBAMOS A SER REINAS

Todas íbamos a ser reinas,
de cuatro reinos sobre el mar:

Rosalía con Efigenia y
Lucila con Soledad.

En el valle de Elqui, ceñido
de cien montañas o de más,
que como ofrendas o tributos
arden en rojo y azafrán.

Lo decíamos embriagadas,
y lo tuvimos por verdad,
que seríamos todas reinas
y llegaríamos al mar.

Con las trenzas de los siete años,
y batas claras de percal,
persiguiendo tordos huidos
en la sombra del higueral.

De los cuatro reinos,
decíamos, indudables como el Corán,
que por grandes y por cabales
alcanzarían hasta el mar.

Cuatro esposos desposarían,
por el tiempo de desposar,
y eran reyes y cantadores
como David, rey de Judá.

Gabriela Mistral

---

LA FLOR DEL AIRE

Yo la encontré por mi destino,
de pie a mitad de la pradera,
gobernadora del que pase,
del que le hable y que la vea.

Y ella me dijo: “Sube al monte.
Yo nunca dejo la pradera,
y me cortas las flores blancas
como nieves, duras y tiernas.”

Me subí a la ácida montaña,
busqué las flores donde albean,
entre las rocas existiendo
medio dormidas y despiertas.

Cuando bajé, con carga mía,
la hallé a mitad de la pradera,
y fui cubriéndola frenética,

Y sin mirarse la blancura,
ella me dijo: “Tú acarrea
ahora sólo flores rojas.
Yo no puedo pasar la pradera.”

Trepe las penas con el venado,
y busqué flores de demencia,
las que rojean y parecen
que de rojez vivan y mueran.

Gabriela Mistral

---

 DOÑA VENENOS

Doña venenos habita 
a unos pasos de mi casa. 
Ella quiere disfrutar 
rutas, jardines y playas, 
y todo ya se lo dimos, 
pero no está apaciguada.

¿A qué vino de tan lejos 

a los que nacen o mueren, 
a los que arriban o zarpan, 
y aunque son muchos sus días 
¡no se cansa, no se cansa!

¿A qué vino de tan lejos 
si viaja llevando su alma? 
Pudo dejarla, sí, pudo,
en cactus abandonada, 
y hacerse, cruzando mares, 
otra de hieles lavada.

¿A qué vino a ser la misma 
bajo el país de las palmas? 
Me la dicen, me la traen
todos los días contada, 
pero yo aún no la he visto
y me la tengo sin cara 
Cada día me conozco
árbol nuevo, bestia rara
y criaturas que llegan
a la puerta de mi casa.

¿Pero si no la vi nunca
cómo echo a la forastera? 
Y si me la dejo entrar, 
¿qué hace de mi paz ganada?
¿qué de mi bien que es un árbol?

Todos me preguntan si 
ya vino la malhadada 
y luego me dicen que… 
es peor si se retarda.

Gabriela Mistral

---

NACIMIENTO DE UNA CASA

Una casa va naciendo 
en duna californiana 
y va saltando del médano 
en gaviota atolondrada.

El nacimiento lo agitan 
carreras y bufonadas, 
chorros silbados de arena, 
risas que suelta la grava, 
y ya van las vigas-madres
subiendo apelicanadas.

Puerta y puertas van llegando 
reñidas con las ventanas, 
unas a guardarlo todo, 
otras a darlo, fiadas.

Los umbrales y dinteles 
se casan en cuerpos y almas, 
y unas piernas de pilares 
bajan a paso de danza…

Yo no sé si es que la hacen 
o de sí misma se alza;
mas sé que su alumbramiento 
la costa trae agitada 
y van llegando mensajes 
en flechas enarboladas…

El amor acudiría 
si ya se funde la helada, 
y por dar fe, luz y aire, 
hasta tocarla se abajan, 
aunque se vea tan solo 
a medio alzar las espaldas…

Llegando están los trabajos 
menudos, pardos y en banda, 
cargando en gibados gnomos 
teatinos, mimbres y lanas 
que ojean buscando manos 
todavía no arribadas…

Y baja en un sesgo el Ángel 
Custodio de las moradas
volea la mano diestra, 
jurándole su alianza 
y se la entrega a la costa 
en alta virgen dorada.

En torno al bendecidor 
hierven cien cosas trocadas;
fiestas, bodas, nacimientos, 
risas, bienaventuranzas, 
y se echa una Muerte grande, 
al umbral, atravesada…

Gabriela Mistral

---

LA FUGITIVA

Árbol de fiesta, brazos anchos, 
cascada suelta, frescor vivo 
a mi espalda despeñados:
¿quién os dijo de pararme 
y silabear mi nombre?

Bajo un árbol yo tan solo 
lavaba mis pies de marchas 
con mi sombra como ruta 
y con el polvo por saya.

¡Qué hermoso que echas tus ramas 
y que abajas tu cabeza, 
sin entender que no tengo 
diez años para aprenderme 
tu verde cruz que es sin sangre 
y el disco de tu peana!

Atísbame, pino-cedro, 
con tus ojos verticales,
y no muevas ni descuajes 
los pies de tu terrón vivo: 
que no pueden tus pies: nuevos 
con rasgones de los cactus 
y encías de las risqueras.

Y hay como un desasosiego, 
como un siseo que corre 
desde el hervor del Zodíaco 
a las hierbas erizadas. 
Viva está toda la noche 
de negaciones y afirmaciones, 
las del Ángel que te manda 
y el mío que con él, lucha;

y un azoro de mujer 
llora a su cedro de Líbano 
caído y cubierto de noche, 
que va a marchar desde el alba 
sin saber ruta ni polvo 
y sin volver a ver más 
su ronda de dos mil pinos.

¡Ay, árbol mío, insensato 
entregado a la ventisca 
a canícula y a bestia 
al azar de la borrasca. 
Pino errante sobre la Tierra!

Gabriela Mistral

---

LA FERVOROSA

En todos los lugares he encendido 
con mi brazo y mi aliento el viejo fuego;
en toda tierra me vieron velando 
el faisán que cayó desde los cielos, 
y tengo ciencia de hacer la nidada 
de las brasas juntando sus polluelos.

Dulce es callando en tendido rescoldo,
tierno cuando en pajuelas lo comienzo. 
Malicias sé para soplar sus chispas 
hasta que él sube en alocados miembros. 
Costó, sin viento, prenderlo, atizarlo:
era o el humo o el chisporroteo;
pero ya sube en cerrada columna 
recta, viva, leal y en gran silencio.

No hay gacela que salte los torrentes 
y el carrascal como mi loco ciervo;
en redes, peces de oro no brincaron 
con rojez de cardumen tan violento. 
He cantado y bailado en torno suyo 
con reyes, versolans y cabreros, 
y cuando en sus pavesas él moría 
yo le supe arrojar mi propio cuerpo.

Cruzarían los hombres con antorchas 
mi aldea, cuando fue mi nacimiento
o mi madre se iría por las cuestas 
encendiendo las matas por el cuello. 
Espino, algarrobillo y zarza negra, 
sobre mi único Valle están ardiendo, 
soltando sus torcidas salamandras,
aventando fragancias cerro a cerro.

Mi vieja antorcha, mi Jadeada antorcha 
va despertando majadas y oteros;
a nadie ciega y va dejando atrás 
la noche abierta a rasgones bermejos. 
La gracia pido de matarla antes
de que ella mate el Arcángel que llevo.

Yo no sé si lo llevo o si él me lleva;
pero sé que me llamo su alimento, 
y me sé que le sirvo y no le falto 
y no lo doy a los titiriteros.)

Corro, echando a la hoguera cuanto es mío.
Porque todo lo di, ya nada llevo, 
y caigo yo, pero él no me agoniza 
y sé que hasta sin brazos lo sostengo. 
O me lo salva alguno de los míos,
hostigando a la noche y su esperpento, 
hasta el último hondòn, para quemarla 
en su cogollo más alto y señero.

Traje la llama desde la otra orilla,
de donde vine y adonde me vuelvo. 
Allá nadie la atiza y ella crece 
y va volando en albatròs bermejo. 
He de volver a mi hornaza dejando 
caer en su regazo el santo préstamo. 

¡Padre, madre y hermana adelantados, 
y mi Dios vivo que guarda a mis muertos:
corriendo voy por la canal abierta 
de vuestra santa Maratòn de fuego!

Gabriela Mistral

---

LA BAILARINA

La bailarina ahora está danzando 
la danza del perder cuanto tenía. 
Deja caer todo lo que ella había, 
padres y hermanos, huertos y campiñas, 
el rumor de su río, los caminos, 
el cuento de su hogar, su propio rostro 
y su nombre, y los juegos de su infancia 
como quien deja todo lo que tuvo 
caer de cuello, de seno y de alma.

En el filo del día y el solsticio 
baila riendo su cabal despojo. 
Lo que avientan sus brazos es el mundo 
que ama y detesta, que sonríe y mata, 
la tierra puesta a vendimia de sangre
la noche de los hartos que no duermen 
y la dentera del que no ha posada.

Sin nombre, raza ni credo, desnuda 
de todo y de sí misma, da su entrega, 
hermosa y pura, de pies voladores. 
Sacudida como árbol y en el centro 
de la tornada, vuelta testimonio.

No está danzando el vuelo de albatroses 
salpicados de sal y juegos de olas;
tampoco el alzamiento y la derrota 
de los cañaverales fustigados.
Tampoco el viento agitador de velas, 
ni la sonrisa de las altas hierbas.

El nombre no le den de su bautismo. 
Se soltò de su casta y de su carne 
sumiò la canturía de su sangre 
y la balada de su adolescencia.

Sin saberlo le echamos nuestras vidas 
como una roja veste envenenada 
y baila así mordida de serpientes 
que alácritas y libres la repechan, 
y la dejan caer en estandarte 
vencido o en guirnalda hecha pedazos.

Sonámbula, mudada en lo que odia, 
sigue danzando sin saberse ajena 
sus muecas aventando y recogiendo
jadeadora de nuestro jadeo, 
cortando el aire que no la refresca 
única y torbellino, vil y pura.

Somos nosotros su jadeado pecho, 
su palidez exangüe, el loco grito
tirado hacia el poniente y el levante
la roja calentura de sus venas, 
el olvido del Dios de sus infancias. 

Gabriela Mistral

---

VIEJA

Ciento veinte años tiene, ciento veinte, 
y está más arrugada que la Tierra. 
Tantas arrugas lleva que no lleva otra cosa 
sino alforzas y alforzas como la pobre estera.

Tantas arrugas hace como la duna al viento, 
y se está al viento que la empolva y pliega;
tantas arrugas muestra que le contamos solo 
sus escamas de pobre carpa eterna.

Se le olvidò la muerte inolvidable, 
como un paisaje, un oficio, una lengua. 
Y a la muerte también se le olvidò su cara, 
porque se olvidan las caras sin cejas.

Arroz nuevo le llevan en las dulces mañanas;
fábulas de cuatro años al servirle le cuentan;
aliento de quince años al tocarla le ponen:
cabellos de veinte años al besarla le allegan.

Mas la misericordia que la salvajes la mía. 
Yo le regalaré mis horas muertas, 
y aquí me quedaré por la semana 
pegada a su mejilla y a su oreja.

Diciéndole la muerte lo mismo que una patria 
dándosela en la mano como una tabaquera;
contándole la muerte como se cuenta a Ulises 
hasta que me la oiga y me la aprenda.

“La Muerte”, le diré al alimentarla;
y “La Muerte”, también, cuando la duerma:
“La Muerte”, como el número y los números, 
como una antífona y una secuencia, 

Hasta que alargue su mano y la tome, 
lúcida al fin en vez de soñolienta,
abra los ojos, la mire y la acepte 
y despliegue la boca y se la beba.

Y que se doble lacia de obediencia 
y llena de dulzura se disuelva, 
con la ciudad fundada el año suyo 
y el barco que lanzaron en su fiesta.

Y yo pueda sembrarla lealmente, 
como se siembran maíz y lenteja, 
donde a tiempo las otras se sembraron, 
más dòciles, más prontas y más frescas.

El corazòn aflojado soltando, 
y la nuca poniendo en una arena, 
las viejas que pudieron no morir:
Clara de Asís, Catalina y Teresa.

Gabriela Mistral

---

LEÑADOR

Quedó sobre las hierbas 
el leñador cansado, 
dormido en el aroma 
del pino de su hachazo. 
Tienen sus pies majadas 
las hierbas que pisaron. 
Le canta el dorso de oro 
y le sueñan las manos. 
Veo su umbral de piedra,
su mujer y su campo. 
Las cosas de su amor 
caminan su costado;
las otras que no tuvo 
le hacen como más casto,
y el soñoliento duerme
sin nombre, como un árbol.

El mediodía punza 
lo mismo que venablo. 
Con una rama fresca 
la cara le repaso. 
Se viene de él a mi 
su día como un canto 
y mi día le doy 
como pino cortado.

Regresando, a la noche, 
por lo ciego del llano, 
oigo gritar mujeres 
al hombre retardado;
y cae a mis espaldas 
y tengo en cuatro dardos 
nombre del que guardé 
con mí sangre y mi hálito.

Gabriela Mistral

---

ENFERMO

Vendrá del Dios alerta 
que cuenta lo fallido. 
Por diezmo no pagado, 
rehén me fue cogido. 
Por algún daño oscuro 
así me han afligido.

Está dentro la noche 
ligero y desvalido 
como una corta fábula 
su cuerpo de vencido. 
Parece tan distante 
como el que no ha venido, 
el que me era cercano 
como aliento y vestido.

Apenas late el pecho 
tan fuerte de latido.
¡Y cae si yo suelto 
su cuello y su sentido!

Me sobra el cuerpo vano 
de madre recibido;
y me sobra el aliento 
en vano retenido:
me sobran nombre y forma 
junto al desposeído.

Afuera dura un día
de aire aborrecido.
Juega como los ebrios
el aire que lo ha herido.
Juega a diamante y hielo 
con que cortò lo unido
y oigo su voz cascada
de destino perdido…

Gabriela Mistral

---

EL IXTLAZIHUATL

El Ixtlazihuatl mi mañana vierte;
se alza mi casa bajo su mirada,
que aquí a sus pies me reclinó la suerte
y en su luz hablo como alucinada.

Te doy mi amor, montaña mexicana;
como una virgen tú eres deleitosa;
sube de ti hecha gracia la mañana, 
pétalo a pétalo abre como rosa.

El Ixtlazihuatl con su curva humana 
endulza el cielo, el paisaje afina. 
Toda dulzura de su dorso mana;
el valle en ella tierno se reclina.

Está tendida en la ebriedad del cielo 
con laxitud de ensueño y de reposa,
tiene en un pico un ímpetu de anhelo
hacia el azul supremo que es su esposo.

Y los vapores que alza de sus loma
tejen su sueño que es maravilloso:
cual la doncella y como la paloma
su pecho es casto, pero se halla ansioso.

Mas tú la andina, la de greña oscura
mi Cordillera, la Judith tremenda,
hiciste mi alma cual la zarpa dura
y la empapaste en tu sangrienta venda.

Y yo te llevo cual tu criatura,
te llevo aquí en mi corazòn tajeado,
que me crié en tus pechos de amargura
¡y derramé mi vida en tus costados!

Gabriela Mistral

---

En costa lejana
y en mar de Pasiòn,
dijimos adioses
sin decir adiós.
Y no fue verdad
la alucinaciòn.
Ni tú la creíste
ni la creo yo,
“y es cierto y no es cierto”
como en la canciòn.

Que yendo hacia el Sur 
diciendo iba yo:
-Vamos hacia el mar 
que devora al Sol.

Y yendo hacia el Norte 
decía tu voz:
-Vamos a ver juntos 
dònde se hace el Sol.

Ni por juego digas 
o exageraciòn 
que nos separaron 
tierra y mar, que son:
ella, sueño, y él, 
alucinaciòn.

No te digas solo 
ni pida tu voz 
albergue para uno 
al albergador. 
Echarás la sombra 
que siempre se echó, 
morderás la duna 
con paso de dos…

¡Para que ninguno, 
ni hombre ni dios, 
nos llame partidos 
como luna y sol;
para que ni roca 
ni viento errador,
ni río con vado 
ni árbol sombreador, 
aprendan y digan 
mentira o error 
del Sur y del Norte, 
del uno y del dos!

Gabriela Mistral

---

AL OÍDO DEL CRISTO

Cristo, el de las carnes en gajos abiertas;
Cristo, el de las venas vaciadas en ríos:
estas pobres gentes del siglo están muertas 
de una laxitud, de un miedo, de un frío!

A la cabecera de sus lechos eres,
si te tienen, forma demasiado cruenta, 
sin esas blanduras que aman las mujeres 
y con esas marcas de vida violenta.

No te escupirían por creerte loco, 
no fueran capaces de amarte tampoco 
así, con sus ímpetus laxos y marchitos.

Porque como Lázaro ya hieden, ya hieden, 
por no disgregarse, mejor no se mueven. 
¡Ni el amor ni el odio les arrancan gritos!

**

Aman la elegancia de gesto y color, 
y en la crispadura tuya del madero, 
en tu sudar sangre, tu último temblor 
y el resplandor cárdeno del Calvario entero,

les parece que hay exageración 
y plebeyo gusto; el que Tú lloraras 
y tuvieras sed y tribulación, 
no cuaja en sus ojos dos lágrimas claras.

Tienen ojo opaco de infecunda yesca, 
sin virtud de llanto, que limpia y refresca;
tienen una boca de suelto botón

mojada en lascivia, ni firme ni roja, 
¡y como de fines de otoño, así, floja 
e impura, la poma de su corazón!

**

¡Oh Cristo! El dolor les vuelva a hacer viva 
l’alma que les diste y que se ha dormido, 
que se la devuelva honda y sensitiva, 
casa de amargura, pasión y alarido.

¡Garfios, hierros, zarpas, que sus carnes hiendan
al como se parten frutos y gavillas;
amas que a su gajo caduco se prendan
amas como argollas y como cuchillas!

¡Llanto, llanto de calientes raudales
renueve los ojos de turbios cristales
les vuelva el viejo fuego del mirar!

¡Retòñalos desde las entrañas, Cristo!
si ya es imposible, si tú bien lo has visto,
son paja de eras… ¡desciende a aventar!

Gabriela Mistral

---

 
PINARES

El pinar al viento 
vasto y negro ondula, 
y mece mi pena 
con canción de cuna.

Pinos calmos, graves 
como un pensamiento, 
dormidme la pena, 
dormidme el recuerdo.

Dormidme el recuerdo, 
asesino pálido, 
pinos que pensáis 
con pensar humano.

El viento los pinos 
suavemente ondula.
¡Duérmete, recuerdo, 
duérmete, amargura!

La montaña tiene 
el pinar vestida 
como un amor grande 
que cubriò una vida.

Nada le ha dejado 
sin poseerle, ¡nada! 
¡Como un amor ávido 
que ha invadido un alma!

La montana tiene
tierra sonrosada;
el pinar le puso 
su negrura trágica,

(Así era el alma 
alcor sonrosado;
así el amor púsole 
su brocado trágico.)

El viento reposa 
y el pinar se calla, 
cual se calla un hombre 
asomado a su alma.

Medita en silencio, 
enorme y oscuro, 
como un ser que sabe 
del dolor del mundo.

Pinar, tengo miedo 
de pensar contigo;
miedo de acordarme, 
pinar, de que vivo.

¡Ay!, tú no te calles, 
procura que duerma;
no te calles como 
un hombre que piensa.

Gabriela Mistral

---

RUTH

Ruth moabita a espigar va a las eras, 
aunque no tiene ni un campo mezquino. 
Piensa que es Dios dueño de las praderas 
y que ella espiga en un predio divino.

El sol caldeo su espalda acuchilla, 
baña terrible su dorso inclinado;
arde de fiebre su leve mejilla, 
y la fatiga le rinde el costado.

Booz se ha sentado en la parva abundosa. 
El trigal es una onda infinita,
desde la sierra hasta donde él reposa,

que la abundancia ha cegado el camino… 
Y en la onda de oro la Ruth moabita viene, 
espigando, a encontrar su destino.

**
Booz mirò a Ruth, y a los recolectores. 
Dijo: “Dejad que recoja confiada”… 
Y sonrieron los espigadores, 
viendo del viejo la absorta mirada…

Eran sus barbas dos sendas de flores, 
su ojo dulzura, reposo el semblante;
su voz pasaba de alcor en alcores, 
pero podía dormir a un infante…

Ruth lo miró de la planta a la frente, 
y fue sus ojos saciados bajando, 
como el que bebe en inmensa corriente.

Al regresar a la aldea, los mozos 
que ella encontrò la miraron temblando. 
Pero en su sueño Booz fue su esposo.

**

Y aquella noche el patriarca en la era 
viendo los astros que laten de anhelo, 
recordó aquello que a Abraham prometiera 
Jehová: más hijos que estrellas dio al cielo.

Y suspiró por su lecho baldío, 
rezó llorando, e hizo sitio en la almohada 
para la que, como baja el rocío, 
hacia él vendría en la noche callada.

Ruth vio en los astros los ojos con llanto 
de Booz llamándola, y estremecida, 
dejò su lecho, y se fue por el campo…

Dormía el justo, hecho paz y belleza. 
Ruth, más callada que espiga vencida, 
puso en el pecho de Booz su Cabeza.

Gabriela Mistral



---



LA MUJER ESTÉRIL

La mujer que no mece a un hijo en el regazo;
cuyo calor y aroma alcance a sus entrañas, 
tiene una laxitud de mundo entre los brazos;
todo su corazòn congoja inmensa baña.

El lirio le recuerda unas sienes de infante;
el Ángelus le pide otra boca con ruego;
e interroga la fuente de seno de diamante 
por qué su labio quiebra el cristal en sosiega

Y al contemplar sus ojos se acuerda de la azada 
piensa que en los de un hijo no mirará éxtasiada;
al vaciarse sus ojos, los follajes de octubre.

Con doble temblor oye el viento en los cipreses 
¡Y una mendiga grávida, cuyo seno florece 
cual la parva de enero, de vergüenza la cubre!

Gabriela Mistral

---

MIS LIBROS

Libros, callados libros de las estanterías, 
vivos en su silencio, ardientes en su calma;
libros, los que consuelan, terciopelos del alma, 
y que siendo tan tristes nos hacen la alegría!

Mis manos en el día de afanes se rindieron;
pero al llegar la noche los buscaron, amantes 
en el hueco del muro donde como semblantes 
me miran confortándome aquellos que vivieron.

¡Biblia, mi noble Biblia, panorama estupendo, 
en donde se quedaron mis ojos largamente, 
tienes sobre los Salmos las lavas más ardientes 
y en su río de fuego mi corazòn enciendo!

Sustentaste a mis gentes con tu robusto vino 
y los erguiste recios en medio de los hombres,
y a mí me yergue de ímpetu sólo el decir tu nombre;
porque yo de ti vengo he quebrado al Destino.

Después de ti, tan sólo me traspasó los huesos 
con su ancho alarido, el sumo Florentino. 
A su voz todavía como un junco me inclino;
por su rojez de infierno fantástica atravieso.

Y para refrescar en musgos con rocío 
la boca, requemada en las llamas dantescas, 
busqué las Florecillas de Asís, las siempre frescas 
¡y en esas felpas dulces se quedó el pecho mío!

Yo vi a Francisco, a Aquel fino como las rosas, 
pasar por su campiña más leve que un aliento, 
besando el lirio abierto y el pecho purulento, 
por besar al Señor que duerme entre las cosas.

¡Poema de Mistral, olor a surco abierto 
que huele en las mañanas, yo te aspiré embriagada! 
Vi a Mireya exprimir la fruta ensangrentada 
del amor y correr por el atroz desierto.

Te recuerdo también, deshecha de dulzuras, 
versos de Amado Nervo, con pecho de paloma, 
que me hiciste más suave la línea de la loma, 
cuando yo te leía en mis mañanas puras.

Nobles libros antiguos, de hojas amarillentas, 
sois labios no rendidos de endulzar a los tristes, 
sois la vieja amargura que nuevo manto viste:
¡desde Job hasta Kempis la misma voz doliente!

Los que cual Cristo hicieron la Vía-Dolorosa, 
apretaron el verso contra su roja herida, 
y es lienzo de Verònica la estrofa dolorida;
¡todo libro es purpúreo como sangrienta rosa!

¡Os amo, os amo, bocas de los poetas idos, 
que deshechas en polvo me seguís consolando, 
y que al llegar la noche estáis conmigo hablando, 
junto a la dulce lámpara, con dulzor de gemidos!

De la página abierta aparto la mirada, 
¡oh muertos!, y mi ensueño va tejiéndoos semblantes:
las pupilas febriles, los labios anhelantes 
que lentos se deshacen en la tierra apretada.

Gabriela Mistral

---

Decálogo del artista
 
I. Amarás la belleza, que es la sombra de Dios sobre el universo.
 
II. No hay arte ateo. Aunque no ames al creador, lo afirmarás creando a su semejanza.
 
III. No darás la belleza como cebo para los sentidos, sino como el natural alimento del alma.
 
IV. No te será pretexto para la lujuria ni para la vanidad, sino ejercicio divino.
 
V. No la buscarás en las ferias ni llevarás tu obra a ellas, porque la Belleza es virgen, y la que está en las ferias no es Ella.
 
VI. Subirá de tu corazón a tu canto y te habrá purificado a tí el primero.

VII. Tu belleza se llamará también misericordia, y consolará el corazón de los hombres.
 
VIII. Darás tu obra como se da un hijo: restando sangre de tu corazón.
 
IX. No te será la belleza opio adormecedor, sino vino generoso que te encienda para la acción, pues si dejas de ser hombre o mujer, dejaras de ser artista.
 
X. De toda creación saldrás con verguenza, porque fue inferior a tu sueño, e inferior a ese sueño maravilloso de Dios que es la Naturaleza.

Gabriela Mistral

---

DIE ZEHN GEBOTE DES KÜNSTLERS

I Du sollst die Schönheit lieben, denn sie ist der Schatten Gottes über dem Weltall.
II Es gibt keine Kunst ohne Gott. Liebst du den Schöpfer auch nicht, bejahst du ihn doch,
indem du nach seinem Bilde schaffst.
III Du sollst die Schönheit nicht als Köder für die Sinne darbieten, sondern als natürliche
Speise für die Seele.
IV Nicht Vorwand für Unzucht oder Eitelkeit soll sie dir sein, sondern ein Wirken in Gott.
V Du sollst nicht auf Jahrmärkten suchen noch dein Werk auf den Markt tragen, denn die
Schönheit ist jungfräulich und die Jahrmarktsschönheit ist nicht die ihre.
VI Sie soll aus deinem Herzen aufsteigen in dein Lied, und der erste, den sie läutert, sollst du
selber sein.
VII Deine Schönheit soll auch Erbarmen heißen und soll das Herz der Menschen trösten.
VIII Du sollst dein Werk darbringen, wie man ein Kind zur Welt bringt: du sollst dein Herzblut
dafür lassen.
IX Nicht einschläferndes Opium soll dir die Schönheit sein, sondern edler Wein, der dich zur
Tat entflammt, denn hörst Du auf, Mann oder Frau zu sein, hörst du auch auf, Künstler zu
sein.
X Auf alle deine Werke sollst du mit Scham zurückblicken, denn sie blieben hinter deinem
Traum zurück und hinter dem Wundertraum Gottes, der Natur.

Gabriela Mistral

---

De tien geboden van de kunstenaar

 I. Gij zult de schoonheid beminnen, die Gods schaduw over het
universum is.
 
II. Er is geen atheïstische kunst. Alhoewel gij uw schepper niet liefhebt, zult u hem bevestigen door te scheppen naar zijn gelijkenis.
 
III. Gij zult de schoonheid niet aanbieden als lokaas voor de zinnen, doch als natuurlijk voedsel voor de ziel.
 
IV. Zij zal u geen voorwendsel zijn tot luxe of ijdelheid, doch een goddelijke opgave.
 
V. Gij zult haar niet zoeken op markten noch uw werk daarheen brengen, want Schoonheid is maagdelijk, en Zij is niet degene die zich op de markten bevindt.
 
VI. Gij zult vanuit uw hart naar uw zang opstijgen en uzelf als eerste gezuiverd hebben.

VII. Uw schoonheid zal tevens barmhartigheid heten, en het hart der mensen vertroosten.
 
VIII. Gij zult uw werk loslaten zoals men een kind loslaat: met bloedend hart.
 
IX. Dat schoonheid u geen slaapverwekkend opium zij, doch edele wijn die u aanzet tot handelen, want indien gij het nalaat man of vrouw te zijn, zult gij nalaten kunstenaar te zijn.
 
X. Voor elke schepping zult gij met schaamte uitkomen, want zij was inferieur aan uw droom en inferieur aan Gods wonderbaarlijke droom die Natuur heet.

Gabriela Mistral

Vertaling Catharina Blaauwendraad

---

DER BECHER

Ich trug einen Becher
von einer Insel zur andern. Ich weckte das Wasser
aaaaanicht.
Hätt’ ich’s verschüttet, hätt’ ich den Durst betrogen.
Nur einen Tropfen, und die Gabe wäre vertan,
alles wäre verloren, sein Herr hätte geweint.

Ich habe keine Stadt begrüßt,
kein Lob dem Flug ihrer Türme gespendet,
nicht die Arme geöffnet in der großen Pyramide,
kein Heim gegründet dem Reigen der Kinder.

Doch als ich ihn abgab, den Becher, rief ich,
die junge Sonne auf meiner Kehle:
„Meine Arme sind frei wie die Wolken, die herrenlosen.
Und mein Hals wiegt sich auf dem Hügel,
eingeladen haben mich die Täler.“

Lüge war mein Alleluja! Seht mich an!
Ich halte den Blick gesenkt auf meine leeren Hände.
Langsam schreite ich, ohne den Diamanten aus Wasser.
Schweigend gehe ich fort. Nicht trage ich Schätze.
Mich betäubt das Blut, das in meiner Brust , in meinen Pulsen
schlägt aus Angst, aus Sorge.
 
Gabriela Mistral

---

BITTRES LIED

Spielen wir, komm, mein Kind,
König und Königin!

Dies grüne Feld ist dein.
Wem soll es sonst gehören?
der wogende Klee,
für dich muß er sich wiegen.

Dies ganze Tal ist dein.
Wem sollt’ es sonst gehören?
Damit wir sie genießen,
werden Äpfel honigsüß im Hain.

(Nein, nicht wahr ist’s,
daß du frierst wie das Kind von Bethlehem,
daß deiner Mutter Brust
vor Schmerz versiegt!)

Dem Schäfchen wächst die Wolle.
Für dich wird man spinnen das Vlies.
Dein sind die Herden, die Schafe.
Wem sollten sie sonst gehören?

Und die Milch im Stalle,
die in den Eutern fließt,
und die Garben des Korns −
wem sollten sie sonst gehören?

(Nein, nicht wahr ist’s,
daß du frierst wie das Kind von Bethlehem,
daß deiner Mutter Brust
vor Schmerz versiegt!)

Ja, spielen wir, Kind,
König und Königin!

Gabriela Mistral

Übertragen von Albert Theile

---

MUERTE DEL MAR

A Doris Dana

    Se murió el Mar una noche,
de una orilla a la otra orilla;
se arrugó, se recogió,
como manto que retiran.

    Igual que albatros beodo
y que alimaña huida,
hasta el último horizonte
con diez oleajes corría.

    Y cuando el mundo robado
volvió a ver la luz del día,
él era un cuerno cascado
que al grito no respondía.

    Los pescadores bajamos
a la costa envilecida,
arrugada y vuelta como
la vulpeja consumida.

    El silencio era tan grande
que los pechos oprimía,
y la costa se sobraba
como la campana herida.

    Donde él bramaba, hostigado
del Dios que lo combatía,
y replicaba a su Dios
con saltos de ciervo en ira,

    y donde mozos y mozas
se daban bocas salinas
y en trenza de oro danzaban
sólo el ruedo de la vida,

    quedaron las madreperlas
y las caracolas lívidas
y las medusas vaciadas
de su amor y de sí mismas.

Quedaban dunas-fantasmas
más viudas que la ceniza,
mirando fijas la cuenca
de su cuerpo de alegrías.

Y la niebla, manoseando
plumazones consumidas,
y tanteando albatros muerto,
rondaba como la Antígona.

Mirada huérfana echaban
acantilados y rías
al cancelado horizonte
que su amor no devolvía.

Y aunque el mar nunca fue nuestro
como cordera tundida,
las mujeres cada noche
por hijo se lo mecían.

Y aunque el sueño él volease
el pulpo y la pesadilla,
y al umbral de nuestras casas
los ahogados escupía,

de no oírle y de no verle
lentamente se moría,
y en nuestras mejillas áridas
sangre y ardor se sumían.

Con tal de verlo saltar
con su alzada de novilla,
jadeando y levantando
medusas y praderías,

con tal de que nos batiese
con sus pechugas salinas,
y nos subiesen las olas
aspadas de maravillas,

pagaríamos rescate
como las tribus vencidas
y daríamos las casas,
y los hijos y las hijas.

Nos jadean los alientos
como al ahogado en mina
y el himno y el peán mueren
sobre nuestras bocas mismas.
Pescadores de ojos fijos
le llamamos todavía,
y lloramos abrazados
a las barcas ofendidas.

Y meciéndolas meciéndolas,
tal como él se les mecía,
mascamos algas quemadas
vueltos a la lejanía,
o mordemos nuestras manos
igual que esclavos escitas.

Y cogidos de las manos,
cuando la noche es venida,
aullamos viejos y niños
como unas almas perdidas:

    “¡Talassa, viejo Talassa,
verdes espaldas huidas,
si fuimos abandonados
llámanos a donde existas,

    y si estás muerto, que sople
el viento color de Erinna
y nos tome y nos arroje
sobre otra costa bendita,
para contarle los golfos
y morir sobre sus islas”.

Gabriela Mistral

---

Der Tod des Meeres

Eines Nachts starb das Meer
von einem Ufer zum andern,
sich faltend, schrumpfend,
ein Mantel, den man fortnimmt.

Gleich einem trunkenen Albatros,
wie flüchtiges Raubzeug,
lief es mit zehn Wellenschlägen
bis zum äußersten Horizont.

Als die beraubte Welt
das Tageslicht wiedersah,
war das Meer ein zerbrochenes Horn,
das auf den Ruf keine Antwort mehr gab.

Wir Fischer gingen hinunter
zur geschändeten Küste
runzelig und kahl lag sie da
wie eine ausgezehrte Füchsin.

Das Schweigen war so groß,
dass es die Brust bedrängte.
Und die Küste breitete sich endlos weit
wie einer angeschlagenen Glocke Ton.

Wo das Meer einst brüllte, gezüchtigt
von dem Gott, der es bändigen wollte,
und seinem Gott Antwort entgegenwarf
mit zornigen Hirsches Sprüngen,

wo Burschen und Mädchen
sich salzige Munde reichten
und in goldener Flechte
nur den Reigen des Lebens tanzten,

verblieben Perlmutter
die bleichen Schnecken,
die ihrer Liebe, ihres Selbst
entleerten Quallen.

Verblieben Dünengespenster,
verwitweter als Asche,
starrten auf die Höhle ihres Leibes,
der soviel Freude gekannt.

Und der Nebel griff mit seiner Hand
in kahlgewordenes Gefieder,
fuhr tastend über tote Albatrosse,
streifte umher wie Antigone.

Waisenblick warfen
Steilküsten und Buchten
auf den getilgten Horizont,
der ihre Liebe nicht erwiderte.

Und obschon uns das Meer nie gehörte
wie ein geschorenes Lamm,
wiegten die Frauen es alle Nächte
als wäre es ihr Kind.

Und obschon uns das Meer in den Traum
Kraken und Albdruck hineinwarf,
und es an die Schwelle unserer Häuser
die Ertrunkenen ausspie,

das Meer nicht zu hören, nicht zu schauen,
davon starb man langsam dahin,
und es schwand aus unseren wüstentrockenen Wangen
Feuer und Blut.

Sähen wir nur, wie es aufspränge
mit dem plötzlichen Sprung von Färsen,
wie es Quallen und Tang
keuchend emporhöbe,

wie es uns schlüge
mit seinen salzigen Wogen
und seine Wellen hochstiegen,
von Wundern brandend –

wir würden Lösegeld zahlen
gleich einem besiegten Volksstamm,
würden unsere Häuser hingeben,
unsere Söhne, unsere Töchter.

Keuchend unser Atem,
wie der des Erstickenden im Schacht,
und schon auf unseren Lippen sterben
Loblied und Preisgesang.

Mit starren Augen
rufen wir Fischer noch immer nach ihm,
klammern uns weinend
an die geschmähten Barken.

Wir wiegen sie, wiegen sie unaufhörlich,
wie das Meer sie gewiegt hat,
kauen versengte Algen,
der Ferne zugewandt,
oder beißen in unsere Hände
wie Skythensklaven.

Und wenn die Nacht da ist,
fassen wir uns bei der Hand,
heulen wir Alte und Kinder
wie verlorene Seelen:

»Thalassa, alte Thalassa,
grüne, flüchtige Rücken!
Wenn wir verlassen,
rufe uns zu dir, wo immer du weilst,

und bist du gestorben, dann wehe
der Wind von Erinnas Farbe.
Er soll uns nehmen, er soll uns werfen
an eine andere gesegnete Küste,
die Buchten dort zu zählen
und zu sterben auf ihren Inseln. «

Gabriela Mistral

Vertaling Albert Theile

---

VERZWEIFLUNG

                    I
Die Erde wird dir zur Stiefmutter werden,
wenn du meine Seele verkaufst.
Alle Wasser bringen dir
Schüttelfroste von Qual.
Die Welt wurde schöner, als du
mich zur Verbündeten machtest,
als wir wortlos unter
dem Weißdorn lagen und
die Liebe und der Weißdorn
uns verwundeten mit ihrem Duft.

Aber die Erde heckt Schlangen,
wenn du meine Seele verkaufst.
Ich will meine unfruchtbaren
leeren Kniee zerschlagen.
Christus verlöscht mir im Herzen,
und die Tür meines Hauses
quetscht dem Bettler die Hand
und schafft Luft für meine Qual.
 
                    II

Jeder Kuß, den du gibst,
hallt wider in meinem Ohr,
denn die tiefen Grotten
bringen mir deine Worte zurück.
Der Staub auf allen Wegen
hält den Geruch deiner Fährte,
ich nehme sie auf und folge
wie ein Hirsch dir über die Berge.

Wenn du eine andre liebst, dann malen
auf mein Haus sie die Wolken.
Geh wie ein Dieb und küß sie
im dunkelsten Schoß der Erde,
aber wenn du ihr den Kopf hebst,
ist es mein Gesicht in Tränen.
 
                    III

Gott will nicht, daß die Sonne
dir scheint, wenn nicht an meiner Seite.
Gott will nicht, daß du trinkst,
wenn ich nicht im Wasser zittre.
Er will nicht, daß du schläfst,
außer in meinem Haar.
 
                    IV

Wenn du weggehst … noch im Moos
des Wegs trittst du auf meine Seele.
Auf jedem Berg und in jeder Ebene
wird dich Hunger beißen und Durst.
Die blutenden Nachmittage
sind, wo du auch bist, meine Wunden.
Ich fließe von deiner Zunge,
auch wenn du eine andre nennst,
und ich brenne wie eine salzige
Lauge in deiner Kehle.
Und ob in Haß oder Sehnsucht,
wen du rufst: bin immer ich!
 
                    V
Wenn du gehst und fern von mir stirbst,
wird für zehn Jahre unter der Erde
deine Hand sich zur Schale krümmen
um meine Tränen aufzufangen.
Du wirst spüren wie dein
armes Fleisch dir zittert,
bis sie den Staub meiner Knochen
dir auf das Gesicht streun.
 
Gabriela Mistral

übertragen von Erwin Walter Palm

---

ZWEI WIEGENLIEDER
                    I
Solang die Welt noch Licht hat
und mein Kindchen wach ist,
machen ihm in seiner Wiege
alle Dinge beständig Zeichen.

Auf der Straße die Bäume machen
mit ihren gelben Fingern ihm Zeichen,
und nachher kommen Wolken
die machen Sprünge wie Böckchen.

Die Zikade, mittags,
macht ihm Zeichen mit ihrem Knarren,
und der schlaue Wind
macht ihm Zeichen mit seiner Windel.
Wenn es Nacht wird, macht
ein verstohlenes Zeichen die Grille,
und die Sterne, wenn sie aufgehn,
machen ihm ihre heiligen Zeichen.

Ich sag zu der andern Mutter,
der mit den vielen Wegen:
— »Laß deinen Kleinen schlafen,
damit meiner einschläft!« 

Und sie, die immer zustimmt,
die mit Wegen gestreifte,
sagt: — »Laß deinen schlafen,
damit meiner einschläft.«
 
                    II

Fellchen von meinem Fleisch,
in meinem Schoß gewebt hab ich dich.
Fellchen, das zittert vor Kälte,
schlaf eng geschmiegt an mich.

Das Rebhuhn schläft im Klee
und hört, wie’s in ihm klopft.
Fürchte dich nicht wenn ich atme,
schlaf eng geschmiegt an mich.

Mein kleines zitterndes Gräschen,
das erschreckt ist, daß es lebt,
laß meine Brust nicht gehen,
schlaf eng geschmiegt an mich.

Weil ich alles verloren habe,
hab ich jetzt Angst vor dem Schlaf.
Fall nicht aus meinem Arme,
schlaf eng geschmiegt an mich.

Gabriela Mistral

übertragen von Erwin Walter Palm

---

---

GEDICHTE DER TRAURIGSTEN ALLER MÜTTER
VERSTOSSEN

Mein Vater sagte, er werfe mich hinaus, schrie meine Mutter an,
noch diese Nacht werfe ich sie hinaus.
Die Nacht ist lau; die Sterne sind so hell,
dass ich bis zum nächsten Dorf gehen könnte;
doch wenn es um diese Stunde zur Welt käme?
Vielleicht hat mein Schluchzen es gerufen;
vielleicht will es kommen,
um mein tränenüberströmtes Antlitz zu sehen.
Und in der rauhen Luft würde es frösteln,
wenn ich es auch zudeckte.

WARUM KAMST DU?
Warum kamst du? Niemand wird dich lieben,
so schön Du auch bist, mein Kind.
So anmutig du auch lächelst wie die anderen Kinder,
wie der kleinste meiner kleinen Brüder,
wird dich doch niemand küssen außer mir, mein Kind.
Auch wenn deine Händchen greifen,
um ein Spielzeug zu suchen, wirst du nur meine Brust
und den Strom meiner Tränen zum Spielen haben.
Warum kamst du, wenn er, der dich zeugte,
dich doch hasste, als er dich in meinem Leibe wusste?
Doch nein! Für mich kamst du; für mich,
die ich einsam war, einsam selbst, als er mich
in seine Arme schloss, mein Kind!

Gabriela Mistral

---

ANMERKUNG

Als ich eines Abends durch eine elende Gasse von Temuco ging,
sah ich eine Frau aus dem Dorfe vor der Tür ihres Ranchos sitzen.
Sie war kurz vor der Niederkunft,
und ihr Antlitz enthüllte eine tiefe Bitterkeit.
Ein Mann ging an ihr vorbei und rief ihr ein gemeines Wort zu,
das sie erröten ließ.
In diesem Augenblick spürte ich die ganz Solidarität
des Geschlechts, das unendliche Mitleid von Frau zu Frau,
und ich ging weg und dachte:
Eine von uns muss die Heiligkeit dieses schmerzvollen
und göttlichen Zustandes aussprechen
(da die Männer es nicht getan haben).
Wenn es die Aufgabe der Kunst ist,
alles in unendlichem Erbarmen zu verschönern,
warum haben wir dann diesen Zustand
noch nicht geläutert in den Augen der Unreinen?
Und ich schrieb die vorangehenden Gedichte
mit einer fast religiösen Absicht.
Einige von jenen Frauen, die, um keusch zu sein, es nötig haben,
die Augen vor der grausamen,
aber vom Schicksal gewollten Wirklichkeit zu verschließen,
sprachen ein vernichtendes Urteil über diese Gedichte aus,
das mich ihretwillen traurig machte.
Sie muteten mir sogar zu, sie aus meinem Buch zu streichen.
In diesem so ichbezogenem Werk,
das in meinen eigenen Augen durch diese Ichbezogenheit
verkleinert wird, sind diese menschlichsten Prosastücke
vielleicht das einzige, worin das ganze Leben besungen wird.
Sollte ich sie also streichen?
Nein! Sie sollen drin bleiben,
den Frauen gewidmet, die fähig sind, zu sehen,
dass die Heiligkeit des Lebens aus der Mütterlichkeit entspringt,
die ihrerseits wieder darum geheiligt ist.
Möchten sie die tiefe Zärtlichkeit spüren,
mit der eine Frau, die auf Erden fremde Kinder hütet,
die Mütter aller Kinder der Welt anblickt.

Gabriela Mistral

---

ME TUVISTE

Duérmete, mi niño,
duérmete sonriendo,
que es la ronda de astros
quien te va meciendo.

Gozaste la luz
y fuiste feliz.
Todo bien tuviste
al tenerme a mí.

Duérmete, mi niño,
duérmete sonriendo,
que es la Tierra amante
quien te va meciendo.

Miraste la ardiente
rosa carmesí.
Estrechaste al mundo:
me estrechaste a mí.
 
Duérmete, mi niño,
duérmete sonriendo,
que es Dios en la sombra
el que va meciendo.

Gabriela Mistral

---

DU HATTEST MICH ⋄ ME TUVISTE

Schlaf ein, mein Kind,
schlaf‘ lächelnd ein,
es wiegt dich
der Reigen der Sterne.

Genossen hast Du das Licht,
fröhlich bist du gewesen,
alles hast du gehabt,
hattest du mich.

Schlaf ein mein Kind,
schlaf lächelnd ein,
es wiegt dich
die liebende Erde.

Du hast das brennende Karmesin
der Rose erblickt.
Du hast die Welt umarmt:
du umarmtest mich.

Schlaf ein, mein Kind,
schlaf lächelnd ein,
es wiegt dich
Gott selber im Schatten.

Gabriela Mistral

---

Für Tasso de Silveiro

REICH MIR DIE HAND

Reich mir die Hand! Wir wollen tanzen.
Reich mir die Hand! Du wirst mich lieben.
Wie eine einzige Blüte werden wir sein.
Eine Blüte, und sonst nichts.

Wir singen die gleiche Weise.
Im gleichen Takte tanzest du.
Wie eine Ähre werden wir uns wiegen.
Wie eine Ähre, und sonst nichts.

Du nennst mich Rose, ich nenne mich: Hoffnung.
Du wirst deinen Namen vergessen.
Wir sind nur ein Tanz
auf dem Hügel und sonst nichts …

Gabriela Mistral

---

ÍNTIMA

Tú no oprimas mis manos.
Llegará el duradero
tiempo de reposar con mucho polvo
y sombra en los entretejidos dedos.

Y dirías: «No puedo
amarla, porque ya se desgranaron
como mieses sus dedos».

Tú no beses mi boca.
Vendrá el instante lleno
de luz menguada, en que estaré sin labios
sobre un mojado suelo.

Y dirías: «La amé, pero no puedo
amarla más, ahora que no aspira
el olor de retamas de mi beso».

Y me angustiara oyéndote,
y hablaras loco y ciego,
que mi mano será sobre tu frente
cuando rompan mis dedos,
y bajará sobre tu cara llena
de ansia mi aliento.

No me toques, por tanto. Mentiría
al decir que te entrego
mi amor en estos brazos extendidos,
en mi boca, en mi cuello,
y tú, al creer que lo bebiste todo,
te engañarías como un niño ciego.

Porque mi amor no es sólo esta gavilla
reacia y fatigada de mi cuerpo,
que tiembla entera al roce del cilicio
y que se me rezaga en todo vuelo.

Es lo que está en el beso, y no es el labio;
lo que rompe la voz, y no es el pecho:
¡es un viento de Dios, que pasa hendiéndome
el gajo de las carnes, volandero!

Gabriela Mistral

---

PRESS NICHT MEINE HÄNDE.

Preß nicht meine Hände!
Die Zeit wird kommen, die lang dauernde,
des Ausruhn’s mit viel Staub und Schatten
in den verflochtenen Fingern.

Du möchtest sagen: »Ich kann
sie nicht lieben, denn ihre Finger lösten sich schon,
wie aus der Samenhülle das Korn.«

Küß nicht meinen Mund!
Der Augenblick wird kommen, erfülle
von erlöschendem Licht, da ich ohne Lippen
sein werde, auf nasser Erde.

Du möchtest sagen: »Ich habe sie geliebt,
aber ich kann sie nicht länger lieben, jetzt,
wo sie den Ginsterduft meines Kusses nicht mehr atmet.«

Ängstigen würde es mich, dich sprechen zu hören,
und du sprächest im Wahn und blind.
Denn meine Hand wird auf deiner Stirne ruhen,
wenn meine Finger brechen,
und auf dein Gesicht, gezeichnet von Sehnsucht,
wird sich mein Atem senken.

Daher berühre mich nicht. Lüge wäre es,
zu sagen, ich schenkte dir meine Liebe
in meinen ausgebreiteten Armen,
meinem Mund, meiner Stimme;
und du, wenn du glaubst, du hättest alles getrunken,
du täuschst dich wie ein einfältiges Kind.

Denn meine Liebe ist nicht nur die Garbe,
widerspenstig, ermattet, meines Leibes,
der erzittert, wenn das Büßerhemd ihn streift
und mir zurückbleibt bei jeglichem Flug.

Im Kuß ist nicht nur die Lippe,
und die Stimme nicht nur Echo der Brust:
Meine Liebe ist Gottes Sturmwind, der meines Fleisches
Zweig mir im Fluge spaltet!

Gabriela Mistral

Vertaling Albert ‘Theile

---

WARUM DAS SCHILFROHR HOHL WURDE

I

In die friedliche Welt der Pflanzen kam auch einst die soziale Revolution. Damals soll das eitle Schilfrohr der Anführer gewesen sein. Der Wind, ein Meisterrebell, übernahm die Propaganda, und in kurzer Zeit sprach man von nichts anderem in den Pflanzenstätten. Die ehrwürdigen Wälder verbrüderten sich mit den närrischen Kleingärten in dem abenteuerlichen Kampf um Gleichheit.
Doch um welche Gleichheit? Die der Härte des Holzes, die der Güte der Frucht, die des Rechts auf gutes Wasser? Nein, einfach um die Gleichheit der Höhe. Den Kopf in eine gleiche Höhe erheben, das war ihr ganzes Ideal. Der Mais dachte nicht daran, sich stark zu machen wie die Eiche, sondern seine wolligen Haare in gleicher Höhe wie sie zu wiegen. Die Rose bemühte sich nicht darum, nützlich wie der Kautschuk zu sein,
sondern so hoch wie seine Krone zu reichen und sie zum Schlummerkissen für ihre Blüten zu machen. Vanitas vanitatum! Vor Größenwahn machten sich die ursprünglichen Formen der Blumen selbst zur Karikatur, gegen die Natur. Vergebens redeten einige kluge Blumen, das furchtsame Veilchen und die flachen Wasserrosen, von dem „göttlichen Gesetz“ und von wahnsinniger Hoffart. Man hielt ihre Rede für Schwachsinn.
Ein alter Dichter, mit einem Bart wie der Nilgott, verdammte den Plan im Namen der Schönheit und sagte weise Dinge über die Gleichheit, die in allen Bereichen gleich hassenswert ist. Diesmal wie immer war die Schönheit das am wenigsten wichtige.

II

Wie erreichten sie es nun? Man erzählt von seltsamen Einflüssen. Die Erdgeister bliesen von unten den Pflanzen ihre monstruöse Lebenskraft ein, und so geschah das hässliche Wunder.
Die Welt der Wildgräser und der Büsche erhob sich eines Nachts um viel Dutzende von Metern, wie einem geheimen Ruf der Gestirne gehorchend.
Am nächsten Tag fielen die Bauern – als sie aus ihren Ranchos kamen – in Ohnmacht beim Anblick des Klees, der so hoch wie eine Kathedrale, und des Weizenfeldes, das ein goldener Wald geworden war!
Es war zum Verrücktwerden. Die Tiere brüllten vor Entsetzen, da sie sich im Dunkel der Graswälder verloren. Die Vögel piepten verzweifelt, da sie ihre Nester auf Turmhöhe emporgehoben fanden. Sie konnten nicht wieder hinab, um Samen zu suchen. Nun gab es keinen von der Sonne vergoldeten Boden, keinen schlichten grünen Grasteppich mehr!
Die Hirten hielten sich mit ihren Herden in ihren Pferchen zurück, die weißen Wollflocken sträubten sich, in dieses kompakte und dunkle Etwas einzudringen, in dem sie sich völlig verloren.
Inzwischen lachte das siegreiche Schilfrohr und schlug seine aufrührerischen Blätter gegen den blauen Wipfel der Eukalyptusbäume …

III

Ein Monat ging so vorüber, wie die Sage geht. Dann kam der
Verfall. Und zwar auf folgende Weise.
Die Veilchen, die den Schatten liebten, vertrockneten, da ihre Köpfe von der prallen Sonne verbrannt wurden. – Das macht nichts – beeilte sich das Schilfrohr zu sagen -, sie waren doch nur unnützes Zeug.
(Doch im Reich der Seelen trauerte man um sie.) Die weißen Lilien, die ihre Stengel bis zu dreißig Metern emporreckten, knickten um. Ihre marmornen Kelche, an der Wurzel abgeschnitten, fielen um wie Häupter von Königinnen. Das Schilfrohr sagte dasselbe dazu. (Doch die Grazien eilten wehklagend durch den Wald.)
Die Zitronenbäume verloren in dieser Höhe alle Blüten, da sie der Heftigkeit des freien Windes ausgesetzt waren. Dahin die Ernte!

-Das macht nichts – plapperte das Schilfrohr aufs neue -, ihre Früchte waren so sauer! Das Kleeblatt verdorrte und rollte seine Stengel ein wie
Fasern im Feuer. Die Ähren neigten sich, doch nun nicht mehr mit sanfter Biegung, sie fielen auf den Boden in ihrer ganzen übermäßigen Länge, wie schlaffe Goldstangen. Die Kartoffeln trugen verkümmerte Knollen, da sie ihre ganze Kraft in die Stengel pressten. Sie waren nicht größer als Apfelkerne …
Jetzt lachte das Schilfrohr nicht mehr: es wurde ernst. Keine Blüte eines Busches oder Grases trug Früchte. Die Insekten konnten nicht bis zu ihnen vordringen, ohne sich die Flüglein zu schrammen.
Überflüssig zu sagen, dass es für die Menschen weder Brot noch Früchte gab, noch Futter für das Vieh. Doch es gab Hungersnot, gab Schmerz auf Erden.
Bei diesem Stand der Dinge blieben nur die großen Bäume verschont, aufrecht und stark wie immer. Denn sie hatten nicht gesündigt.
Schließlich fiel auch als letztes das Schilfrohr um und besiegelte damit den gänzlichen Misserfolg der Gleichheitstheorie.
Es fiel um, da seine Wurzeln vor übermäßiger Feuchtigkeit faulig wurden, und das Netz des Laubwerks sie nicht trocknen ließ.
Da sah man nun, dass es, das vor dem Unternehmen gefüllt gewesen, nun hohl geworden war. Es schoss Meile um Meile nach oben, doch es höhlte dabei sein Mark aus, und nun war es ein lächerliches Gebilde wie die Marionettenfiguren und Gummipüppchen.
Vor diesem schlagenden Beweis wagte keiner mehr, die Gleichheitstheorie zu verteidigen, von der man in Tausenden von Jahren nicht mehr sprach. Die Natur – immer großzügig – heilte die Schäden in sechs Monden und ließ die närrischen Pflanzen wieder auf ihre normale Höhe zurück wachsen.
Der Dichter mit dem Bart wie der Nilgott kam nach langer Abwesenheit zurück und besang jubelnd das neue Zeitalter: „So ist es gut, meine lieben Freunde. Schön ist das Veilchen, weil es so klein ist und der Zitronenbaum, weil er so lieblich wächst. Schön ist alles, wie Gott es schuf: die Eiche als Eiche und die Gerste brüchig.“
Die Erde wurde wieder gut, sie ließ die Herden fett werden und ernährte die Menschen. Doch das aufrührerische Schilfrohr blieb für immer gezeichnet mit seinem Stigma: hohl, hohl …

Gabriela Mistral

---

MOTIVE DES TÖPFERTONS

Für Eduardo Barrios

1. Geweihter Staub
   Ich habe Augen, habe Blicke: deine Augen, die der Tod gebrochen hat. Ich erblicke dich mit allen Blicken. Ich bin nicht blind, wie du mich nennst. Und ich liebe. Auch bin ich nicht tot. Ich bewahre die Liebe, die Leidenschaft, die ihr anderen in mir ergossen habt wie in schwelende Aschenglut. Eure verlangenden Lippen lassen mich aufstöhnen.
2. Staub der Mutter
   Warum suchtest Du mich, deinen Blick in die gestirnte Nacht gerichtet? Hier bin ich, ergreife mich in deiner Hand …. Schütze mich, trage mich fort. Ich will nicht, dass die Herden über mich stampfen. Nicht sollen die Eidechsen über mein Knie huschen.
   Halt mich mit deiner Hand, bringe mich fort. So trug ich dich. Warum willst du mich nicht auch so tragen. Mit der einen Hand schneidest du Blumen, umarmst du die Frauen, mit der anderen presst du deine Mutter an die Brust.
   Ergreife mich, knete mich zu einer Vase für die Rosen dieses Frühlings. Einmal schon war ich Vase und hütete einen Rosenzweig: dich trug ich. Ich weiß um die edle Wölbung einer Vase, denn ich war der Leib deiner Mutter. Als Staub flog ich von ihrem Grabe auf, senkte mich auf dein
   Feld, um dich anzublicken, dich Bauernsohn! Warum pflügst du mich unter? Heute beim Morgengrauen, da du über das Feld gingst, stieg die Lerche auf aus dem Ungestüm meines Herzens, sang sie von meiner Verzweiflung.
3. Erde der Liebenden
   Töpfer, spürst du, wie der Ton zwischen deinen Fingern singt? Als du kein Wasser mehr auf ihn gossest, rief er dir zu: „Es ist seine Erde aus meinem Gebein, die sich endlich vereinten!“
   Mit jeder Faser meines Körpers küsste ich ihn, mit jeder Faser habe ich ihn umschlungen. Tausendfache Hochzeit unserer Körper! Damit wir uns fänden, hat man uns getrennt. Wie ein Bienenschwarm summt das gärende Geläute unserer Liebe.
   Und jetzt wo du uns Gestalt geben willst, forme aus uns beiden eine Stirn, eine Brust. Trenne uns nicht, verteil uns nicht auf Schläfen und Arme. Lege uns lieber auf die geheiligte Wölbung der Lende, wo wir Fangen spielen werden, ohne je aufzuhören.
   Oh Töpfer, der du, leichthin singend, uns vermengt hast, du weißt nicht, dass sich in deiner Handfläche der Staub zweier Liebenden verband, die das Leben nie zusammengeführt.
4. An die Kinder
   In vielen Jahren, wenn ich nur ein Häufchen schweigenden Staubes bin, spielt mit mir, der Erde aus meinem Gebein! Wenn mich ein Maurer aufhebt, fügt er mich bloß zu einem Ziegelstein, werde ich für immer eingemauert, und ich hasse doch die stillen Nischen. Machen sie aus mir einen Ziegelstein für ein Gefängnis, dann werde ich aus Scham erröten, wenn ich einen Menschen schluchzen höre. Bin ich der Backstein an einer Schule, leide ich, weil ich nicht mit euch singen kann an jedem Morgen.
   Lieber will ich der Staub sein, mit dem ihr auf den Feldwegen spielt. Zerdrückt mich: ich war die eure! Löst mich auf: ich war es, die euch formte! Zertretet mich: ich sagte euch nicht die volle Wahrheit! Oder singt nur, lauft über mich hinweg.
   Ich werde eure geliebten Sohlen küssen …
   Sprecht, wenn ihr mich in den Händen haltet, einen schönen Vers. Vor Freude werde ich zwischen Euren Fingern knirschen. Auf die Fußspitzen werde ich mich stellen. Die Augen, die Locken derer will ich unter Euch suchen, die ich lehrte. Und macht ihr aus mir irgendein Bildnis, dann zerstört es immer wieder. Denn wieder und wieder zerrissen mir die Kinder das Herz durch ihre Liebe, ihr Leid!

Gabriela Mistral

---

DAS GEBET DER LEHRERIN

Herr, der Du selber lehrtest, verzeih, dass auch ich lehre, den Lehrersnamen trage, den Du auf Erden trugst.
Wende meine ganze Liebe meiner Schule zu! Sei selbst die
Glut der Schönheit nicht imstande, mir diese zärtliche Liebe zu rauben, nicht für einen Augenblick. Festige, Meister, meinen Eifer! Lass meine Enttäuschung sich rasch verflüchtigen! Reiß aus mir die falsche Sucht nach Rechthaberei, die mich noch immer trübt, die kleinliche Lust, mich aufzulehnen, die in mir aufsteigt, wenn man mich kränkt. Nicht soll es mir weh tun, wenn ich unverstanden bleibe. Es soll mich nicht betrüben, wenn die mich vergessen, die ich unterwies.
Gib, dass ich mehr Mutter bin als alle Mütter, damit ich lieben und hüten kann, was nicht Fleisch von meinem Fleische.
Lass es mich erreichen, dass wenigstens aus einer meiner Schülerinnen mein vollkommener Vers werde, ich diesem Kinde meine stärkste Melodie einpräge, sie für Dich zurücklassend, wenn meine Lippen nicht mehr singen. Zeig mir, dass Deine Botschaft zu meiner Zeit möglich ist, damit ich nicht erlahme, an keinem Tage, zu keiner Stunde, um ihretwillen zu kämpfen.

Gieß auf meine Volksschule den Glanz, der sich über die Schar Deiner barfüßigen Kinder breitete. Mach mich stark in all meiner Schwäche als Frau und als arme Frau! Lass mich mit ganzer Kraft verachten, was nicht rein ist, mich jeglichen Druck widersetzen, der nicht dem brennenden
Willen entspringt, den Du über mein Leben geworfen. Stütze mich! Oft werde ich keinen anderen zur Seite haben als Dich! Je keuscher meine Lehre, je verzehrender meine Wahrheit, desto weniger die Zahl der Weltkinder, die um mich sind. Doch Du wirst mich an Dein Herz drücken, das zur Genüge einsam und verlassen war. Nur in Deinem Blick werde ich nach der Süße der Billigung suchen.
Mach mich einfach, gib mir Tiefe! Bewahre mich davor, in meinem täglichen Unterricht spitzfindig zu sein oder oberflächlich.

Gabriela Mistral

---

10 GEBOTE EINER LEHRERIN

I. GIB LIEBE. Wenn du nicht viel Liebe geben kannst, kannst du keine Kinder unterweisen.
II. VEREINFACHE. Wissen bedeutet zu vereinfachen, ohne dasWesentliche zu schmälern.
III. SEI BEHARRLICH. Wiederhole, wie die Natur die Artenwiederholt, bis die Vollendung erreicht ist.
IV. LEHRE mit der Absicht, Schönheit zu vermitteln. Denn dieSchönheit ist die Mutter für vieles.
V. SEI LEIDENSCHAFTLICH DABEI! Um ein Licht anzuzünden,braucht es Feuer im Herzen.
VI. GIB DEINEM UNTERRICHT LEBEN. Jede Lektion musslebendig sein wie ein lebendiges Wesen.
VII. BILDE DICH. Lehren ist Geben. Und um Geben zu können,muss man viel genommen haben.
VIII. DENKE DARAN, DASS DEIN BERUF KEIN HANDELSWARE IST, SONDERN EINE GÖTTLICHE AUFGABEE.
IX. PRÜF DEIN HERZ, ob es rein ist, bevor du deine tägliche Lektion gibst.
X. DENKE daran, dass dir aufgegeben ist von Gott, die Welt von Morgen zu schaffen

Gabriela Mistral

---

Bronnen:

Mistral, Gabriela, Liebesgedichte und andere Lyrik, Darmstadt und Neuwied 1981 (Luchterhand)

https://www.poesi.as/Gabriela_Mistral.htm

Sully Prudhomme, A., Mistral, Frederi, Mistral,Gabriela, Gedichten/proza. Ingeleid door J.L. de Belder, prof. Dr. Robert Guiette en Gerard Wijdeveld, Hasselt 1962, (uitgeverij Heideland)

---